Varlıkların Özellikleri

1. Ceren pazardan sarı bir limon aldı. Eve gelince limonu ısırdı ve yüzünü buruşturdu. "Limon ekşi bir meyvedir." cümlesinde limonun tadını anlatan sözcük hangisidir?

• A) ekşi
• B) limon
• C) meyve

Doğru cevap: A — Varlığın tadını bildiren sözcük onun özelliğidir; burada bu sözcük "ekşi"dir.

1. Cümledeki sözcükleri okuyalım: Limon / ekşi / bir / meyvedir.
2. "limon" ve "meyve" birer varlığın adıdır, özellik bildirmez.
3. Tadı anlatan sözcük "ekşi"dir → cevap A.

2. Deniz hafta sonu hayvanat bahçesine gitti. Orada gördüğü hayvan, bütün hayvanlardan çok daha iriydi. Görseldeki hayvanın büyüklüğünü anlatan sözcük hangisidir?

• A) minik
• B) kocaman
• C) sivri

Doğru cevap: B — Fil çok iri bir hayvandır; büyüklüğünü anlatan özellik sözcüğü "kocaman"dır.

1. Görseldeki hayvan bir fildir ve çok iridir.
2. "minik" küçüklük bildirir, fil için uygun değildir.
3. Büyüklüğü anlatan sözcük "kocaman"dır → cevap B.

3. Öğretmen tahtaya dört sözcük kartı astı. Kartların üçü bir varlığın adını, biri ise bir varlığın özelliğini bildiriyor. Bu kartlardan hangisi varlığın adı değil, özelliğidir?

• A) ağaç
• B) defter
• C) yeşil

Doğru cevap: C — Ağaç, defter ve kalem birer varlığın adıdır; "yeşil" ise bir varlığın rengini bildirir.

1. Sözcüklerin önüne parmağımızla gösterip "şu ..." diyelim: şu ağaç, şu defter, şu kalem → hepsi varlık.
2. "şu yeşil" diyemeyiz; "yeşil" tek başına bir varlık değildir.
3. "yeşil" bir varlığın rengini, yani özelliğini bildirir → cevap C.

4. Arda'nın doğum günü partisinde salon balonlarla süslenmişti. Arda balonları tek tek saydı. "Salonda beş balon uçuşuyordu." cümlesinde balonların sayısını bildiren sözcük hangisidir?

• A) beş
• B) balon
• C) salonda

Doğru cevap: A — Varlığın kaç tane olduğunu bildiren sözcük de bir özellik sözcüğüdür; burada "beş"tir.

1. Cümlede kaç tane balon olduğunu soralım: beş tane.
2. "balon" ve "salon" varlıkların adıdır, sayı bildirmez.
3. Sayıyı bildiren sözcük "beş"tir → cevap A.

5. Yaz sıcağında dedem bahçeden bir karpuz getirdi. Karpuz o kadar büyüktü ki masaya zor sığdı. Cümlede boş bırakılan yere hangi sözcük gelmelidir?

• A) acı
• B) kocaman
• C) tuzlu

Doğru cevap: B — Masaya zor sığan bir karpuzun özelliği "kocaman"dır.

1. Metinde karpuzun masaya zor sığdığı söyleniyor, demek ki çok büyük.
2. "acı" ve "tuzlu" tat bildirir; karpuz için uygun değildir.
3. Büyüklük bildiren "kocaman" sözcüğü boşluğa gelir → cevap B.

6. Elif kışın çayını sıcak içmeyi sever. Kardeşi ise çayını bekletip tam tersi özellikte içer. Buna göre "sıcak" sözcüğünün zıt özelliği hangisidir?

• A) soğuk
• B) ılık
• C) tatlı

Doğru cevap: A — Sıcak sözcüğünün zıt özelliği "soğuk"tur.

1. Çay bekleyince ısısını kaybeder, tam tersi olur.
2. "ılık" ortadaki durumdur, tam zıttı değildir; "tatlı" ise tat bildirir.
3. "sıcak" sözcüğünün zıddı "soğuk"tur → cevap A.

7. Kaan varlıkları özellikleriyle eşleştirip bir tablo hazırladı. Ancak satırlardan birinde varlığa uymayan bir özellik yazdı. Tabloda hangi satırdaki eşleştirme yanlış yapılmıştır?

• A) kar - beyaz
• B) şeker - tatlı
• C) ateş - soğuk

Doğru cevap: C — Ateş yakıcı ve sıcaktır; "soğuk" özelliği ateşe uymaz.

1. Karın rengi beyazdır → doğru eşleştirme.
2. Şekerin tadı tatlıdır → doğru eşleştirme.
3. Ateş sıcaktır, soğuk olamaz → yanlış satır "ateş - soğuk", cevap C.

8. Yağmur dindikten sonra gökyüzünde bir gökkuşağı belirdi. Miraç gördüğü bu gökkuşağını arkadaşına anlatmak için uygun bir özellik sözcüğü aradı. Gökkuşağı için hangi özellik uygundur?

• A) tuzlu
• B) renkli
• C) ağır

Doğru cevap: B — Gökkuşağında yan yana pek çok renk bulunur; ona uyan özellik "renkli"dir.

1. Gökkuşağında kırmızı, sarı, mavi gibi birçok renk yan yana durur.
2. "tuzlu" tat bildirir, "ağır" ise ağırlık bildirir; gökkuşağına uymaz.
3. Gökkuşağına uyan özellik "renkli"dir → cevap B.

9. Poyraz sabah erkenden bahçeye çıktı. Ağacın altında yere düşmüş birkaç kiraz kalmıştı. Bu cümlede kirazların miktarını bildiren sözcük hangisidir?

• A) ağacın
• B) birkaç
• C) kiraz

Doğru cevap: B — Sayıyı tam söylemeden "az mı, çok mu" bildiren sözcükler de miktar özelliğidir; burada "birkaç"tır.

1. Cümlede kirazların tam sayısı verilmemiş, yaklaşık bir miktar söylenmiş.
2. "ağaç" ve "kiraz" varlıkların adıdır, miktar bildirmez.
3. Miktarı bildiren sözcük "birkaç"tır → cevap B.

10. Zeynep kalem kutusundan iki kalem çıkarıp sırasına yan yana koydu. Bu kalemlerden birini uzun süre kullandığı için o kalem epeyce kısalmış. Görsele göre sağdaki kalemin boyunu anlatan sözcük hangisidir?

• A) uzun
• B) ağır
• C) kısa

Doğru cevap: C — Sağdaki kalem soldakinden daha kısadır; boyunu anlatan özellik "kısa"dır.

1. İki kalemin ucu farklı yükseklikte, tabanları ise aynı hizada duruyor.
2. Soldaki kalem yukarıya doğru daha çok uzanıyor, yani daha uzun.
3. Sağdaki kalem soldakinden daha kısa → cevap C.