Eş Anlamlı Kelimeler

1. Öğretmen tahtaya bir sözcük yazdı ve yanındaki kutuya onunla aynı anlama gelen sözcüğün yazılmasını istedi. Soru işaretli kutuya hangi sözcük gelmelidir?

• A) okullu
• B) mektep
• C) sınıf
• D) öğrenci

Doğru cevap: B — Eş anlamlı sözcükler yazılışları farklı, anlamları aynı sözcüklerdir. “okul” ile “mektep” aynı yeri karşılar.

1. Kutuya “okul” ile aynı anlama gelen bir sözcük yazılmalı.
2. “okullu” okula giden kişiyi, “öğrenci” de o kişiyi anlatır; ikisi de yer adı değildir.
3. “sınıf” okulun içindeki bir bölümdür, okulun kendisi değildir.
4. Okul ile aynı anlama gelen sözcük “mektep” → cevap B.

2. Beste tahtadaki dört kart arasından “yıl” sözcüğüyle aynı anlama gelen kartı seçecek. Bu kart hangisidir?

• A) sene
• B) ders
• C) kalem
• D) sıra

Doğru cevap: A — “yıl” on iki aylık süreyi anlatır; aynı süreyi karşılayan sözcük “sene”dir.

1. Önce “yıl” sözcüğünün anlamını söyleyelim: on iki aylık zaman dilimi.
2. “ders”, “kalem” ve “sıra” okulla ilgilidir ama zaman bildirmez.
3. “sene” de tıpkı “yıl” gibi on iki aylık süreyi karşılar.
4. Aranan kart “sene” → cevap A.

3. Ayşe evlerine gelen kişileri anlatmak için bu cümleyi kurdu. Cümledeki “misafir” sözcüğünün yerine anlam değişmeden hangi sözcük konabilir?

• A) komşu
• B) yolcu
• C) konuk
• D) akraba

Doğru cevap: C — “misafir” bir eve gelen kişiyi anlatır; aynı anlamı karşılayan sözcük “konuk”tur.

1. Cümlede eve gelen kişilerden söz ediliyor.
2. “komşu” yakınımızda oturan kişiyi, “akraba” ise soyumuzdan gelen kişiyi anlatır; ikisi de eve gelmiş olmayabilir.
3. “yolcu” yolculuk yapan kişidir, misafir demek değildir.
4. Misafir ile aynı anlama gelen sözcük “konuk” → cevap C.

4. Emir sözcüklerin eş anlamlılarını tabloya yazıyor ama son satırı doldurmadı. Tablodaki boşluğa hangi sözcük yazılmalıdır?

• A) soru
• B) cevap
• C) sessiz
• D) yankı

Doğru cevap: B — “yanıt” bir soruya verilen karşılıktır; aynı anlamı karşılayan sözcük “cevap”tır.

1. Tablodaki örneklere bakalım: siyah - kara, armağan - hediye. Her satırda aynı anlamı taşıyan iki sözcük var.
2. “soru” yanıtın karşıtıdır, aynı anlamda değildir.
3. “sessiz” ve “yankı” ses ile ilgilidir ama yanıt anlamına gelmez.
4. Yanıt ile aynı anlama gelen sözcük “cevap” → cevap B.

5. Bir öykünün art arda gelen iki cümlesi yukarıda verilmiştir. Aynı kişiyi anlatan bu cümlelerde hangi iki sözcük eş anlamlıdır?

• A) sokak - baş
• B) adam - bize
• C) oturuyordu - gülümsedi
• D) ihtiyar - yaşlı

Doğru cevap: D — Yazar aynı kişiyi ikinci cümlede başka bir sözcükle anmıştır: “ihtiyar” ile “yaşlı” aynı anlama gelir.

1. İki cümle de aynı adamı anlatıyor: birinde “ihtiyar bir adam”, ötekinde “yaşlı adam”.
2. Demek ki bu iki sözcük aynı kişinin aynı özelliğini karşılıyor.
3. “oturuyordu” ile “gülümsedi” farklı işlerdir, “sokak” ile “baş” da farklı varlıklardır.
4. Eş anlamlı çift “ihtiyar - yaşlı” → cevap D.

6. Meslekleri tanıtma gününde sınıfa gelen konuk kendini böyle tanıttı. Konuğun kullandığı “hekim” sözcüğü hangi meslek adıyla aynı anlamdadır?

• A) öğretmen
• B) hemşire
• C) doktor
• D) eczacı

Doğru cevap: C — “hekim” hastaları muayene edip tedavi eden kişidir; bu mesleğin diğer adı “doktor”dur.

1. Konuk bir meslekten söz ediyor: hekimlik.
2. Hekim, hastalıkları teşhis edip tedavi eden kişidir.
3. “hemşire” ve “eczacı” sağlıkla ilgilidir ama hekimle aynı iş değildir.
4. Hekim ile aynı anlama gelen meslek adı “doktor” → cevap C.

7. Ceren yan yana yazdığı sözcük çiftlerinin hepsinin eş anlamlı olduğunu söyledi. Oysa bir satırdaki çift eş anlamlı değildir. Bu satır hangisidir?

• A) kelime - sözcük
• B) vazife - görev
• C) uzun - kısa
• D) Yanlış satır yoktur

Doğru cevap: C — “uzun” ile “kısa” aynı anlama gelmez, tam tersine birbirinin karşıtıdır; bu çift zıt anlamlıdır.

1. 1. satır: “kelime” ile “sözcük” aynı şeyi karşılar → eş anlamlı.
2. 2. satır: “vazife” ile “görev” aynı şeyi karşılar → eş anlamlı.
3. 3. satır: bir şey hem uzun hem kısa olamaz; bu ikisi birbirinin karşıtıdır.
4. Eş anlamlı olmayan satır “uzun - kısa” → cevap C.

8. Poyraz okuduğu kitabı arkadaşına anlatırken bu cümleyi kurdu. Cümledeki “öykü” sözcüğü yerine kullanılabilecek sözcük aşağıdakilerden hangisidir?

• A) roman
• B) şiir
• C) masal
• D) hikâye

Doğru cevap: D — “öykü” kısa bir olayı anlatan yazı türüdür; aynı türün diğer adı “hikâye”dir.

1. Cümlede okunan kitabın türünden söz ediliyor.
2. “roman”, “şiir” ve “masal” ayrı yazı türleridir, öykünün yerini tutmaz.
3. “hikâye” ile “öykü” aynı türü karşılar; biri yerine öteki söylenebilir.
4. Yerine kullanılabilecek sözcük “hikâye” → cevap D.

9. Zeynep boyalarını sıralarken iki kutunun üzerinde farklı adlar gördü ama ikisinin de rengi tıpatıp aynıydı. Buna göre “al” ile “kırmızı” sözcükleri için ne söylenebilir?

• A) Zıt anlamlıdır
• B) Eş seslidir
• C) Yazılışları aynıdır
• D) Eş anlamlıdır

Doğru cevap: D — Yazılışları farklı olduğu hâlde aynı rengi karşılayan bu iki sözcük eş anlamlıdır.

1. İki kutudaki renk aynı; yalnızca adları farklı yazılmış.
2. Yazılışları farklı olduğu için eş sesli olamazlar; eş sesli sözcükler aynı yazılır.
3. Aynı rengi karşıladıkları için birbirinin karşıtı da değildirler.
4. Yazılışı farklı, anlamı aynı sözcüklere eş anlamlı denir → cevap D.

10. Sınavdan çıkan Mert arkadaşına böyle söyledi. Boşluğa “yanıt” sözcüğü ya da onunla eş anlamlı olan hangi sözcük getirilebilir?

• A) cevap
• B) soru
• C) not
• D) puan

Doğru cevap: A — Boşluğa “yanıt” ile aynı anlama gelen sözcük gelmelidir; bu sözcük “cevap”tır.

1. Cümlede bir soruya verilen karşılıktan söz ediliyor.
2. “soru” sorulan şeydir, verilen karşılık değildir.
3. “not” ve “puan” sınav sonunda alınan değerlendirmedir, soruya verilen karşılık değildir.
4. Yanıt ile eş anlamlı sözcük “cevap” → cevap A.