Adlar (İsimler)

1. Mert, parkta yürürken sevimli bir köpek gördü. Bu cümlede hangi sözcük bir varlığın adıdır?

• A) köpek
• B) gördü
• C) sevimli

Doğru cevap: A — Ad, bir varlığı karşılayan sözcüktür. Cümledeki varlık "köpek"tir.

1. Ad, gördüğümüz ya da bildiğimiz varlıkları karşılayan sözcüktür.
2. "gördü" bir iş bildirir, "sevimli" ise varlığın özelliğini anlatır.
3. Elimizle gösterebileceğimiz varlık "köpek"tir → cevap A.

2. Ayşe defterine yukarıdaki dört sözcüğü yazdı. Bu sözcüklerden hangisi özel addır?

• A) kedi
• B) Ankara
• C) ırmak

Doğru cevap: B — Özel ad, tek bir varlığa verilen addır. Ankara yalnızca bir şehrin adıdır.

1. Özel ad, dünyada tek olan bir varlığın kendi adıdır.
2. "kedi" ve "ırmak" aynı türden bütün varlıkları karşılar → cins ad.
3. "Ankara" yalnızca bir şehri karşılar → özel ad, cevap B.

3. Efe, öğretmeninden cins ad örneklerini dinledi. Aşağıdaki sözcüklerden hangisi bir cins addır?

• A) Zeynep
• B) Türkiye
• C) ırmak

Doğru cevap: C — Cins ad, aynı türden bütün varlıklara verilen ortak addır; "ırmak" bütün ırmakları karşılar.

1. Cins ad, bir türün tamamı için kullanılan ortak addır.
2. "Zeynep" bir kişinin, "Türkiye" bir ülkenin kendi adıdır → özel ad.
3. Dünyadaki bütün ırmaklara "ırmak" denir → cins ad, cevap C.

4. Kerem yukarıdaki cümleyi yazarken bazı sözcükleri küçük harfle başlattı. Cümlede hangi sözcükler büyük harfle başlamalıydı?

• A) zeynep ve ankara
• B) kardeşim ve yarın
• C) yarın ve şehrine

Doğru cevap: A — Özel adlar her zaman büyük harfle başlar: "Zeynep" ve "Ankara".

1. Cümledeki özel adları bulalım: bir kişi adı ve bir şehir adı var.
2. "zeynep" bir kişinin, "ankara" bir şehrin özel adıdır.
3. Özel adlar büyük harfle başlar → "Zeynep" ve "Ankara", cevap A.

5. Melis çantasından tek bir kalem çıkardı, sonra sıradaki bütün kalemleri birden anlatmak istedi. Kalem sözcüğünün çoğul biçimi hangisidir?

• A) kalemlar
• B) kalemler
• C) kalemci

Doğru cevap: B — Adlar "-ler" ya da "-lar" ekiyle çoğul yapılır; kalem sözcüğüne "-ler" gelir.

1. Bir adı çoğul yapmak için sonuna "-ler" veya "-lar" ekleriz.
2. Sözcüğün son hecesindeki ünlü ince ise "-ler", kalın ise "-lar" gelir.
3. "kalem" sözcüğünün son ünlüsü "e" → kalem + ler = kalemler, cevap B.

6. Yağmur, yaz tatili bitince sabah erkenden bu binaya gitti. Görseldeki varlığın adı hangi sözcüktür?

• A) kitap
• B) bahçe
• C) okul

Doğru cevap: C — Görselde öğrencilerin ders için gittiği bina, yani "okul" vardır.

1. Görselde bayraklı, pencereli bir okul binası görünüyor.
2. Öğrencilerin sabah gittiği bu binanın adı "okul"dur.
3. Varlığın adı "okul" → cevap C.

7. Duru defterine yukarıdaki cümleyi yazdı. Bu cümlede kaç tane ad vardır?

• A) 2
• B) 3
• C) 4

Doğru cevap: B — Cümledeki adlar Elif, bahçe ve top olmak üzere 3 tanedir.

1. Cümledeki sözcükleri tek tek okuyalım: Elif / bahçede / top / oynadı.
2. "Elif" bir kişinin adı, "bahçe" bir yerin adı, "top" bir eşyanın adıdır.
3. "oynadı" bir iş bildirir, ad değildir → 3 ad var, cevap B.

8. Öğretmen tahtaya üç sözcük yazdı ve içlerinden birinin varlık adı olmadığını söyledi. Hangi sözcük bir varlığın adı değildir?

• A) masa
• B) kuş
• C) koştu

Doğru cevap: C — Adlar varlıkları karşılar; "koştu" ise yapılan bir işi bildirir.

1. Sözcüklerin başına "bu" diyerek deneyelim: bu masa, bu kuş → olur.
2. "bu koştu" denemez; çünkü "koştu" bir varlığı değil, bir işi anlatır.
3. Ad olmayan sözcük "koştu"dur → cevap C.

9. Ceren balkondan üç kuş gördü ve hepsini birden defterine yazmak istedi. Kuş sözcüğü çoğul yapılırken sonuna hangi ek gelir?

• A) -ler
• B) -lar
• C) -lık

Doğru cevap: B — "kuş" sözcüğünün ünlüsü kalın olduğu için çoğul eki "-lar" olur: kuşlar.

1. Çoğul ekimiz iki biçimde olur: "-ler" ve "-lar".
2. "kuş" sözcüğündeki "u" kalın bir ünlüdür.
3. Kalın ünlüden sonra "-lar" gelir: kuş + lar = kuşlar, cevap B.

10. Kaan sözcükleri özel ad ve cins ad diye ayırıp tabloya yazdı. Ancak bir sözcüğü yanlış sütuna yazdı. Yanlış sütundaki sözcük hangisidir?

• A) okul
• B) Ayşe
• C) İstanbul

Doğru cevap: A — "okul" bütün okulları karşılayan bir cins addır; özel ad sütununda olmamalıdır.

1. "Ayşe" bir kişinin, "İstanbul" bir şehrin kendi adıdır → doğru sütunda.
2. "okul" ise dünyadaki bütün okullar için kullanılır → cins ad.
3. Cins ad, özel ad sütununa yazılmış → yanlış sözcük "okul", cevap A.