Okuduğunu Anlama

1. Poyraz'ın okula gidişi yukarıdaki metinde anlatılıyor. Metnin son cümlesinde Poyraz'ın lavaboya koştuğu yazıyor ama bunun sebebi hiçbir yerde söylenmiyor. Metne göre Poyraz sınıfa girmeden önce niçin lavaboya koşmuş olabilir?

• A) Su içmek istediği için
• B) Elleri yağlı olduğu için
• C) Zili duymadığı için

Doğru cevap: B — Metin, zinciri takmaya çalışan Poyraz'ın ellerinin yağ içinde kaldığını söyler. Lavaboya koşmasının sebebi budur; metin bunu yazmaz, okuyan çıkarır.

1. Metinde lavaboya koşma sebebi yazmıyor; sebebi biz bulacağız.
2. Üçüncü satırda "elleri yağ içinde kaldı" cümlesi var.
3. Yağlı elle sınıfa girilmez, ellerini yıkamaya gitmiştir → cevap B.

2. Metinde Rıfkı amca, yolun kenarında bisikletiyle uğraşan Poyraz'ı görüp yanına geliyor. Metne göre Rıfkı amcanın yanına gelirken taşıdığı niyet nedir?

• A) Bisikleti satın almak
• B) Poyraz'a yardım etmek
• C) Poyraz'ı okula götürmek

Doğru cevap: B — Rıfkı amca gelir gelmez zinciri yerine oturtmuştur; yaptığı iş niyetinin yardım etmek olduğunu gösterir.

1. Bir kişinin niyetini anlamak için yaptığı işe bakarız.
2. Rıfkı amca gelince "zinciri bir çırpıda yerine oturttu".
3. Metinde satın almak ya da okula götürmek yok; niyeti yardım etmektir → cevap B.

3. Poyraz'ın yolda zinciri çıktığı için sınıfa geç kaldığını düşünen bir arkadaşı var. Yukarıdaki metne bakarak bu arkadaşa ne söylenmelidir?

• A) Geç kalmamıştır, tam zil çalarken okula yetişmiştir.
• B) Geç kalmıştır, çünkü zil çaldıktan sonra gelmiştir.
• C) Metinde okula varıp varmadığı hiç yazmamıştır.

Doğru cevap: A — Metinde "Poyraz okula tam zil çalarken yetişti." denir; zil çalarken gelen öğrenci geç kalmış sayılmaz.

1. Zaman bildiren cümleyi bulalım: "okula tam zil çalarken yetişti".
2. "Tam zil çalarken" demek, zil çaldığı anda orada olmak demektir.
3. Öyleyse Poyraz geç kalmamıştır → cevap A.

4. Nehir'in balkonundaki saksıyı anlatan metni okuyunuz. Metin kaç tohumun gömüldüğünü ve kaç filizin çıktığını söylüyor, ama filiz vermeyen tohum sayısını söylemiyor. Buna göre kaç tohum filiz vermemiştir?

• A) 1 tohum
• B) 2 tohum
• C) 3 tohum

Doğru cevap: A — Saksıya 3 tohum gömülmüş, topraktan 2 filiz çıkmıştır. 3 tohumdan 2'si filiz verdiğine göre 1 tohum filiz vermemiştir.

1. Metinde "tohumlarından üçünü saksıya gömdü" yazıyor: 3 tohum.
2. Sonra "topraktan iki filiz çıkmıştı" yazıyor: 2 filiz.
3. 3 tohumun 2'si filiz verdi, geriye 1 tohum kalır → cevap A.

5. Metnin sonunda Nehir sulama günlerini takvime yazıyor. Daha önce saksıyı unuttuğunu da biliyoruz. Nehir'in takvime yazma davranışının amacı nedir?

• A) Takvimini renkli kalemlerle süslemek
• B) Babasına yeni bir saksı aldırmak
• C) Sulamayı bir daha unutmamak

Doğru cevap: C — Nehir okul telaşıyla sulamayı unutmuş ve bir tohum filiz vermemiştir. Takvime yazması, aynı hatayı yapmamak içindir.

1. Nehir'in başına gelen olayı bulalım: "okul telaşıyla saksıyı unuttu".
2. Unutunca ne oldu? Tohumlardan biri filiz vermedi.
3. Takvime yazmak, unutmayı engellemenin yoludur → cevap C.

6. Öğretmen metni okuduktan sonra "Bu metin bize bir şey öğretiyor." dedi ve tahtaya üç cümle yazdı. Tahtadaki cümlelerden hangisi bu metinden çıkarılabilir?

• A) Balkonda saksı bulundurmak yasaktır.
• B) Ayçiçeği tohumları yalnızca kışın ekilir.
• C) Düzenli bakılmayan tohum filiz vermeyebilir.

Doğru cevap: C — Sulamanın unutulduğu haftadan sonra bir tohumun filiz vermemesi, düzenli bakımın gerektiğini gösterir.

1. Metinde bakım düzenliyken tohumlar toprakta duruyordu, sulama unutulunca bir tohum çıkmadı.
2. Yasak olmak ya da mevsim bilgisi metinde hiç geçmiyor.
3. Metnin öğrettiği düzenli bakımın gerekliliğidir → cevap C.

7. Efe'nin markette yaşadıkları yukarıdaki metinde anlatılıyor. Metne göre Efe kasadaki görevliye niçin soru sormuştur?

• A) Annesinin nerede olduğunu öğrenmek için
• B) Boş rafta bulamadığı yumurtayı alabilmek için
• C) Ekmeğin fiyatını öğrenmek için

Doğru cevap: B — Efe yumurta rafını boş bulmuş, hemen ardından görevliye sormuş ve görevli depodan yumurta kolisi getirmiştir.

1. Sorudan önceki cümleyi okuyalım: "yumurta rafını boş buldu".
2. Sorudan sonraki cümleyi okuyalım: görevli depodan koli getirdi.
3. İki cümlenin arasındaki soru yumurta içindir → cevap B.

8. Sınıfta metinle ilgili bir oyun oynanıyor: söylenen cümle metinden anlaşılıyorsa öğrenciler ayağa kalkıyor, anlaşılmıyorsa oturuyor. Söylenen cümlelerden hangisi bu metne bakılarak söylenemez?

• A) Efe rafa gittiğinde yumurta kalmamıştı.
• B) Efe listedeki bütün ürünleri almıştır.
• C) Efe ile annesi markete arabayla gitmiştir.

Doğru cevap: C — Metinde markete nasıl gidildiği hiç anlatılmaz; boş raf ve listede eksik kalmaması ise metinde vardır.

1. Cümleleri tek tek metinde arayalım.
2. "Yumurta rafını boş buldu" ve "listede eksik kalan bir şey olmadığını gördü" metinde yazıyor.
3. Markete nasıl gidildiği metinde geçmiyor, bu cümle söylenemez → cevap C.

9. Sınıfa yeni gelen Ilgaz ilk teneffüste kimseyle konuşmuyor. Metne göre Duru bunu görünce niçin yanına sandalye çekmiştir?

• A) Ilgaz'ın yalnız kalmasını istemediği için
• B) Kendi sırası kırıldığı için
• C) Öğretmen sandalyeleri saymasını istediği için

Doğru cevap: A — Duru, Ilgaz'ın kimseyle konuşmadığını fark etmiş; sandalye çekip bilmece sorması onunla arkadaş olmak istediğini gösterir.

1. Duru'nun davranışından önceki cümle: Ilgaz kimseyle konuşmadı.
2. Duru sandalye çekiyor, sonra Ilgaz'a bilmece soruyor.
3. Bu iki iş arkadaş olmak, yalnız bırakmamak içindir → cevap A.

10. Metinde Ilgaz'ın pazartesi günü iki teneffüste yaptıkları anlatılıyor. Birinci teneffüs ile ikinci teneffüs birlikte düşünüldüğünde Ilgaz'ın duyguları nasıl değişmiştir?

• A) Neşeliyken kızgın olmuştur.
• B) Çekingenken mutlu olmuştur.
• C) Baştan sona korkmuş durmuştur.

Doğru cevap: B — İlk teneffüste kimseyle konuşmayan Ilgaz, ikinci teneffüste gülümsemiş ve ip atlamıştır; bu, çekingenlikten mutluluğa geçiştir.

1. Birinci teneffüs: "kimseyle konuşmadı" → çekingen, ürkek.
2. Sonra: "gülümseyip cevabı söyledi" ve "birlikte ip atladılar" → mutlu.
3. Duygu çekingenlikten mutluluğa dönmüştür → cevap B.