Zıt Anlamlı Kelimeler

1. Öğretmen tahtaya bir sözcük yazıp karşısındaki kutuya onun karşıtını yazmamızı istedi. Bu kutuya hangi sözcük gelmelidir?

• A) upuzun
• B) kısa
• C) büyük
• D) ince

Doğru cevap: B — Zıt anlamlı sözcükler birbirinin tam karşıtı anlamı taşır. “uzun” sözcüğünün karşıtı “kısa”dır.

1. Kutuya “uzun” sözcüğünün tam tersi yazılmalı.
2. “upuzun” uzunluğu daha da artırır, karşıtı değildir.
3. “büyük” boyutu, “ince” ise kalınlığı anlatır; uzunluğun karşıtı değildirler.
4. Uzunun karşıtı “kısa” → cevap B.

2. Sınıf panosuna iki kart asıldı. İlk kartta “gündüz” yazıyor, ikinci karta ise onun karşıtı yazılacak. İkinci karta hangi sözcük yazılmalıdır?

• A) sabah
• B) akşam
• C) gece
• D) öğle

Doğru cevap: C — Gündüz güneşin olduğu aydınlık zamandır; onun karşıtı karanlık zaman olan “gece”dir.

1. Gündüz, güneşin doğuşundan batışına kadar süren aydınlık zamandır.
2. “sabah”, “öğle” ve “akşam” gündüzün ya da günün bölümleridir, karşıtı değildir.
3. Gündüzün tam karşıtı karanlık zaman dilimidir.
4. Karta “gece” yazılmalıdır → cevap C.

3. Kerem masadaki bardağı göstererek bu cümleyi kurdu. Bardaktaki su bitince cümledeki “dolu” sözcüğünün yerini hangi sözcük alır?

• A) ıslak
• B) ağır
• C) geniş
• D) boş

Doğru cevap: D — İçinde bir şey kalmayan kap için “boş” denir; bu sözcük “dolu” sözcüğünün karşıtıdır.

1. Bardağın suyu bitti, yani içinde hiçbir şey kalmadı.
2. “ıslak” yaşlığı, “ağır” tartıyı, “geniş” ise büyüklüğü anlatır.
3. Bunların hiçbiri doluluğun karşıtı değildir.
4. Dolunun karşıtı “boş” → cevap D.

4. Nehir sözcüklerin zıt anlamlılarını tabloya yazdı ama son satırı boş bıraktı. Soru işaretinin yerine yazılması gereken sözcük hangisidir?

• A) pak
• B) kirli
• C) düzenli
• D) yıkanmış

Doğru cevap: B — “temiz” sözcüğünün karşıtı “kirli”dir. “pak” ve “yıkanmış” ise temizle yakın anlamlıdır.

1. Tablodaki örnekler karşıt çiftlerdir: ileri - geri, cesur - korkak.
2. “pak” ve “yıkanmış” temiz demektir; bunlar karşıtı değil, benzeridir.
3. “düzenli” toplu olmayı anlatır, temizliğin karşıtı değildir.
4. Temizin karşıtı “kirli” → cevap B.

5. Fen defterine mevsimlerle ilgili bu cümle yazıldı. Cümlede birbirinin karşıtı olarak kullanılan sözcükler hangileridir?

• A) uzun - kısa
• B) yaz - gün
• C) kış - gün
• D) yaz - uzun

Doğru cevap: A — Cümlede günlerin süresi karşılaştırılıyor: yazın “uzun”, kışın “kısa”. Bu iki sözcük birbirinin karşıtıdır.

1. Cümle iki mevsimi karşılaştırıyor: yaz ve kış.
2. Karşılaştırma günlerin süresi üzerinden yapılıyor: uzun ve kısa.
3. “gün” her iki bölümde de aynı sözcüktür, karşıt çift oluşturmaz.
4. Karşıt olarak kullanılan çift “uzun - kısa” → cevap A.

6. Deniz zıt anlamlı olduğunu düşündüğü sözcükleri yan yana yazdı. Ancak bu çiftlerden biri aslında karşıt değildir. Yanlış olan çift hangisidir?

• A) gelmek - gitmek
• B) açık - kapalı
• C) hızlı - çabuk
• D) Hepsi doğrudur

Doğru cevap: C — “hızlı” ile “çabuk” aynı anlama gelir, yani eş anlamlıdır. Hızlının karşıtı “yavaş”tır.

1. 1. çift: gelmek yaklaşmak, gitmek uzaklaşmaktır → karşıt.
2. 2. çift: açık ile kapalı birbirinin tam tersidir → karşıt.
3. 3. çift: hızlı da çabuk da aynı hızı anlatır; biri ötekinin tersi değildir.
4. Yanlış olan çift “hızlı - çabuk” → cevap C.

7. Barış “gelmek” sözcüğünün karşıtı olarak “gelmemek” yazdı, öğretmeni ise bunun doğru olmadığını söyledi. Buna göre “gelmek” sözcüğünün zıt anlamlısı nedir?

• A) gitmek
• B) durmak
• C) kalkmak
• D) koşmak

Doğru cevap: A — Bir eylemin olumsuzu onun zıt anlamlısı sayılmaz. “gelmek” yaklaşmayı, “gitmek” ise uzaklaşmayı anlatır; karşıt çift budur.

1. “gelmemek” aynı eylemin olumsuz biçimidir, yeni bir anlam değildir.
2. Zıt anlamlı sözcük, karşı anlamı taşıyan başka bir sözcüktür.
3. “gelmek” bir yere yaklaşmak demektir; tersi bir yerden uzaklaşmaktır.
4. Uzaklaşmayı anlatan sözcük “gitmek” → cevap A.

8. Ninem eski günlerini anlatırken bunları söyledi. Ninemin sözlerinde birbirinin karşıtı olan iki sözcük vardır. Karşıt anlamlı bu sözcük çifti hangisidir?

• A) gençken - şimdi
• B) koşardım - yürüyorum
• C) çok - şimdi
• D) hızlı - yavaş

Doğru cevap: D — Ninem hareketin hızını karşılaştırıyor: eskiden “hızlı”, şimdi “yavaş”. Bu iki sözcük birbirinin tam karşıtıdır.

1. Ninemin iki cümlesi de hareketin hızını anlatıyor.
2. “koşmak” ile “yürümek” farklı hareketlerdir ama biri ötekinin karşıtı değildir.
3. “gençken” ile “şimdi” zaman bildirir; karşıt sözcük çifti genç - yaşlı olurdu.
4. Karşıt çift “hızlı - yavaş” → cevap D.

9. Tatilde tutulan günlükten üç cümle yukarıya alınmıştır. Bu cümlelerin ikisinde birbirinin karşıtı olan sözcükler geçmektedir. Zıt anlamlı sözcüklerin bulunduğu cümleler hangileridir?

• A) 1 ile 2
• B) 1 ile 3
• C) 2 ile 3
• D) Hiçbiri

Doğru cevap: A — 1. cümledeki “sıcak” ile 2. cümledeki “soğuk” birbirinin karşıtıdır; 3. cümlede karşıt bir sözcük yoktur.

1. 1. cümledeki anahtar sözcük “sıcak”, 2. cümledeki “soğuk”.
2. Sıcak ile soğuk aynı özelliğin iki uç noktasıdır → karşıt çift.
3. 3. cümlede sevinçten söz ediliyor ama karşıtı olan bir sözcük başka cümlede geçmiyor.
4. Zıt anlamlı sözcükler 1 ile 2. cümlededir → cevap A.

10. Tahtaya dört kart asıldı ama bu kartlardan yalnızca ikisi birbirinin karşıtıdır. Zıt anlamlı olan kart çifti hangisidir?

• A) almak - saymak
• B) satmak - saymak
• C) almak - vermek
• D) vermek - satmak

Doğru cevap: C — “almak” bir şeyi kendine getirmek, “vermek” ise elinden çıkarmaktır; bu ikisi birbirinin tam karşıtıdır.

1. “saymak” sayı ile ilgilidir, alıp vermekle ilgisi yoktur.
2. “satmak” para karşılığı vermektir; karşıtı “satın almak” olurdu, tek başına “saymak” değil.
3. Geriye “almak” ile “vermek” kalır: biri getirir, öteki elden çıkarır.
4. Zıt anlamlı çift “almak - vermek” → cevap C.