5N1K ve Hikâye Unsurları

1. Alp'in cuma gününü anlatan metin yukarıda veriliyor. Bir hikâyenin zamanı ile yeri birlikte de sorulabilir. Buna göre bu olayın zamanı ile geçtiği yer hangi seçenekte birlikte doğru verilmiştir?

• A) Cuma öğleden sonra – otobüs durağı
• B) Ertesi sabah – okul bahçesi
• C) Cuma sabahı – Alp'in evi

Doğru cevap: A — Metnin ilk cümlesi hem zamanı ("Cuma öğleden sonra") hem de yeri ("otobüs durağına doğru") verir; yağmur ve paylaşma da durakta geçer.

1. Önce zamanı arayalım: ilk cümlede "Cuma öğleden sonra" yazıyor.
2. Sonra yeri arayalım: Alp durağa yürüyor, teyze durakta bekliyor.
3. Ertesi sabah metnin son cümlesidir, olayın geçtiği zaman değildir → cevap A.

2. Sınıf, metnin unsurlarını defterine çıkarıyor. Bazı bilgiler metinde açıkça yazarken bazıları hiç yazmıyor. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu metinde verilmemiştir?

• A) Alp'e yardım eden kişinin adı
• B) Alp'in çantasında şemsiye olmadığı
• C) Alp'in ertesi sabah yaptığı hazırlık

Doğru cevap: A — Yardım eden kişi metinde yalnızca "bir teyze" diye anılır; adı hiçbir yerde geçmez. Diğer iki bilgi metinde açıkça vardır.

1. Şıkları tek tek metinde arayalım.
2. "çantasında şemsiye olmadığını fark etti" ve "çantasına küçük bir şemsiye koydu" metinde var.
3. Teyzenin adı metinde hiç söylenmemiş → cevap A.

3. Alp'in hikâyesinin unsurları yukarıdaki tabloya çıkarıldı, olay satırı boş kaldı. Metinde birbirine bağlı iki olay anlatıldığına göre bu satıra hangisi yazılmalıdır?

• A) Alp'in otobüs bileti alıp durakta beklemesi
• B) Alp'in yağmurda şemsiyesiz kalması ve ertesi gün çantasına şemsiye koyması
• C) Alp'in teyzeye yeni bir şemsiye hediye etmesi

Doğru cevap: B — Metinde önce Alp'in yağmurda şemsiyesiz kalıp yardım görmesi, sonra ertesi sabah çantasına şemsiye koyması anlatılır. Olay satırı bu iki olayı birden kapsamalıdır.

1. Birinci olay: sağanakta şemsiyesi olmayan Alp'e teyze şemsiyesini paylaşıyor.
2. İkinci olay: Alp ertesi sabah çantasına şemsiye koyuyor.
3. Bilet almak da şemsiye hediye etmek de metinde yok → cevap B.

4. Melis'in kursta yaşadıkları yukarıda anlatılıyor. Bu hikâyenin kişileri ile yer hangi seçenekte doğru eşleştirilmiştir?

• A) Melis ile annesi – evin salonu
• B) Melis ile antrenörü – yüzme kursu
• C) Melis ile öğretmeni – okul bahçesi

Doğru cevap: B — Metinde geçen kişiler Melis ile antrenörüdür; olay yüzme kursunda, soyunma odası çevresinde geçer.

1. Kişileri arayalım: Melis ve kayıp eşya kutusunu getiren antrenörü.
2. Yeri arayalım: "yüzme kursuna gitti", "soyunma odasında".
3. Anne, öğretmen, salon ve okul bahçesi metinde geçmiyor → cevap B.

5. Bu metinde birbiri ardına iki olay anlatılıyor. Gözlüğün kaybolup kayıp eşya kutusundan çıkması birinci olaydır. Buna göre metindeki ikinci olay hangisidir?

• A) Melis'in kursa geç kalması
• B) Melis'in gözlüğün kayışına adını yazması
• C) Antrenörün Melis'e yeni gözlük alması

Doğru cevap: B — Gözlük bulunduktan sonra anlatılan ikinci olay, Melis'in gözlüğün kayışına adını yazmasıdır.

1. Birinci olay son bulduğu yer: "Gözlük kutunun en altından çıktı."
2. Bu cümleden sonra yeni bir olay başlıyor: kayışa ad yazma.
3. Geç kalma ve yeni gözlük alma metinde yok → cevap B.

6. Öğrenciler metne üç soru hazırladı; ama birinin cevabı metinde yok. Buna göre hazırlanan sorulardan hangisinin cevabı bu metinde bulunamaz?

• A) Melis gözlüğünü nerede bulamadı?
• B) Melis kursa hangi gün gitti?
• C) Melis kursa kiminle gitti?

Doğru cevap: C — Metin soyunma odasını ve çarşamba gününü söyler; ancak Melis'in kursa kiminle gittiği hiç anlatılmaz.

1. Birinci sorunun cevabı metinde: soyunma odasında.
2. İkinci sorunun cevabı metinde: çarşamba akşamı.
3. Kursa kiminle gidildiği metinde hiç geçmiyor → cevap C.

7. Kermes gününü anlatan metni okuyunuz. Limonata standındaki kişiler ile kermesin kurulduğu zaman hangi seçenekte birlikte verilmiştir?

• A) Duru ile Toprak – perşembe sabahı
• B) Toprak ile öğretmen – cuma öğleni
• C) Duru ile annesi – perşembe akşamı

Doğru cevap: A — Metinde standın başına Duru ile Toprak geçmiştir; kermes ise perşembe sabahı kurulmuştur.

1. Standın başındaki kişileri arayalım: "Duru ile Toprak limonata standının başına geçti."
2. Zamanı arayalım: metnin ilk sözü "Perşembe sabahı".
3. Öğretmen ve anne metinde geçmiyor → cevap A.

8. Kermeste toplanan paranın ne yapılacağı metnin son cümlesinde yazıyor. Buna göre bu para niçin ayrılmıştır?

• A) Sınıfa yeni sıra almak için
• B) Kütüphaneye kitap almak için
• C) Bahçeye ağaç dikmek için

Doğru cevap: B — Metinde "toplanan para kütüphaneye kitap almak için ayrıldı" denmektedir.

1. "Niçin?" sorusu amaç bildiren bölümü arar.
2. Son cümlede "kitap almak için" sözü geçiyor.
3. Sıra ve ağaç metinde hiç geçmiyor → cevap B.

9. Ege'nin müze gezisi metni ve bir öğrencinin doldurduğu unsur kartları yukarıda görülüyor. Kartlardan biri metne uymuyor. Buna göre yanlış doldurulan kart hangisidir?

• A) Yer kartı
• B) Zaman kartı
• C) Olay kartı

Doğru cevap: C — Ege müzede topacı görmüş ve defterine not almıştır; satın aldığına dair bir bilgi metinde yoktur. Yer ve zaman kartları doğrudur.

1. Yer kartını kontrol edelim: metinde "kent müzesine gitti" → doğru.
2. Zaman kartını kontrol edelim: metnin ilk sözü "Cumartesi" → doğru.
3. Olay kartı satın almadan söz ediyor, oysa Ege yalnızca görüp not aldı → cevap C.

10. Ege gördüğü topacı defterine not aldı. Topaçla ilgili bazı bilgiler metinde var, bazıları ise yok. Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu metinden öğrenilemez?

• A) Topacın hangi katta sergilendiği
• B) Topacın neyden yapıldığı
• C) Topacı yapan ustanın adı

Doğru cevap: C — Metin topacın üst katta olduğunu ve tahtadan yapıldığını söyler; ustanın adı hiç geçmez.

1. Kat bilgisi metinde: "eski oyuncakların üst katta olduğunu söyledi".
2. Yapıldığı madde metinde: "tahtadan yapılmış bir topaç".
3. Ustanın adı metinde hiç söylenmiyor → cevap C.