Theme 3: Personal Life & Well-being

1. Tabloda görevler aciliyet ve önem bakımından sınıflandırılmıştır. Bir öğrenci ikinci görevi ihmal etmemek için ne yapmalıdır? Tabloya göre en uygun yaklaşım hangisidir?

• A) Scheduling a fixed time for it so that it is not postponed endlessly.
• B) Waiting until it becomes urgent.
• C) Removing it from the list completely.
• D) Doing it only if there is nothing else.
• E) Asking someone else to do it.

Doğru cevap: A — Önemli ama acil olmayan işler, planlanmadıkları sürece sürekli ertelenir.

1. Tablodaki iki görevi karşılaştıralım. Birincisi hem acil hem önemli: yarın teslim edilecek proje. Bu iş kendiliğinden yapılır, çünkü tarih zorluyor.
2. İkincisi önemli ama acil değil: gelecek dönemin tekrar planı. Kimse bugün yapılmasını istemiyor.
3. Acil olmayan işlerin sorunu budur: her gün "yarın yaparım" denebilir. Bunu önlemenin yolu ona sabit bir zaman ayırmaktır.
4. Denetleyelim: acil olmasını beklemek görevi ertelemenin kendisi ✓ — o zaman da aceleye gelir.

2. Metinde sınav kaygısının belirtileri ve bir yöntem anlatılmaktadır. Metne göre kesinlikle söylenebilecek olan hangisidir?

• A) Anxiety has no physical effects.
• B) Anxiety can produce physical symptoms that may be reduced.
• C) Breathing exercises remove all anxiety permanently.
• D) Only weak students feel exam anxiety.
• E) Concentration is never affected by anxiety.

Doğru cevap: B — Metinde hem fiziksel belirtiler hem bunların azaltılabileceği belirtilmiştir.

1. Metindeki iki bilgiyi ayıralım. Birincisi: sınav öncesi bazı öğrencilerin kalbi hızlı atıyor ve odaklanmakta zorlanıyorlar.
2. Bunlar bedende görülen belirtiler, yani kaygının fiziksel etkileri var.
3. İkinci bilgi: kısa nefes egzersizleri bu belirtileri azaltabiliyor. İki bilgi birlikte, kaygının azaltılabilir fiziksel belirtiler üretebildiğini söyler.
4. Denetleyelim: metin "reduce" diyor, "remove" değil ✓ — bu yüzden "tümüyle kalıcı olarak yok eder" diyen seçenek metnin ötesine geçiyor.

3. Tabloda dijital alışkanlıklar ve odaklanmaya etkisi karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Bu eksikliği hangi seçenek giderir?

• A) no change in concentration
• B) attention is broken more often
• C) longer periods of uninterrupted concentration
• D) complete loss of focus
• E) more messages arrive

Doğru cevap: C — Kesintileri belirli zamanlara toplamak, aralarda kesintisiz odaklanma süresi bırakır.

1. Tablonun kurgusu şu: solda dijital alışkanlık, sağda odaklanmaya etkisi.
2. Dolu satır: her beş dakikada mesaj kontrol etmek → dikkat tekrar tekrar bölünüyor. Sorun kontrolün kendisi değil, sıklığı.
3. Günde iki sabit saat belirlemek kontrolü ortadan kaldırmıyor ama onu toplu hâle getiriyor. Aralarda uzun ve kesintisiz odaklanma süreleri kalıyor.
4. Denetleyelim: mesaj sayısı değişmiyor ✓ — değişen tek şey ne zaman bakıldığı.

4. Metinde geçmişe ilişkin güçlü bir tahmin yapılmakta ve bir yer boş bırakılmıştır. Kanıtlar dikkate alınırsa hangi ifade yazılmalıdır?

• A) can
• B) must
• C) should
• D) must have
• E) might not have

Doğru cevap: D — Geçmişe ilişkin güçlü olumlu çıkarım "must have + V3" ile yapılır.

1. Cümledeki kanıtı bulalım: "You look exhausted." Kişinin şu anki hâli bir ipucu veriyor.
2. Bu ipucundan geçmişteki bir eylem hakkında tahmin yürütülüyor: bütün gece ders çalışmış olması.
3. Geçmişe ilişkin güçlü ve olumlu bir çıkarım "must have + V3" ile kurulur: "You must have studied all night again."
4. Denetleyelim: yalnız "must" gelseydi ŞİMDİKİ bir zorunluluk anlatılırdı ✓ — oysa tahmin geçmişe ait.

5. Tabloda duygu sıfatları ve anlamları eşleştirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Bir öğrenci kelime defterini tamamlayacaktır. Tablodaki boşluk nasıl doldurulur?

• A) physically very tired
• B) feeling completely calm
• C) extremely happy about a result
• D) not interested in anything
• E) annoyed because progress is blocked

Doğru cevap: E — "Frustrated", ilerleme engellendiğinde duyulan rahatsızlığı anlatır.

1. Tablonun kurgusu şu: solda duygu sıfatı, sağda anlamı.
2. Dolu satır: overwhelmed → başa çıkılamayacak kadar çok şey olduğu hissi. Burada sorun yükün BÜYÜKLÜĞÜ.
3. "Frustrated" farklı bir duygudur: kişi ilerlemek istiyor ama önü kesiliyor. Yük az bile olsa ilerleyemiyorsa bu duygu doğar. Karşılığı "annoyed because progress is blocked".
4. Denetleyelim: iki duygu farklı nedenlerden doğuyor ✓ — biri miktardan, öteki engelden.

6. Diyalogda bir arkadaş uzun süredir yaşadığı bir zorluğu paylaşmaktadır. Öğrenci hem destek olmak hem yönlendirmek istemektedir. Boş bırakılan balonu hangi ifade tamamlar?

• A) I am glad you told me. Would you like to talk to the school counsellor together?
• B) Everyone feels like that, forget it.
• C) The counsellor's room has a blue door.
• D) I got a high mark in maths.
• E) The weather has been rainy lately.

Doğru cevap: A — Uygun yanıt duyguyu geçersiz kılmadan destek sunar ve profesyonel yardıma yönlendirir.

1. Arkadaşın söylediğine bakalım: haftalardır kendini kötü hissediyor ve hiçbir şey işe yaramıyor. Bu geçici bir üzüntü değil, süregelen bir durum.
2. Öğrenciden beklenen iki şey var: destek olmak ve yönlendirmek.
3. "I am glad you told me. Would you like to talk to the school counsellor together?" ikisini de yapıyor: paylaşımı değerli sayıyor ve birlikte rehberlik servisine gitmeyi öneriyor.
4. Denetleyelim: "Everyone feels like that, forget it." duyguyu KÜÇÜMSÜYOR ✓ — destek değil, susturma olur.

7. Metinde geçmişteki bir davranışın bugüne etkisi anlatılmakta ve bir yer boş bırakılmıştır. Karma tip koşul cümlesi esas alındığında boşluk nasıl doldurulmalıdır?

• A) will not be
• B) would not be
• C) would not have been feeling
• D) was not
• E) am not

Doğru cevap: B — Koşul geçmişe, sonuç bugüne ait olduğunda karma yapı kullanılır: "would + yalın fiil".

1. Cümlenin iki bölümünü zaman bakımından ayıralım. Koşul: "If I had started revising earlier" — past perfect, yani geçmişte gerçekleşmemiş bir durum.
2. Sonuç bölümünde ise "now" var; anlatılan şey BUGÜNKÜ stres.
3. Koşul geçmişte, sonuç bugünde olduğunda karma tip koşul cümlesi kurulur ve sonuç bölümü "would + yalın fiil" alır: "I would not be so stressed now."
4. Denetleyelim: "would not have been" saf üçüncü tipe ait olurdu ✓ — o, sonucu da geçmişe taşırdı, oysa "now" bugünü gösteriyor.

8. Tabloda iki çalışma düzeninin sonucu verilmiştir. Bir öğrenci bu farkı yorumlayacaktır. Tabloyu doğru anlatan cümle hangisidir?

• A) Both patterns produced the same result.
• B) Working without breaks produced more focused minutes.
• C) Taking short breaks produced 22 more focused minutes in the same period.
• D) Short breaks reduced focused time by 22 minutes.
• E) Focused time cannot be measured.

Doğru cevap: C — 96 ile 74 arasındaki fark 22 dakikadır; molalı düzen daha çok odaklanma süresi vermiştir.

1. Tablodaki iki değeri okuyalım: molasız düzende 74, her 25 dakikada 5 dakika molalı düzende 96 odaklanma dakikası.
2. Farkı hesaplayalım: 96 − 74 = 22 dakika.
3. Yönü belirleyelim: büyük değer molalı düzene ait. Öyleyse kısa molalar aynı iki saatte 22 dakika DAHA FAZLA odaklanma sağlamış.
4. Denetleyelim: mola süresi toplamda kayıp gibi görünüyor ama sonuç tersini gösteriyor ✓ — dinlenen dikkat daha verimli çalışıyor.

9. Kartlarda iyi olma hâliyle ilgili dört terim verilmiştir. Zorluklardan sonra toparlanabilme gücü anlatılmak istenmektedir. Kartlardaki uygun ifade hangisidir?

• A) burnout
• B) procrastination
• C) mindfulness
• D) resilience
• E) motivation

Doğru cevap: D — "Resilience", güçlükler karşısında toparlanabilme becerisidir.

1. Anlatılmak istenen durumu belirleyelim: zorluk yaşandıktan SONRA toparlanabilme gücü.
2. Kartlardaki terimleri anlamlarına göre ayıralım. "Procrastination" erteleme, "burnout" uzun süreli aşırı yükün getirdiği tükenmişliktir; ikisi de olumsuz durumlar.
3. "Mindfulness" ise ana odaklanma pratiğidir. Toparlanma gücünü anlatan terim "resilience"tır.
4. Denetleyelim: resilience zorluğu yaşamamak değil, sonrasında ayağa kalkabilmek ✓ — tanımdaki "after" bunu gösteriyor.

10. Şemada bir kısır döngü verilmiştir. Şemaya göre bu döngüyü kırmak için en uygun yaklaşım hangisidir?

• A) Avoiding thinking about it at all.
• B) Waiting until the anxiety disappears.
• C) Making the task even bigger.
• D) Postponing it until the deadline.
• E) Starting with a very small first step to reduce the sense of size.

Doğru cevap: E — Döngü görevin büyük görünmesiyle başlar; küçük bir ilk adım bu algıyı kırar.

1. Şemadaki döngüyü okuyalım: görev büyük görünür → başlamak ertelenir → kaygı artar ve erteleme sürer.
2. Döngüyü kırmak için başladığı yere bakmalıyız: "görev büyük görünür". Sorun görevin gerçek büyüklüğü değil, gözümüzde büyümesi.
3. Çok küçük bir ilk adım (bir soru çözmek, bir paragraf yazmak) bu algıyı kırar. Başlandıktan sonra görev artık soyut bir yığın olmaktan çıkar.
4. Denetleyelim: kaygının geçmesini beklemek işe yaramaz ✓ — şemaya göre erteledikçe kaygı artıyor.

11. Metinde genel bir tavsiye kişisiz biçimde aktarılmakta ve bir yer boş bırakılmıştır. Cümlenin edilgen yapıda kurulduğu esas alındığında boşluk nasıl doldurulmalıdır?

• A) are advised
• B) advise
• C) advised
• D) are advising
• E) have advised

Doğru cevap: A — Kişisiz tavsiye aktarımı "are advised to + yalın fiil" ile kurulur.

1. Cümlede tavsiyeyi kimin verdiğine bakalım: belirtilmemiş. Doktorlar mı, öğretmenler mi, bilinmiyor.
2. Eylemi yapan belli değilse ve önemli değilse edilgen yapı kullanılır. Öğrenciler burada tavsiyeyi VEREN değil, ALAN taraf.
3. Present tense edilgen yapı "are + V3" biçimindedir: "Students are advised to sleep…"
4. Denetleyelim: "advise" etken olsaydı öğrenciler tavsiye veren taraf olurdu ✓ — anlam tersine dönerdi.

12. Metinde bir öğrencinin çalışma düzeni anlatılmaktadır. Metne göre yapılabilecek en uygun çıkarım hangisidir?

• A) He does not study at all.
• B) The amount of study time alone does not guarantee better results.
• C) His marks improved considerably.
• D) He reviews his notes every day.
• E) Six hours is too short for studying.

Doğru cevap: B — Uzun süre çalışmasına rağmen sonucun değişmemesi, sürenin tek başına yeterli olmadığını gösterir.

1. Metindeki üç bilgiyi ayıralım: Barış her akşam altı saat çalışıyor, hiç mola vermiyor ve öğrendiklerini nadiren tekrar ediyor.
2. Dördüncü bilgi sonucu veriyor: notları yükselmemiş.
3. Süre yeterince uzun; öyleyse sorun sürede değil yöntemde. En uygun çıkarım, çalışma süresinin tek başına daha iyi sonuç garanti etmediğidir.
4. Denetleyelim: mola ve tekrar eksik ✓ — ünitedeki mola tablosu da bunun sayısal karşılığını vermişti.

13. Yukarıdaki cümlede yapı bakımından bir hata bulunmaktadır. Cümlenin düzeltilmiş biçimi hangisidir?

• A) I am used to got up early now.
• B) I used to get up early now.
• C) I am used to getting up early now.
• D) I am use to getting up early now.
• E) I am used get up early now.

Doğru cevap: C — "Be used to" kalıbındaki "to" bir edattır; ardından fiil "-ing" biçiminde gelir.

1. Cümledeki kalıbı belirleyelim: "I am used to…" Bu, bir şeye ALIŞKIN OLMAK demektir ve cümledeki "now" da şimdiki durumu gösteriyor.
2. Bu kalıptaki "to" bir mastar işareti değil, edattır. Edatlardan sonra fiil "-ing" alır.
3. Doğru biçim "I am used to getting up early now." olur.
4. Denetleyelim: "used to get up" da doğru bir yapıdır ama BAŞKA anlama gelir ✓ — "eskiden erken kalkardım", yani artık kalkmıyorum.

14. Metinde aynı yönde ikinci bir yarar eklenmekte ve bir yer boş bırakılmıştır. Bu ekleme ilişkisini sağlayan bağlayıcı hangisidir?

• A) on the contrary
• B) however
• C) nevertheless
• D) in addition
• E) instead

Doğru cevap: D — Aynı yönde ek bilgi vermek için "in addition" kullanılır.

1. Cümlenin iki yarısını okuyalım. Birincisi: egzersiz ruh hâlini iyileştirir. İkincisi: daha iyi uyumaya da yardım eder.
2. İki bilgi de olumlu ve aynı yönde; ikincisi birincinin tersini söylemiyor, üstüne ekliyor.
3. Aynı yönde ekleme yapan bağlayıcı "in addition"dır.
4. Denetleyelim: "however", "nevertheless" ve "on the contrary" KARŞITLIK kurar ✓ — burada karşıtlık yok.

15. Tabloda hedefler niteliklerine göre değerlendirilmiş, biri boş bırakılmıştır. Boş bırakılan yere ne gelmelidir?

• A) the same as the first goal
• B) vague as well
• C) impossible to achieve
• D) unrelated to studying
• E) specific and measurable

Doğru cevap: E — İkinci hedef miktar, sıklık ve saat belirttiği için ölçülebilirdir.

1. Tablonun kurgusu şu: solda hedef, sağda niteliği.
2. Dolu satır: "I will study more." → vague (belirsiz). Nedeni açık: "daha çok" ne kadar? Ne zaman? Ölçüsü yok, bu yüzden başarılıp başarılmadığı da anlaşılamaz.
3. İkinci hedefte üç ölçü var: yirmi soru (miktar), her hafta içi (sıklık), 19.00 (saat). Akşam sonunda hedefe ulaşılıp ulaşılmadığı kesin olarak bilinir. Bu hedef belirli ve ölçülebilirdir.
4. Denetleyelim: ölçülebilen hedef izlenebilir de ✓ — hangi gün aksadığı görülebiliyor.

16. Tabloda uyku öncesi etkinliklerin uykuya dalma süresine etkisi verilmiştir. Bir öğrenci bu farkı yorumlayacaktır. Bu bilgileri doğru veren cümle hangisidir?

• A) Using a phone before bed is linked to falling asleep much later.
• B) Reading a book delays sleep more than using a phone.
• C) Both activities have the same effect on sleep.
• D) Phone use shortens the time to fall asleep.
• E) The table shows nothing about sleep.

Doğru cevap: A — Telefon kullanımından sonra uykuya dalma süresi 38, kitap okumadan sonra 12 dakikadır.

1. Tablodaki iki değeri okuyalım: kitap okuyanlar ortalama 12 dakikada, telefon kullananlar 38 dakikada uykuya dalıyor.
2. Farkı görelim: 38 − 12 = 26 dakika. Telefon kullananlar belirgin biçimde daha geç uyuyor.
3. Doğru cümle bu yönü vermeli: yatmadan önce telefon kullanmak, çok daha geç uykuya dalmakla ilişkilidir.
4. Denetleyelim: seçenek "is linked to" diyor ✓ — tablo birlikte görülmeyi gösteriyor, kesin nedensellik iddia etmiyor.

17. Diyalogda bir sınıf arkadaşı uygun olmayan bir istekte bulunmaktadır. Öğrenci nazikçe sınır koymak istemektedir. Eksik balona hangi ifade yazılmalıdır?

• A) Yes, I will write all of it tonight.
• B) I would rather not do that, but I can help you plan your part.
• C) The project is due next week.
• D) Our teacher is very kind.
• E) I have a new laptop at home.

Doğru cevap: B — Nazik sınır koymada istek reddedilir ama yardım kapısı açık bırakılır.

1. İsteği değerlendirelim: sınıf arkadaşı projenin kendi bölümünü de yazmasını istiyor. Bu uygun bir istek değil; ortak çalışmada herkes kendi payını yapar.
2. Öğrencinin iki işi var: reddetmek ama ilişkiyi zedelememek.
3. "I would rather not do that, but I can help you plan your part." tam bunu yapıyor: "would rather not" ile nazikçe reddediyor, "but I can help" ile alternatif bir destek sunuyor.
4. Denetleyelim: kabul etmek sınır koymak olmazdı ✓ — istek uygunsuz olduğu için sınır gerekiyor.

18. Tabloda düşük nota verilen tepkiler ve sonuçları karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Bu eksikliği hangi seçenek giderir?

• A) the mark is automatically raised
• B) nothing changes in the study method
• C) weak areas become visible and can be worked on
• D) the exam is cancelled
• E) the teacher changes the questions

Doğru cevap: C — Hangi soruların kaçırıldığını çözümlemek, eksik alanları görünür kılar ve üzerinde çalışılmasını sağlar.

1. Tablonun kurgusu şu: solda düşük nota verilen tepki, sağda uzun vadeli sonucu.
2. Dolu satır: yalnız şansa yüklemek → çalışma yönteminde hiçbir şey değişmez. Nedeni açık: sorun dışarıda görülüyorsa değiştirilecek bir şey de yok.
3. Kaçırılan soruları çözümlemek ise sorunu içeriye taşır: hangi konu eksik, hangi soru tipi zor? Bunlar görünür olunca üzerinde çalışılabilir.
4. Denetleyelim: ölçülemeyen şey iyileştirilemez ✓ — çözümleme tam olarak ölçme işini yapıyor.

19. Metinde uykunun bir işlevi açıklanmaktadır. Metne göre uykunun öğrenmedeki rolü hangisidir?

• A) It has no connection with memory.
• B) It stops the brain from working completely.
• C) It erases the information of the day.
• D) It helps organise and consolidate what has been learned.
• E) It only rests the muscles.

Doğru cevap: D — Derin uykuda beyin gün içinde toplanan bilgiyi düzenler ve belleği güçlendirir.

1. Metnin ilk cümlesi bir yanılgıyı düzeltiyor: uyku EDİLGEN bir durum değil. Yani uyurken beyin durmuyor.
2. İkinci cümle ne yaptığını söylüyor: derin uykuda gün içinde toplanan bilgi düzenleniyor ve bellek güçleniyor.
3. Öyleyse uykunun öğrenmedeki rolü, öğrenilenlerin düzenlenmesine ve pekiştirilmesine yardım etmektir.
4. Denetleyelim: bu, sınav öncesi uyumanın neden önemli olduğunu da açıklıyor ✓ — çalışılan bilgi uykuda yerleşiyor.

20. Kartlarda bu temada işlenen üç kavram verilmiştir. Kartlar birlikte değerlendirildiğinde iyi olma hâli için ulaşılabilecek en kapsayıcı sonuç hangisidir?

• A) Well-being cannot be influenced by choices.
• B) Only time management affects well-being.
• C) Emotions should be ignored completely.
• D) Physical habits have no effect on studying.
• E) Well-being grows when time, emotions and physical habits are managed together.

Doğru cevap: E — Kartlar zaman yönetimini, duygusal farkındalığı ve sağlıklı alışkanlıkları birlikte gösterir.

1. Üç kartı okuyalım: time management, emotional awareness, healthy habits.
2. Her kart ünitedeki bir soru grubuna karşılık geliyor. Zaman yönetimi öncelik tablosu ve mola düzeni; duygusal farkındalık kaygı, erteleme ve sınır koyma.
3. Sağlıklı alışkanlıklar ise uyku ve egzersiz. Üçü birlikte iyi olma hâlini kuruyor. En kapsayıcı sonuç bunların birlikte yönetilmesini anmalıdır.
4. Denetleyelim: biri eksik kalınca ötekiler de zayıflıyor ✓ — uykusuz bir öğrenci ne zamanı yönetebilir ne duygusunu.