Alfabetik Sıralama

1. Manavın tezgâhında çilek, ceviz ve dut yazan üç fiyat kartı asılıydı. Duru kartları alfabetik sıraya dizmek istiyor. Üç sözcüğün alfabetik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

• A) ceviz - çilek - dut
• B) çilek - ceviz - dut
• C) dut - çilek - ceviz

Doğru cevap: A — Alfabemizde c harfi ç harfinden, ç harfi de d harfinden önce gelir. Bu yüzden sıralama ceviz - çilek - dut olur.

1. Sözcüklerin ilk harflerine bakalım: çilek → ç, ceviz → c, dut → d
2. Üçü de farklı harf, o hâlde yalnızca ilk harflere bakmamız yeterli.
3. Alfabemizde bu harflerin sırası: c, ç, d (c ile ç ayrı harflerdir ve c önce gelir).
4. Sıralama: ceviz - çilek - dut

2. Annesi Mert'e ceviz, ceket ve cetvel yazılı bir alışveriş listesi verdi. Mert listeyi düzenli görünsün diye alfabetik sıraya göre yeniden yazacak. Bu üç sözcük deftere hangi sırayla yazılmalıdır?

• A) ceviz - ceket - cetvel
• B) ceket - cetvel - ceviz
• C) cetvel - ceket - ceviz

Doğru cevap: B — Üç sözcüğün de ilk iki harfi "ce" olduğu için üçüncü harflere bakılır: k, t, v sırası ceket - cetvel - ceviz verir.

1. İlk harflere bakalım: üçünün de ilk harfi c → sıralama yapamadık.
2. İkinci harflere bakalım: üçünde de e var → yine sıralama yapamadık.
3. Mavi kutulardaki üçüncü harflere bakalım: ceviz → v, ceket → k, cetvel → t
4. Alfabede sıra k, t, v biçimindedir. Demek ki: ceket - cetvel - ceviz

3. Elif sözlükten okul, oyun ve ödev sözcüklerinin anlamına bakacak. Sözlükteki bütün sözcükler alfabetik sırayla dizilidir. Elif bu sözcüklerden hangisini sözlükte en önce bulur?

• A) ödev
• B) oyun
• C) okul

Doğru cevap: C — Alfabede o harfi ö harfinden önce gelir; o ile başlayan okul ve oyun sözcüklerinde ise ikinci harfler k ve y olduğu için okul en öndedir.

1. İlk harflere bakalım: okul → o, oyun → o, ödev → ö
2. Alfabe şeridinde o harfi ö harfinden önce durur. Öyleyse ödev en sona gider.
3. Geriye kalan okul ve oyun aynı harfle başlıyor; ikinci harflere bakalım: k ve y.
4. Alfabede k, y harfinden önce gelir. Elif en önce okul sözcüğünü bulur.

4. Öğretmen tahtaya ışık, ılık ve incir yazan üç kart astı ve bunları alfabetik sıraya dizmemizi istedi. Kartlar soldan sağa nasıl dizilmelidir?

• A) ılık - ışık - incir
• B) incir - ılık - ışık
• C) ışık - ılık - incir

Doğru cevap: A — Noktasız ı harfi, noktalı i harfinden önce gelir. ı ile başlayan iki sözcükte ikinci harfler l ve ş olduğundan ılık öne geçer.

1. Mavi kutulardaki ilk harflere bakalım: ışık → ı, ılık → ı, incir → i
2. Alfabemizde sıra … h, ı, i, j … biçimindedir; yani noktasız ı, noktalı i'den önce gelir.
3. Öyleyse incir en sona yazılır.
4. ışık ile ılık aynı harfle başlıyor; ikinci harfleri ş ve l. Alfabede l önce geldiği için ılık öne geçer.
5. Sıralama: ılık - ışık - incir

5. 2-B sınıfının yoklama listesi alfabetik sırayla yazılmıştır. Listedeki üçüncü isim yağmurda ıslanıp silinmiştir. Boş bırakılan üçüncü sıraya hangi isim gelmelidir?

• A) Zeynep
• B) Cansu
• C) Hakan

Doğru cevap: B — Eksik isim Burak ile Elif arasında olmalıdır; alfabede b ile e arasında kalan tek seçenek c ile başlayan Cansu'dur.

1. Boşluğun üstünde Burak (b), altında Elif (e) var.
2. Aradaki isim b harfinden sonra, e harfinden önce bir harfle başlamalıdır: c, ç veya d.
3. Şıklara bakalım: Zeynep → z (çok sonra), Hakan → h (Elif'ten sonra), Cansu → c (tam aralıkta).
4. Üçüncü sıraya Cansu yazılmalıdır: Ali, Burak, Cansu, Elif, Furkan

6. Kütüphaneci Zeynep hayvan kitaplarını rafa alfabetik sırayla dizmeye çalıştı ama bir yerde yanılmış. Rafın doğru sıraya girmesi için hangi iki kitabın yeri değiştirilmelidir?

• A) Ayı ile Balina
• B) Balina ile Deve
• C) Deve ile Ceylan

Doğru cevap: C — Doğru sıra Ayı, Balina, Ceylan, Deve olmalıydı. Rafta Deve ile Ceylan ters durduğu için bu iki kitabın yeri değiştirilmelidir.

1. Raftaki kitapların ilk harfleri: A, B, D, C
2. Alfabede sıra a, b, c, d biçimindedir; rafta ise d harfi c harfinden önce duruyor.
3. Demek ki 3. ve 4. kitaplar ters yerleştirilmiş.
4. Deve ile Ceylan'ın yeri değişirse raf Ayı, Balina, Ceylan, Deve olur ve sıra düzelir.

7. Ege sözlükte uçurtma, un ve üzüm sözcüklerine bakmak istiyor. Sözlükte sözcükler alfabetik sırada bulunur. Bu üç sözcükten hangisi sözlükte en sonda yer alır?

• A) üzüm
• B) un
• C) uçurtma

Doğru cevap: A — Alfabede ü harfi u harfinden sonra geldiği için üzüm en sonda yer alır.

1. İlk harfleri yazalım: uçurtma → u, un → u, üzüm → ü
2. Alfabemizde sıra … t, u, ü, v … biçimindedir; noktalı ü, u harfinden sonra gelir.
3. Öyleyse üzüm sözcüğü diğer ikisinden sonra yer alır.
4. Sözlükteki tam sıra: uçurtma, un, üzüm

8. Sınıfa Şeyma, Selin ve Sude adlı üç yeni öğrenci geldi. Öğretmen bu isimleri yoklama defterine alfabetik sırayla ekleyecek. Yoklama defterine yazılacak doğru sıra hangisidir?

• A) Şeyma - Selin - Sude
• B) Selin - Sude - Şeyma
• C) Sude - Selin - Şeyma

Doğru cevap: B — Alfabede s harfi ş harfinden önce gelir. s ile başlayan Selin ve Sude'de ikinci harfler e ve u olduğundan Selin öne geçer.

1. İlk harflere bakalım: Şeyma → ş, Selin → s, Sude → s
2. Alfabede sıra … r, s, ş, t … biçimindedir; şapkalı ş, s'den sonra gelir. Öyleyse Şeyma en sona yazılır.
3. Selin ile Sude aynı harfle başlıyor; ikinci harfleri e ve u.
4. Alfabede e harfi u harfinden önce gelir: Selin - Sude - Şeyma

9. Ali sözlüğü açtığında sayfanın en üstünde kalem, en altında kavun sözcüğünü gördü. Bu sayfadaki bütün sözcükler alfabetik olarak bu ikisinin arasında yer alır. Aşağıdaki sözcüklerden hangisi bu sayfada bulunur?

• A) kabak
• B) kilit
• C) karpuz

Doğru cevap: C — Üç sözcük de k ile başlar. kalem, kavun ve karpuz'un ikinci harfi a olduğundan üçüncü harflere bakılır: l < r < v olduğu için karpuz tam aradadır.

1. Sayfanın sınırları: kalem (üst) ve kavun (alt). Aranan sözcük bu ikisinin arasında olmalı.
2. kabak: k-a-b. Üçüncü harf b, kalem'in üçüncü harfi l'den önce gelir → sayfadan önce kalır.
3. kilit: k-i. İkinci harf i, kalem'in ikinci harfi a'dan sonra gelir → sayfadan sonra kalır.
4. karpuz: k-a-r. Üçüncü harfler sırası l (kalem), r (karpuz), v (kavun) → tam aralıkta.
5. Bu sayfada karpuz sözcüğü bulunur.

10. Okul kütüphanesindeki raf alfabetik sırayla dizilmiştir. Kütüphaneci yeni gelen Kirpi kitabını da sırayı bozmadan rafa yerleştirecektir. Kirpi kitabı hangi iki kitabın arasına konulmalıdır?

• A) Kaplan ile Zürafa arasına
• B) Ceylan ile Fil arasına
• C) Fil ile Kaplan arasına

Doğru cevap: A — Kirpi ile Kaplan aynı harfle başlar; ikinci harfleri a ve i olduğu için Kaplan önce gelir. Kirpi'nin ilk harfi k, Zürafa'nın z harfinden önce olduğundan Kirpi bu ikisinin arasına girer.

1. Raftaki kitapların ilk harfleri: C, F, K, Z
2. Kirpi de k ile başlıyor; öyleyse Fil'den sonra, Zürafa'dan önce bir yerde durmalı.
3. Kaplan ile Kirpi aynı harfle başlıyor; ikinci harflere bakalım: a ve i.
4. Alfabede a harfi i harfinden önce gelir, yani Kaplan önce Kirpi sonra yazılır.
5. Yeni raf: Ceylan, Fil, Kaplan, Kirpi, Zürafa → Kirpi, Kaplan ile Zürafa arasına konur.