Eş Anlamlı Kelimeler

1. Elif’in doğum günü partisinde kuzeni ona rengârenk paketlenmiş bir armağan getirdi. Bu cümledeki armağan sözcüğünün eş anlamlısı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) oyuncak
• B) hediye
• C) paket

Doğru cevap: B — Armağan ile hediye aynı anlama gelen iki ayrı sözcüktür; biri diğerinin yerine kullanılabilir.

1. Armağan, birine sevgiyle verilen şey demektir.
2. Aynı anlamı taşıyan başka bir sözcük arayalım: oyuncak bir eşya adıdır, paket ise sarılmış kutudur.
3. Armağan yerine "hediye" diyebiliriz; bu ikisi eş anlamlıdır.

2. Öğretmen tahtaya iki sütun hâlinde sözcükler yazdı ve öğrencilerden aynı anlama gelenleri eşleştirmelerini istedi. 1. sütundaki konuk sözcüğü, 2. sütundaki hangi sözcükle eşleşir?

• A) sene
• B) yanıt
• C) misafir

Doğru cevap: C — Konuk, bir eve ya da yere ziyarete gelen kişidir; bu kişiye misafir de denir.

1. 1. sütundaki konuk sözcüğünün anlamını düşünelim: ziyarete gelen kişi.
2. 2. sütunda sene "yıl" ile, yanıt "cevap" ile aynı anlamdadır.
3. Geriye kalan misafir sözcüğü konuk ile eşleşir.

3. Türkçe dersinde öğretmen tahtaya bir soru yazdı. “Mert, öğretmenin sorduğu soruya doğru bir yanıt verdi.” cümlesindeki yanıt sözcüğü, cümlenin anlamı bozulmadan hangi sözcükle değiştirilebilir?

• A) cevap
• B) düşünce
• C) sessizlik

Doğru cevap: A — Yanıt ile cevap eş anlamlıdır; sözcük değişse de cümlenin anlamı aynı kalır.

1. Cümlede Mert, sorulan soruya karşılık veriyor.
2. Bu karşılığın adı yanıttır; aynı anlama gelen sözcük "cevap"tır.
3. Cümleyi "doğru bir cevap verdi" biçiminde okuyunca anlam değişmez.

4. Deniz, defterine eş anlamlı sözcük ikilileri yazmak istedi ve üç ikili hazırladı. Deniz’in hazırladığı ikililerden hangisindeki sözcükler aynı anlama gelmez?

• A) ak – beyaz
• B) kara – siyah
• C) büyük – küçük

Doğru cevap: C — Ak-beyaz ve kara-siyah aynı anlama gelir; büyük ile küçük ise birbirinin karşıtıdır.

1. Ak sözcüğü beyaz rengi anlatır → aynı anlam.
2. Kara sözcüğü siyah rengi anlatır → aynı anlam.
3. Büyük ile küçük birbirinin tersini anlatır, bu yüzden eş anlamlı değildir.

5. Yağmur yukarıdaki görselde gördüğü yapının adını defterine yazdı. Yağmur’un yazdığı sözcüğün eş anlamlısı hangi seçenekte verilmiştir?

• A) sınıf
• B) mektep
• C) bahçe

Doğru cevap: B — Görseldeki yapının adı okuldur; okul sözcüğünün eş anlamlısı mektep’tir.

1. Görselde ders yapılan yapı, yani okul görünüyor.
2. Sınıf okulun bir odası, bahçe ise okulun dışıdır; ikisi de okul demek değildir.
3. Eskiden okula mektep denirdi; okul ile mektep eş anlamlıdır.

6. Dedem her akşam bize eski günleri anlatır. Dün gece köyde yaşadığı çok eğlenceli bir öykü anlattı, hepimiz gülmekten karnımızı tuttuk. Metinde geçen öykü sözcüğünün yerine aşağıdakilerden hangisi yazılabilir?

• A) hikâye
• B) şiir
• C) şarkı

Doğru cevap: A — Öykü, başından geçen olayların anlatılmasıdır; bu sözcüğün eş anlamlısı hikâyedir.

1. Metinde dede, yaşanmış bir olayı anlatıyor.
2. Şiir dizelerden oluşur, şarkı ise söylenir; ikisi de anlatılan olayın adı değildir.
3. Anlatılan olaya öykü ya da hikâye denir; bu ikisi eş anlamlıdır.

7. Kerem eş anlamlı sözcükleri oklarla eşleştirdi, ancak bir satırda hata yaptı. Kerem’in yaptığı eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

• A) yıl → sene
• B) doktor → hemşire
• C) konuk → misafir

Doğru cevap: B — Doktorun eş anlamlısı hekimdir; hemşire hastanede çalışan başka bir görevlidir.

1. Birinci satır: yıl ile sene aynı süreyi anlatır → doğru.
2. Üçüncü satır: konuk ile misafir aynı kişiyi anlatır → doğru.
3. İkinci satırda doktor ile hemşire farklı kişilerdir; doktorun eş anlamlısı hekimdir → bu satır yanlıştır.

8. Ece eş anlamlı sözcük kartları hazırlarken bir kartın sağ tarafını yazmayı unuttu. Boş bırakılan sarı karta hangi sözcük yazılmalıdır?

• A) beyaz
• B) siyah
• C) mavi

Doğru cevap: A — Ak sözcüğü beyaz rengi anlatır; ak ile beyaz eş anlamlıdır.

1. Karttaki ilk sözcük "ak"tır; bu bir renk adıdır.
2. Kartın ortasındaki "=" işareti, iki sözcüğün aynı anlama geleceğini gösterir.
3. Ak = beyaz olduğundan sarı karta "beyaz" yazılır.

9. Ninem bahçeye bakıp “Bahçemizde kara bir kedi dolaşıyor.” dedi. Kardeşim ise aynı kediyi göstererek “Bahçemizde siyah bir kedi dolaşıyor.” dedi. Bu iki cümle için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• A) Cümlelerde farklı renkte iki ayrı kediden söz edilmiştir.
• B) Kara ile siyah eş anlamlı olduğu için iki cümle aynı anlamdadır.
• C) Kara ile siyah karşıt anlamlı olduğu için cümlelerin anlamı değişmiştir.

Doğru cevap: B — Kara ve siyah aynı rengi anlatan eş anlamlı sözcüklerdir; bu yüzden iki cümlenin anlamı aynıdır.

1. İki cümle de aynı bahçedeki aynı kediyi anlatıyor.
2. Ninem "kara", kardeşim "siyah" demiş; ikisi de aynı rengin adıdır.
3. Eş anlamlı sözcük kullanıldığı için cümlelerin anlamı değişmemiştir.

10. Oyun köşesinde Arda dört sözcük kartını masaya karışık bir şekilde dizdi ve eş anlamlı olan ikiliyi bulmamızı istedi. Masadaki kartlardan hangi ikisi aynı anlama gelir?

• A) hediye – kalem
• B) kent – kalem
• C) kent – şehir

Doğru cevap: C — Kent ile şehir aynı yerleşim yerini anlatır; bu ikisi eş anlamlıdır.

1. Kartlardaki sözcükleri okuyalım: hediye, kent, kalem, şehir.
2. Kalem yazı aracı, hediye ise birine verilen şeydir; bunlar birbirinin yerine kullanılamaz.
3. Kent ve şehir insanların birlikte yaşadığı büyük yerleşim yeridir → eş anlamlıdır.