Deneme Sınavları

1. Ege'nin kardeşi akşamları evdeki işlere yardım ediyor. Karttaki cümlede yapılan işi, yani eylemi bildiren sözcük hangisidir?

• A) akşam
• B) bulaşıkları
• C) yıkadı

Doğru cevap: C — Eylem, yapılan işi bildirir. Cümlede iş bildiren sözcük "yıkadı"dır; "akşam" zamanı, "bulaşıkları" ise varlığı bildirir.

1. Cümleye "Ne yaptı?" diye soralım.
2. Cevap "yıkadı" sözcüğüdür.
3. "akşam" ne zaman sorusuna, "bulaşıkları" neyi sorusuna cevap verir; ikisi de iş bildirmez → cevap C.

2. Bahar üç cümlesini numaralayarak deftere yazdı; her cümledeki iş ayrı bir zamanda oluyor. Bu cümlelerden hangisi henüz olmamış, ileride olacak bir işi anlatır?

• A) 1. cümle
• B) 2. cümle
• C) 3. cümle

Doğru cevap: A — "gideceğim" sözcüğü işin daha yapılmadığını, ileride yapılacağını bildirir; ayrıca cümlede "yarın" sözcüğü de vardır.

1. 2. cümledeki "bitirdim" işin olup bittiğini söylüyor, üstelik "dün" var.
2. 3. cümledeki "yapıyorum" işin şu anda sürdüğünü söylüyor.
3. 1. cümledeki "gideceğim" ile "yarın" işin ileride olacağını gösterir → cevap A.

3. Nehir sınıf panosuna tekil ve çoğul sözcük eşleri asıyor, bir kutuyu boş bıraktı. Kartın sağ kutusuna "çiçek" sözcüğünün çoğul biçimi olarak hangisi yazılmalıdır?

• A) çiçekçi
• B) çiçeği
• C) çiçekler

Doğru cevap: C — Bir adı çoğul yapmak için sonuna -ler ya da -lar eki getirilir: çiçek + ler = çiçekler.

1. Çoğul yapan ekler -ler ve -lar'dır.
2. "çiçekçi" bu işi yapan kişiyi anlatır, çoğul değildir.
3. "çiçeği" tek bir çiçeği gösterir, yine çoğul değildir.
4. "çiçek" sözcüğüne -ler eklenir: çiçekler → cevap C.

4. Okul bahçesinde sonbahar temizliği yapıldı ve iki cümleyle anlatıldı. Yukarıdaki iki cümlede kaç tane çoğul ad kullanılmıştır?

• A) 2
• B) 3
• C) 4

Doğru cevap: B — Çoğul adlar ağaçlar, Çocuklar ve yaprakları sözcükleridir; üçünün de içinde -lar/-ler eki vardır.

1. Adları bulalım: bahçe, ağaçlar, rüzgâr, çocuklar, yer, yapraklar.
2. İçinde -lar ya da -ler eki olanları seçelim: ağaçlar, çocuklar, yaprakları.
3. "bahçe", "rüzgâr" ve "yer" tek varlığı gösteriyor, tekildir.
4. Çoğul ad sayısı 3 → cevap B.

5. Manavdan alınan meyveler mutfak masasına konuldu ve gördükleri bir cümleyle anlatıldı. Karttaki cümlede şeftalilerin nasıl olduğunu anlatan sözcük hangisidir?

• A) sepetteki
• B) kokuyordu
• C) olgun

Doğru cevap: C — Varlığın nasıl olduğunu bildiren sözcük onun özelliğidir. Şeftalilerin durumunu "olgun" sözcüğü anlatır.

1. Cümleye "Şeftaliler nasıl?" diye soralım.
2. Cevap "olgun" sözcüğüdür.
3. "sepetteki" nerede olduğunu, "kokuyordu" ise yapılan işi bildirir → cevap C.

6. Mutfaktaki rafı anlatan üç cümle karta yazıldı; her cümle başka bir özelliği söylüyor. Bu cümlelerin hangisinde varlığın sayısını bildiren bir sözcük vardır?

• A) 1. cümlede
• B) 2. cümlede
• C) 3. cümlede

Doğru cevap: A — 1. cümledeki "üç" sözcüğü kavanozların kaç tane olduğunu, yani sayısını bildirir.

1. 1. cümleye "Kaç kavanoz?" diye soralım: üç.
2. 2. cümledeki "parlak" kapağın nasıl olduğunu söylüyor, sayı değil.
3. 3. cümledeki "koyu" balın rengini söylüyor, o da sayı değil.
4. Sayı bildiren sözcük 1. cümlededir → cevap A.

7. Yiğit yazısında satır sonuna geldi ve "kelebek" sözcüğü satıra sığmadı. Kurala göre bu sözcük satır sonunda hangi biçimde bölünmelidir?

• A) kel-ebek
• B) ke-lebek
• C) keleb-ek

Doğru cevap: B — Satır sonunda sözcük ancak hece bitiminden bölünür. "kelebek" sözcüğünün heceleri ke-le-bek olduğu için ilk bölme yeri "ke-" sonrasıdır.

1. Önce sözcüğü hecelerine ayıralım: ke / le / bek.
2. Bölme yalnızca hecenin bittiği yerden yapılabilir.
3. "kel-ebek" ve "keleb-ek" hecenin ortasından bölmüştür, yanlıştır.
4. Doğru bölme "ke-lebek" biçimindedir → cevap B.

8. Melis bir ülke adını, bir de iki varlık adını kartlara yazdı. Yazım kuralına göre kartlardan hangisi büyük harfle başlamalıydı?

• A) türkiye
• B) deniz
• C) kalem

Doğru cevap: A — Ülke adları özel addır ve büyük harfle başlar: Türkiye. "deniz" ve "kalem" ise her denize, her kaleme verilen genel adlardır.

1. Kartlardaki sözcüklerin türünü bulalım.
2. "deniz" ve "kalem" bütün benzerlerine verilen genel adlardır, küçük harfle yazılır.
3. "türkiye" tek bir ülkenin adıdır, yani özel addır.
4. Özel adlar büyük harfle başlar: Türkiye → cevap A.

9. Sude tatil defterine deniz kıyısını anlatan bir cümle yazdı. Karttaki cümlede Sude hangi duyusuyla edindiği izlenimi anlatmıştır?

• A) Görme
• B) Tatma
• C) İşitme

Doğru cevap: C — Cümlede "çığlık" ve "kulak" sözcükleri geçiyor; ses ile ilgili izlenimler işitme duyusuyla edinilir.

1. Cümledeki ipucu sözcükleri bulalım: çığlıkları, kulağımızı.
2. Çığlık bir sestir, ses kulakla duyulur.
3. Renk ya da biçim anlatılsaydı görme, yiyecek anlatılsaydı tatma olurdu.
4. Kullanılan duyu işitmedir → cevap C.

10. Hafta sonu oynanacak mahalle maçı için herkes hazırdı ama maç yapılamadı. Kartta yazan 1. cümle ile 2. cümle arasında nasıl bir bağ kurulmuştur?

• A) Sebep-sonuç bağı
• B) Karşılaştırma bağı
• C) Amaç bağı

Doğru cevap: A — Yağmurun saatlerce yağması sebep, maçın iptal edilmesi bu sebebin sonucudur.

1. 2. cümleye "Neden?" diye soralım: maç niçin iptal edildi?
2. Cevabı 1. cümle veriyor: sabah saatlerce yağmur yağdığı için.
3. İki cümlede de karşılaştırma ya da bir amaç yok.
4. Biri sebep, öteki sonuç olduğuna göre bağ sebep-sonuçtur → cevap A.

11. Alp okula giderken çantasına neler koyduğunu yazdı, ama sıraladığı sözcükleri birbirinden ayırmayı unuttu. Karttaki cümlede kaç yere virgül konmalıdır?

• A) 1
• B) 2
• C) 3

Doğru cevap: B — Sıralanan sözcükler virgülle ayrılır, son iki sözcük "ve" ile bağlandığı için oraya virgül konmaz: "defter, kalem, silgi ve cetvel".

1. Sıralanan sözcükleri bulalım: defter, kalem, silgi, cetvel.
2. Defterden sonra virgül (1), kalemden sonra virgül (2).
3. "silgi" ile "cetvel" arasında "ve" bağlacı var; oraya virgül konmaz.
4. Toplam 2 virgül gerekir → cevap B.

12. Aynı yazılan bazı sözcükler cümleden cümleye başka anlamlar taşır. Kartta iki kez geçen "gül" sözcüğü için ne söylenebilir?

• A) İki cümlede de aynı anlamdadır.
• B) Yazılışları aynı, anlamları farklıdır.
• C) İkisi de bir iş bildirmektedir.

Doğru cevap: B — 1. cümledeki "gül" bir çiçeğin adıdır; 2. cümledeki "gül" ise gülmek işini bildirir. Yazılışları aynı, anlamları ayrıdır.

1. 1. cümlede "gül" bahçede açan bir çiçektir.
2. 2. cümlede "gül" ise "gülmeni istiyorum" anlamında bir iştir.
3. İkisinin yazılışı aynı olsa da anlamları başkadır → cevap B.

13. Poyraz iki kısa cümlesini tek cümlede toplamak istiyor; ikinci işi birinciden sonra yaptığını da belirtecek. Buna göre iki cümle hangi seçenekte doğru biçimde birleştirilmiştir?

• A) Ödevimi bitirdim ama parka çıktım.
• B) Parka çıktım çünkü ödevimi bitirdim.
• C) Ödevimi bitirdikten sonra parka çıktım.

Doğru cevap: C — İşlerin sırasını gösteren birleştirme "…-dikten sonra" ile yapılır: önce ödev bitmiş, sonra parka çıkılmıştır.

1. İstenen bağ zaman sırası: önce ödev, sonra park.
2. "ama" beklenenin tersini bildirir, burada tersleşen bir durum yok.
3. "çünkü" sebep bildirir, sıra bildirmez.
4. "bitirdikten sonra" işlerin sırasını verir → cevap C.

14. Asya'nın köyde gördüğü kırlangıç yuvası yukarıdaki metinde anlatılıyor. Metne göre Asya yuvaya yaklaşmayıp uzaktan izlemeyi niçin seçmiştir?

• A) Yavruları ürkütmemek için
• B) Saçağa çıkamadığı için
• C) Kırlangıçlardan korktuğu için

Doğru cevap: A — Metinde "Asya yavruları ürkütmemek için yuvaya hiç yaklaşmadı" cümlesi doğrudan bu sebebi verir.

1. Metinde "yaklaşmadı" sözcüğünün geçtiği cümleyi bulalım.
2. Cümlede sebep de yazılı: "yavruları ürkütmemek için".
3. Korku ya da saçağa çıkamama metinde hiç geçmiyor → cevap A.

15. Metinde kırlangıçların hangi mevsimde köye döndüğü söyleniyor, yuvanın bulunduğu mevsim ise ayrıca yazmıyor. Buna göre Asya'nın yuvayı bulduğu mevsim için hangisi söylenebilir?

• A) Kış olduğu
• B) İlkbahar olduğu
• C) Sonbahar olduğu

Doğru cevap: B — Kırlangıçlar her yıl ilkbaharda köye döner; yuvayı yavrularıyla birlikte gören Asya da onları döndükleri mevsimde görmüştür.

1. Metnin ilk cümlesi: "Kırlangıçlar her yıl ilkbaharda köye döner."
2. Asya yuvayı ancak kırlangıçlar köydeyken görebilir.
3. Kırlangıçlar ilkbaharda köyde olduğuna göre mevsim ilkbahardır → cevap B.