Noktalama İşaretleri

1. Zehra annesinin listesini tek bir cümle hâline getirdi: "Annem elma ... peynir ve ekmek aldı." Zehra sıraladığı adların arasına hangi işareti koymalıdır?

• A) Nokta (.)
• B) İki nokta (:)
• C) Virgül (,)

Doğru cevap: C — Bir cümlede arka arkaya sıralanan sözcüklerin arasına virgül konur.

1. Listede üç ürün var: elma, peynir, ekmek
2. Bunlar cümlede arka arkaya sıralanıyor.
3. Sıralanan sözcüklerin arasına virgül konur; son iki sözcüğün arasında "ve" varsa oraya virgül konmaz.
4. Doğru yazım: Annem elma, peynir ve ekmek aldı.

2. Ceren dedesine mektup yazıyor. Mektuba dedesine seslenerek başladı. Seslendiği adın hemen ardındaki boş kutuya ne konmalıdır?

• A) Virgül (,)
• B) Soru işareti (?)
• C) Kısa çizgi (-)

Doğru cevap: A — Seslenme sözlerinden sonra virgül konur.

1. Ceren mektupta birine sesleniyor: Sevgili Dedeciğim
2. Seslenme sözü cümlenin geri kalanından ayrılır.
3. Bu ayırma işini virgül yapar.
4. Doğru yazım: Sevgili Dedeciğim, nasılsın?

3. Ali doğum günü davetiyesi hazırladı. Boş bıraktığı yere kendi adını ve "-nin" ekini yazacak. Davetiyede Ali sözcüğü nasıl yazılmalıdır?

• A) Alinin
• B) Ali'nin
• C) Ali nin

Doğru cevap: B — Özel adlara gelen ekler kesme işaretiyle ayrılır.

1. Ali bir kişi adıdır, yani özel addır.
2. Özel ada gelen ek, kesme işareti ile ayrılarak yazılır.
3. Ek ayrı sözcük gibi boşlukla da yazılmaz.
4. Doğru yazım: Ali'nin doğum günü partisi

4. Sınıf panosuna üç sözcük kartı asıldı: Ankara, Ayşe, kalem. Öğretmen yukarıdaki kesme işaretini göstererek "Bu sözcüklere ek getirip yazın." dedi. Ek gelirken hangi sözcükte kesme işareti kullanılmaz?

• A) Ankara (Ankara + ya)
• B) Ayşe (Ayşe + nin)
• C) kalem (kalem + i)

Doğru cevap: C — Kesme işareti yalnızca özel adlara gelen eklerde kullanılır; kalem gibi cins adlarda kullanılmaz.

1. Ankara bir şehir adıdır, özel addır: Ankara'ya
2. Ayşe bir kişi adıdır, özel addır: Ayşe'nin
3. Kalem ise her kaleme verilen ortak addır, özel ad değildir.
4. Bu yüzden "kalemi" sözcüğü kesme işaretsiz, bitişik yazılır.

5. Mert defterine yazarken satırın sonuna geldi. "kitaplık" sözcüğünün tamamı satıra sığmadı. Mert bu sözcüğü satır sonunda nasıl bölmelidir?

• A) kitap- / lık
• B) kita- / plık
• C) kitapl- / ık

Doğru cevap: A — Satır sonuna sığmayan sözcük hece bitiminde bölünür ve satır sonuna kısa çizgi konur.

1. Sözcüğü hecelerine ayıralım: ki-tap-lık
2. Bölme yalnızca bir hecenin bittiği yerde yapılabilir.
3. "kita-" ve "kitapl-" bir hecenin ortasından bölüyor, yanlış.
4. Doğrusu: satır sonunda "kitap-" yazılır, alt satırda "lık" ile devam edilir.

6. Sınıf panosuna yazılan yazıda üç köşe sıralanıyor. Sıralama başlamadan önceki boşluğa öğrenciler hangi işareti kullanmalıdır?

• A) Ünlem (!)
• B) İki nokta (:)
• C) Kısa çizgi (-)

Doğru cevap: B — Kendisinden sonra sıralama yapılacak cümlenin sonuna iki nokta konur.

1. Cümle bir haber veriyor: Panomuzda üç köşe var
2. Hemen ardından bu köşeler tek tek sıralanıyor.
3. Sıralamadan önce iki nokta konur.
4. Doğru yazım: Panomuzda üç köşe var: kitap köşesi, resim köşesi ve şiir köşesi.

7. Ali davetiyesine parti tarihini ve saatini rakamla yazdı. Kartta noktalarla boş bırakılan yerlere, yani rakamların arasına hangi işaret konur?

• A) Nokta
• B) Virgül
• C) İki nokta

Doğru cevap: A — Rakamla yazılan tarihlerde ve saatlerde sayıların arasına nokta konur.

1. Tarih gün, ay ve yıl olmak üzere üç sayıdan oluşur.
2. Rakamla yazılan tarihte bu sayıların arasına nokta konur: 12.05.2026
3. Saatte de saat ile dakikanın arası nokta ile ayrılır: 15.30
4. Kartın doğru hâli: Tarih: 12.05.2026 — Saat: 15.30

8. Buse anneannesine yazdığı mektubu öğretmenine okudu. Öğretmeni cümlelerden birinde noktalama hatası buldu. Mektuptaki noktalama hatası hangi cümlededir?

• A) Sevgili anneannem, seni çok özledim.
• B) Bize ne zaman geleceksin?
• C) Ayşe nin kedisi bize misafir geldi.

Doğru cevap: C — Özel ada gelen ek kesme işaretiyle ayrılmalıydı: Ayşe'nin

1. Birinci cümlede seslenme sözünden sonra virgül var. Doğru.
2. İkinci cümle soru soruyor, sonunda soru işareti var. Doğru.
3. Üçüncü cümlede "Ayşe" özel adı ile eki arasında boşluk bırakılmış.
4. Doğrusu: Ayşe'nin kedisi bize misafir geldi.

9. Sude iki cümle yazdı. Birinci cümlede Ayşe'ye seslenilip teyzenin geldiği söyleniyor, ikinci cümlede ise gelen kişi Ayşe teyzedir. Aynı sözcüklerden kurulu bu iki cümlenin anlamını ayıran nedir?

• A) Cümlelerin uzunluğu
• B) Seslenme sözünden sonra konan virgül
• C) Cümlelerin sonundaki nokta

Doğru cevap: B — Seslenme sözünden sonra konan virgül cümlenin anlamını değiştirir.

1. İki cümlede de aynı sözcükler var: Ayşe teyzem geldi
2. Birinci cümlede "Ayşe" sözcüğünden sonra virgül var; demek ki Ayşe'ye sesleniliyor.
3. İkinci cümlede virgül yok; "Ayşe teyzem" tek bir kişi olur.
4. Anlamı ayıran şey, seslenmeden sonra konan virgüldür.

10. Doğum günü partisinde pasta masaya konunca herkes şaşırdı. Çocuklar sevinçle "Ne kadar güzel bir pasta" diye bağırdı. Bu cümlenin sonuna hangi işaret gelmelidir?

• A) Ünlem (!)
• B) Nokta (.)
• C) Virgül (,)

Doğru cevap: A — Sevinç, şaşkınlık ve heyecan bildiren cümlelerin sonuna ünlem konur.

1. Çocuklar pastayı görünce şaşırıyor ve seviniyor.
2. Cümle bir haber vermiyor, soru da sormuyor; duygu bildiriyor.
3. Sevinç ve şaşkınlık bildiren cümlenin sonuna ünlem konur.
4. Doğru yazım: Ne kadar güzel bir pasta!