Varlıkları Niteleyen Kelimeler

1. Manavda iki elma yan yana duruyordu ve ikisi de elma olduğu hâlde birbirine benzemiyordu. Kartlarda bu elmaların rengini anlatan sözcükler hangileridir?

• A) elma ile armut
• B) kırmızı ile yeşil
• C) büyük ile küçük
• D) tatlı ile ekşi

Doğru cevap: B — Her iki kartta da varlığın adı "elma"dır; onları ayıran "kırmızı" ve "yeşil" sözcükleri elmaların rengini anlatır.

1. Kartlardaki yazıları okuyalım: kırmızı elma, yeşil elma.
2. İki kartta da varlığın adı aynıdır: elma.
3. Kartları birbirinden ayıran sözcükler "kırmızı" ve "yeşil"dir; ikisi de bir renk anlatır.
4. Rengi anlatan sözcükler kırmızı ile yeşil → cevap B.

2. Ceren bahçede gördüğü ağacı bir cümleyle anlattı. Yukarıdaki cümlede "ağaç" sözcüğünün nasıl olduğunu anlatan sözcük hangisidir?

• A) bahçede
• B) uzun
• C) bir
• D) vardı

Doğru cevap: B — Ağaca "nasıl bir ağaç?" diye sorduğumuzda cevap "uzun" olur; bu sözcük ağacın özelliğini anlatır.

1. Cümledeki varlığın adını bulalım: ağaç.
2. Şimdi soralım: "Nasıl bir ağaç?"
3. Cevap "uzun" olur; bu sözcük ağacın boyunu, yani özelliğini anlatır.
4. Ağacı niteleyen sözcük "uzun" → cevap B.

3. Tahtadaki dört karttan üçü varlığın nasıl olduğunu anlatıyor, biri ise doğrudan bir varlığın adı. Varlığın adının yazılı olduğu kart hangisidir?

• A) tatlı
• B) sarı
• C) kitap
• D) yumuşak

Doğru cevap: C — tatlı, sarı ve yumuşak sözcükleri bir varlığın tadını, rengini ve dokusunu anlatır; "kitap" ise varlığın kendi adıdır.

1. Kartların başına "nasıl bir?" sorusunu koyalım: nasıl bir tatlı, nasıl bir sarı, nasıl bir yumuşak.
2. tatlı, sarı ve yumuşak sözcükleri bir varlığın özelliğini anlatır.
3. "kitap" ise özellik değil, elimizle tutabildiğimiz varlığın kendi adıdır.
4. Varlığın adı olan kart "kitap" → cevap C.

4. Aylin sepetteki armutları saydı ve tam yedi tane olduğunu gördü. Cümledeki boşluğa armutların sayısını bildiren hangi sözcük gelmelidir?

• A) tatlı
• B) olgun
• C) sarı
• D) yedi

Doğru cevap: D — Varlıkları niteleyen sözcüklerden bazıları sayı bildirir; boşluğa "kaç tane?" sorusuna cevap veren sözcük gelmelidir.

1. Cümleye soralım: "Sepette kaç tane armut vardı?"
2. "tatlı", "olgun" ve "sarı" armudun tadını, durumunu ve rengini anlatır; sayı bildirmez.
3. Aylin armutları saymış ve yedi tane bulmuştur.
4. Sayıyı bildiren sözcük "yedi" → cevap D.

5. Emir varlıkların yanına onların nasıl olduğunu yazdı ama son satırı boş bıraktı. Soru işaretinin yerine en uygun sözcük hangisidir?

• A) sert
• B) koştu
• C) taşlar
• D) birazdan

Doğru cevap: A — Tabloda her varlığın yanına onu niteleyen bir sözcük yazılmıştır; taşı niteleyen sözcük "sert"tir.

1. Tablodaki örneklere bakalım: kar - beyaz, şeker - tatlı.
2. Sağ sütuna varlığın nasıl olduğunu anlatan sözcük yazılıyor.
3. "koştu" bir iş bildirir, "taşlar" varlığın çoğuludur, "birazdan" ise zaman anlatır.
4. Taşın nasıl olduğunu anlatan sözcük "sert" → cevap A.

6. Üç cümlede de aynı kediden söz ediliyor ama yalnızca birinde kedinin nasıl olduğu anlatılmıştır. Kediyi niteleyen sözcük kaçıncı cümlededir?

• A) 1. cümlede
• B) 2. cümlede
• C) 3. cümlede
• D) Hiçbirinde

Doğru cevap: A — 1. cümlede "Küçük" sözcüğü kedinin büyüklüğünü, yani nasıl bir kedi olduğunu anlatır.

1. Her cümlede "Nasıl bir kedi?" diye soralım.
2. 2. ve 3. cümlelerde bu sorunun cevabı yoktur; oralarda yalnızca kedinin ne yaptığı anlatılır.
3. 1. cümlede sorunun cevabı vardır: "Küçük".
4. Kediyi niteleyen sözcük 1. cümlededir → cevap A.

7. Duvara iki hayvan kartı asıldı ve her kartın altına iki sözcük yazıldı. Kartlardaki "iri" ve "ufak" sözcükleri hayvanların neyini anlatmaktadır?

• A) Adını
• B) Rengini
• C) Büyüklüğünü
• D) Sayısını

Doğru cevap: C — "iri" ve "ufak" sözcükleri varlığın ne kadar büyük ya da küçük olduğunu, yani büyüklüğünü anlatır.

1. Kartlardaki varlıkların adlarını bulalım: fil ve fare.
2. Adların önündeki sözcükler "iri" ve "ufak"tır.
3. Bu sözcükler rengi ya da sayıyı değil, varlığın ne kadar büyük olduğunu anlatır.
4. Anlattıkları şey büyüklüktür → cevap C.

8. Zehra, dedesinin kendisi için ördüğü kazağı yukarıdaki cümleyle anlattı. Bu cümledeki "yumuşak" sözcüğü hangi soruya cevap vermektedir?

• A) Kaç tane?
• B) Nasıl?
• C) Ne zaman?
• D) Nerede?

Doğru cevap: B — Varlığın özelliğini anlatan sözcükler "nasıl?" sorusuna cevap verir: nasıl bir kazak? → yumuşak bir kazak.

1. Cümledeki varlığın adını bulalım: kazak.
2. Kazağa sırayla soralım: Kaç tane kazak? Ne zaman? Nerede?
3. Bu soruların cevabı cümlede yoktur; ama "Nasıl bir kazak?" diye sorduğumuzda cevap "yumuşak" olur.
4. "yumuşak" sözcüğü "Nasıl?" sorusuna cevap verir → cevap B.

9. Annem kış akşamında sofrayı kurarken yukarıdaki cümleyi söyledi. Bu cümlede "çorba" ve "gün" sözcüklerini niteleyen sözcükler hangi seçenekte birlikte verilmiştir?

• A) sıcak ile soğuk
• B) çorba ile gün
• C) çok ile iyi
• D) akşam ile kış

Doğru cevap: A — "Nasıl bir çorba?" sorusunun cevabı sıcak, "Nasıl bir gün?" sorusunun cevabı soğuktur.

1. Cümledeki varlık adlarını bulalım: çorba ve gün.
2. "Nasıl bir çorba?" diye soralım → cevap: sıcak.
3. "Nasıl bir gün?" diye soralım → cevap: soğuk.
4. Niteleyen sözcükler sıcak ile soğuk → cevap A.

10. Bir öğrenci niteleyen sözcüklerin varlığın neyini anlattığını tabloya yazdı. Bu tabloya göre "yuvarlak" sözcüğü varlığın neyini anlatır?

• A) Rengini
• B) Sayısını
• C) Adını
• D) Biçimini

Doğru cevap: D — Tabloda "yuvarlak" sözcüğünün karşısında "biçim" yazmaktadır; yuvarlak, varlığın şeklini anlatır.

1. Tablonun sol sütunundan "yuvarlak" sözcüğünü bulalım.
2. Aynı satırda sağ sütuna bakalım: orada "biçim" yazıyor.
3. Renk "mavi" satırında, sayı ise "üç" satırındadır.
4. "yuvarlak" varlığın biçimini anlatır → cevap D.