Üreme Çeşitleri

1. Tabloda hücre bölünmeleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan ifade hangisidir?

• A) Yarıya iner (2n → n)
• B) Değişmez
• C) İki katına çıkar
• D) Sıfırlanır
• E) Belirlenemez

Doğru cevap: A — Mayozda kromozom sayısı yarıya iner (2n → n); döllenmede iki üreme hücresi birleşeceği için tür sayısı ancak böyle sabit kalır.

1. Tabloda mitoz için 2n → 2n yazıyor ve iki özdeş hücre oluşuyor. Mayozda ise dört farklı üreme hücresi oluştuğu belirtilmiş.
2. Üreme hücrelerinin görevi döllenmede birleşmektir. İki hücre birleşince kromozom takımları toplanacağına göre, her birinin takımı yarım olmalıdır.
3. Mayozda birinci bölünmede homolog kromozomlar ayrılır ve sayı yarıya iner; ikinci bölünmede kardeş kromatitler ayrılarak dört hücre oluşur. Yani 2n → n.
4. Denetleyelim: insanda 23 kromozomlu yumurta ile 23 kromozomlu sperm birleşince 46 kromozomlu zigot oluşuyor ✓ — tür sayısı kuşaklar boyunca korunuyor.

2. Mayoz bölünmenin kalıtsal çeşitliliği artırma yolları sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Kromozomların kopyalanması
• B) Hücrenin büyümesi
• C) Homolog kromozomlar arasındaki parça değişimi ve kromozomların rastgele dağılması
• D) Sitoplazmanın bölünmesi
• E) Kromozom sayısının artması

Doğru cevap: C — Parça değişimi tek bir kromozom üzerinde yeni gen birleşimleri yaratır; rastgele dağılım ise anne ve babadan gelen kromozomların her üreme hücresinde farklı karışmasını sağlar. İkisi birlikte sayısız farklı hücre üretir.

1. Homolog kromozomlar yan yana gelir.
2. Aralarında parça değişimi olur.
3. Kromozomlar üreme hücrelerine rastgele dağılır.

3. Tabloda üreme hücreleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan özellik hangisidir?

• A) Küçük ve hareketli
• B) Kromozomsuz
• C) Sitoplazmasız
• D) Çekirdeksiz
• E) Büyük, hareketsiz, bol sitoplazmalı; embriyonun ilk besinini taşır

Doğru cevap: E — Yumurta büyük, hareketsiz ve bol sitoplazmalıdır; embriyonun ilk besinini o taşır.

1. Tablodaki karşılaştırmanın ölçütü sayı ve boyut. Sperm çok sayıda, küçük, hareketli ve az sitoplazmalı olarak verilmiş.
2. İki hücrenin kromozom katkısı eşittir; ayrıldıkları yer sitoplazmadır. Sperm yumurtaya ulaşmak üzere özelleşmiştir: sitoplazmasının çoğunu bırakmış, kamçı ve bol mitokondri kazanmıştır.
3. Yumurtanın görevi ise taşımak değil beslemektir. Döllenmeden sonraki ilk bölünmelerde dışarıdan besin alınamadığı için gerekli besin, ribozom ve mRNA yumurtanın sitoplazmasında hazır bulunur.
4. Denetleyelim: bir tavuk yumurtasının sarısı tam olarak bu besin deposudur ✓ — sperm ile yumurta arasındaki boyut farkının nedeni budur.

4. Bir mayoz bölünme sonunda erkekte dört, dişide bir işlevsel üreme hücresi oluşmasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Dişide mayozun yarım kalması
• B) Dişide sitoplazmanın eşit bölünmemesi; besinin tek bir hücrede toplanması için diğer üçünün küçük kutup hücresi olarak kalması
• C) Erkekte iki mayoz olması
• D) Dişide kromozomların azalması
• E) Erkekte mitoz olması

Doğru cevap: B — Dişide dört hücreden yalnız biri işlevseldir çünkü sitoplazma eşit bölünmez; besin tek hücrede toplanır, diğer üçü küçük kutup hücresi olarak kalır.

1. Mayoz her iki eşeyde de aynı biçimde işler: bölünmeler sonunda dört çekirdek ve dört n kromozomlu takım oluşur. Kalıtsal madde eşit dağılır.
2. Erkekte sitoplazma da eşit bölünür; dört hücre de küçüktür ve dördü de işlevsel sperme dönüşür.
3. Dişide ise bölünmeler eşitsizdir. Sitoplazmanın neredeyse tamamı tek hücrede toplanır; kalan üç çekirdek çok az sitoplazmayla kutup hücresi olarak ayrılır ve zamanla eriyip yok olur.
4. Denetleyelim: besin dörde bölünseydi hiçbir hücrenin zigotu besleyecek gücü kalmazdı ✓ — tek büyük hücre üretmek işlevsel bir seçimdir.

5. Tabloda eşeysiz üreme yolları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan örnek hangisidir?

• A) İnsan
• B) Kuş
• C) Balık
• D) Çilek ve patates gibi bitkiler
• E) Böcek

Doğru cevap: D — Vejetatif üremenin örneği çilek ve patates gibi bitkilerdir; bitkinin bir parçasından yeni birey gelişir.

1. Tablodaki her satır bir eşeysiz üreme yolunu örnek canlısıyla eşleştiriyor; aranan da vejetatif üremeye uyan canlı.
2. Vejetatif üreme, bitkinin kök, gövde ya da yaprak gibi bir parçasından mitozla yeni bitki gelişmesidir. Çilek sürünücü gövdesiyle, patates gövde yumrusundaki gözlerle çoğalır.
3. Seçeneklerdeki insan, kuş, balık ve böcek eşeyli üreyen hayvanlardır; hiçbirinde kopan bir parçadan yeni birey gelişmez.
4. Denetleyelim: bu yolla oluşan bitkiler ana bitkinin kalıtsal kopyasıdır ✓ — bahçecilikte bir çeşidin özelliklerini korumak için bu yol seçilir.

6. Tabloda üreme çeşitleri karşılaştırılmış, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan ifade hangisidir?

• A) Yok denecek kadar az
• B) Hiç yoktur
• C) Yüksek; mayoz ve döllenmeyle yeni gen birleşimleri oluşur
• D) Belirlenemez
• E) Sabittir

Doğru cevap: C — Eşeyli üremede kalıtsal çeşitlilik yüksektir; mayoz ve döllenme yeni gen birleşimleri oluşturur.

1. Tabloda eşeysiz üreme için çeşitlilik "yok denecek kadar az" yazıyor, çünkü bireyler mitozla oluşan kopyalardır.
2. Eşeyli üremede çeşitlilik üç kaynaktan gelir: mayozda homolog kromozomlar arasındaki parça değişimi, homolog çiftlerin kutuplara bağımsız dağılması ve döllenmede hangi spermin hangi yumurtayla birleşeceğinin rastlantısal olması.
3. Bu üç kaynak birlikte, aynı ana babadan gelen kardeşlerin bile birbirinden farklı olmasını sağlar.
4. Denetleyelim: tablonun öteki satırları da uyuyor — eşeyli üreme yavaş ve iki ata gerektiriyor, buna karşılık kazancı yüksek çeşitlilik ✓.

7. Kararlı ve elverişli bir ortamda eşeysiz üremenin üstünlük sağlamasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Hızlı olması, eş gerektirmemesi ve ortama zaten uyumlu olan kalıtsal yapının olduğu gibi aktarılması
• B) Çeşitlilik yaratması
• C) Mayoz gerektirmesi
• D) Enerji harcaması
• E) Yavaş olması

Doğru cevap: A — Kararlı ve elverişli ortamda eşeysiz üreme üstündür çünkü hızlıdır, eş gerektirmez ve ortama zaten uyumlu olan kalıtsal yapıyı olduğu gibi aktarır.

1. Koşullar değişmiyorsa, o ortamda yaşayan bireyin kalıtsal yapısı zaten uygundur. Bu yapıyı bozmadan çoğaltmak en güvenli yoldur.
2. Eşeysiz üremede eş arama, çiftleşme ve döllenme basamakları yoktur; tek birey kendi başına çoğalır. Bu hem zaman hem enerji kazancıdır.
3. Mitoz mayozdan kısa sürer; uygun koşullarda bir bakteri yaklaşık yirmi dakikada bir bölünebilir ve popülasyon kaynakları hızla kaplar.
4. Denetleyelim: üstünlüğün koşulu ortamın kararlı olması ✓ — koşullar değişirse aynı özdeşlik bu kez zayıflığa dönüşür.

8. Yalnız eşeysiz üreyen bir popülasyonun yeni bir hastalık karşısında topluca yok olma riski taşımasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Bireylerin az olması
• B) Bireylerin büyük olması
• C) Bireylerin yavaş üremesi
• D) Bireylerin kalıtsal olarak neredeyse özdeş olması; birinin duyarlı olması durumunda hepsinin duyarlı olması
• E) Bireylerin göç etmesi

Doğru cevap: D — Risk, eşeysiz üreyen bireylerin kalıtsal olarak neredeyse özdeş olmasından doğar: biri hastalığa duyarlıysa hepsi duyarlıdır.

1. Bir hastalığa direnç çoğu kez belirli bir gen ya da gen birleşimiyle sağlanır. Popülasyonda kimin direnç göstereceğini kalıtsal farklar belirler.
2. Eşeysiz üremede bütün bireyler tek bir atanın kopyasıdır; aynı genleri, dolayısıyla aynı zayıflığı paylaşırlar.
3. Yeni bir hastalık etmeni geldiğinde tek bir bireyi etkileyen şey bütün popülasyonu aynı biçimde etkiler; dirençli birey bulunma olasılığı yok denecek kadar azdır.
4. Denetleyelim: tek çeşide dayanan muz ve patates ekilişlerinde yaşanan büyük salgınlar bu akıl yürütmeyi doğruluyor ✓.

9. Arılarda erkek bireylerin döllenmemiş yumurtadan gelişmesi olayının adı ve sonucu sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Tomurcuklanma; iki ata gerekir
• B) Konjugasyon; gen aktarımı olur
• C) Rejenerasyon; organ yenilenir
• D) Mitoz; kromozom sayısı korunur
• E) Partenogenez; döllenme olmadan gelişme gerçekleşir ve erkek arılar tek kromozom takımı taşır

Doğru cevap: E — Olayın adı partenogenezdir: döllenme olmadan gelişme gerçekleşir ve erkek arılar tek kromozom takımı taşır.

1. Tabloyu okuyalım: erkek birey döllenmemiş yumurtadan geliyor ve tek takım (n) taşıyor; dişi ise döllenmiş yumurtadan gelip çift takım (2n) taşıyor.
2. Döllenmeden gelişen yumurta demek, sperm katkısı olmadan bölünmeye başlayan yumurta demektir. Bu olaya partenogenez denir.
3. Yumurta bir mayoz ürünü olduğu için n takım taşır; döllenme olmadığında bu sayı artmaz. Bu yüzden erkek arılar haploittir ve babaları yoktur.
4. Denetleyelim: tablodaki kromozom takımı sütunu tam olarak bunu gösteriyor ✓ — döllenmiş yumurtadan 2n dişi, döllenmemişten n erkek.

10. Denizyıldızının kopan kolundan yeni birey gelişmesi ile insanda yaranın iyileşmesi arasındaki fark sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) İkisi de üremedir
• B) Biri yeni birey oluşturduğu için üreme sayılır, öteki yalnız doku onarımıdır
• C) İkisi de onarımdır
• D) İkisi de mayozla olur
• E) Aralarında fark yoktur

Doğru cevap: B — Fark şudur: denizyıldızında kopan koldan yeni bir birey oluştuğu için olay üreme sayılır, insanda yaranın iyileşmesi ise yalnız doku onarımıdır.

1. İki olayın ortak yanını bulalım: her ikisinde de hücreler mitozla çoğalır ve eksik kısım tamamlanır. Hücresel düzenek aynıdır.
2. Üreme sayılmanın ölçütü ise sonuçtur: ortaya bağımsız yaşayabilen yeni bir birey çıkmış mıdır?
3. Denizyıldızında uygun koşullarda kopan kol, merkezî diskin bir bölümünü taşıyorsa eksik kollarını tamamlayarak bağımsız bir denizyıldızına dönüşür ve birey sayısı artar. İnsanda ise yara kapanır, birey sayısı değişmez.
4. Denetleyelim: ölçütü uyguladığımızda biri üreme, öteki onarım çıkıyor ✓.

11. Tarımda doku kültürüyle bitki üretilmesinin sağladığı yarar ve taşıdığı risk sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Yarar da risk de yoktur
• B) Yalnız yarar vardır
• C) Çeşitlilik artar ama üretim yavaşlar
• D) Yalnız risk vardır
• E) İstenen çeşidin özellikleri korunur ve hızlı üretim yapılır; ancak bireyler özdeş olduğu için hastalığa karşı topluca duyarlı olurlar

Doğru cevap: E — Doku kültürü istenen çeşidin özelliklerini koruyarak hızlı üretim sağlar; ancak bireyler özdeş olduğu için hastalığa topluca duyarlı olurlar.

1. Doku kültüründe bitkiden alınan küçük bir doku parçası besi ortamında mitozla çoğaltılır. Bu, eşeysiz bir üretim yoludur.
2. Yararı iki yönlüdür: elde edilen fideler ana bitkinin kalıtsal kopyası olduğu için tat, verim ve renk gibi istenen özellikler birebir korunur; ayrıca üretim mevsime bağlı kalmadan, küçük bir alanda ve hızlı yapılır.
3. Riski aynı özellikten doğar: bütün fideler aynı genleri taşır. Bir hastalık etmeni bunlardan birini etkiliyorsa tümünü etkileyebilir.
4. Denetleyelim: aynı kalıtsal kararlılık hem üstünlük hem zayıflık üretiyor ✓ — bu yüzden ticari üretimde yedek çeşitler ve gen bankaları önemlidir.

12. 2n = 8 kromozomlu bir canlıda bir mayoz bölünme sonucu oluşan hücrelerin sayısı ve her birindeki kromozom sayısı hangisidir?

• A) 2 hücre, 8 kromozom
• B) 2 hücre, 4 kromozom
• C) 4 hücre, 8 kromozom
• D) 4 hücre, 4 kromozom
• E) 8 hücre, 2 kromozom

Doğru cevap: D — Bir mayoz bölünme sonunda 4 hücre oluşur ve her birinde 4 kromozom bulunur.

1. Verilen $2n = 8$. Mayoz iki bölünmeden oluşur: mayoz I ve mayoz II.
2. Mayoz I’de homolog kromozomlar ayrılır; oluşan iki hücrenin her birinde $8/2 = 4$ kromozom bulunur. Sayı burada yarıya iner.
3. Mayoz II’de kardeş kromatitler ayrılır; hücre sayısı $2 \times 2 = 4$ olur ama kromozom sayısı değişmez, yine 4 kalır.
4. Denetleyelim: 4 kromozomlu bir yumurta ile 4 kromozomlu bir sperm birleşince $4 + 4 = 8$, yani tür kromozom sayısı geri geliyor ✓.

13. Parça değişimi olmadığı varsayıldığında, 2n = 6 kromozomlu bir canlı kaç çeşit üreme hücresi oluşturabilir?

\text{gamet çeşidi} = 2^n

• A) 3
• B) 8
• C) 6
• D) 12
• E) 64

Doğru cevap: B — Her homolog çift bağımsız olarak iki farklı biçimde dağılabilir; $n = 3$ için $2^3 = 8$ çeşit oluşur. Parça değişimi hesaba katıldığında çeşit sayısı çok daha büyüktür.

1. 2n = 6 ise n = 3’tür.
2. Çeşit sayısı $2^n$ ile bulunur.
3. $2^3 = 8$ çeşit.

14. Grafikte bölünerek üreyen bir canlının birey sayısındaki değişim verilmiştir. Bu artış biçiminin adı ve nedeni nedir?

• A) Katlanarak artış; her birey bölündüğü için sayı her adımda ikiye katlanır
• B) Doğrusal artış; her seferde bir birey eklenir
• C) Azalma
• D) Sabit kalma
• E) Rastgele değişim

Doğru cevap: A — Artışın adı katlanarak artıştır: her birey bölündüğü için birey sayısı her adımda ikiye katlanır.

1. Grafikten değerleri okuyalım: başlangıçta 2, birinci bölünmede 4, ikincide 8, üçüncüde 16 birey.
2. Ardışık değerlerin farkına bakarsak 2, 4, 8 gibi büyüyen farklar çıkıyor; oranına bakarsak her adımda tam 2 kat. Sabit fark değil sabit oran var, yani artış doğrusal değil.
3. Nedeni üreme biçiminde: bölünerek üreyen her birey iki yeni birey verir, bu yüzden sayı her adımda 2 ile çarpılır ve $2^n$ biçiminde büyür.
4. Denetleyelim: $2 \times 2 = 4$, $4 \times 2 = 8$, $8 \times 2 = 16$ ✓ — grafikteki değerler katlanarak artışla birebir uyuşuyor.

15. İnsanda doğacak bireyin eşeyini babadan gelen spermin belirlemesinin nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Spermin küçük olması
• B) Yumurtanın Y taşıması
• C) Yumurtanın her zaman X taşıması, spermin ise X ya da Y taşıyabilmesi
• D) Spermin hızlı olması
• E) Eşeyin rastgele belirlenmesi

Doğru cevap: C — Eşeyi sperm belirler çünkü yumurta her zaman X taşır, sperm ise X ya da Y taşıyabilir.

1. İnsanda dişi 46, XX; erkek 46, XY kromozom taşır. Mayozda eşey kromozomları da ayrılır.
2. Annede iki eşey kromozomu da X olduğundan üretilen bütün yumurtalar X taşır; annenin bu yöndeki katkısı değişmez.
3. Babada ise X ve Y ayrıldığı için spermlerin yaklaşık yarısı X, yarısı Y taşır. X taşıyan sperm döllerse XX (dişi), Y taşıyan sperm döllerse XY (erkek) birey oluşur.
4. Denetleyelim: belirleyici olan, iki seçenekten hangisinin geldiğidir ✓ — bu seçenek yalnız spermde bulunduğu için eşeyi sperm belirler.

16. Eşeyli üremenin yavaş olmasına ve eş bulmayı gerektirmesine karşın doğada yaygın olmasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Daha kolay olması
• B) Yarattığı kalıtsal çeşitliliğin, değişen koşullara uyum sağlayabilecek bireylerin bulunmasını olanaklı kılması
• C) Daha hızlı olması
• D) Enerji gerektirmemesi
• E) Mayoz gerektirmemesi

Doğru cevap: B — Eşeyli üreme yaygındır çünkü yarattığı kalıtsal çeşitlilik, değişen koşullara uyum sağlayabilecek bireylerin bulunmasını olanaklı kılar.

1. Eşeyli üremenin bedelini kabul edelim: eş aramak zaman ve enerji ister, üreme yavaştır ve bireyin genlerinin yalnız yarısı yavruya geçer.
2. Buna karşılık her yavru, parça değişimi ve döllenmenin rastlantısallığı sayesinde yeni bir gen birleşimi taşır; popülasyon birbirinden farklı bireylerden oluşur.
3. Çevre koşulları uzun vadede mutlaka değişir: yeni bir hastalık, iklim değişimi ya da yeni bir avcı. Farklı bireylerden oluşan bir popülasyonda bu değişime dayanacak birey bulunma olasılığı yüksektir.
4. Denetleyelim: kısa vadede pahalı ama uzun vadede popülasyonun devamlılığını güvenceye alan bir yol ✓ — doğada yaygın olmasının nedeni budur.

17. Bakterilerin birbirine gen aktarabilmesinin bakteri popülasyonları açısından önemi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Bakterilerin büyümesi
• B) Hiçbir önemi olmaması
• C) Bakterilerin ölmesi
• D) Bakterilerin yavaşlaması
• E) Eşeysiz üreyen bu canlılarda kalıtsal çeşitliliğin artması; antibiyotik direncinin de bu yolla yayılabilmesi

Doğru cevap: E — Gen aktarımı, eşeysiz üreyen bakterilerde kalıtsal çeşitliliği artırır; antibiyotik direnci de bu yolla yayılabilir.

1. Bakteriler bölünerek ürer ve oluşan hücreler kalıtsal kopyadır. Çeşitliliğin tek kaynağı mutasyon olsaydı yeni özellikler çok yavaş yayılırdı.
2. Oysa bakteriler birbirine gen aktarabilir: iki hücre arasında kurulan köprüyle plazmit aktarımı, ortamdaki serbest DNA’nın alınması ya da virüs aracılığıyla taşınma.
3. Böylece bir bakteride ortaya çıkan yararlı bir gen, üremeyi beklemeden başka bireylere, hatta başka türlere geçebilir; popülasyonun kalıtsal çeşitliliği artar.
4. Denetleyelim: direnç genlerinin bu yolla hızla yayılabilmesi, antibiyotiğin bilinçsiz kullanımının neden küresel bir sorun olduğunu açıklıyor ✓.

18. Bir öğrenci vejetatif üremeyi gözlemlemek istemektedir. İzlemesi gereken en uygun yol hangisidir?

• A) Tohum ekmek
• B) Farklı bitkileri karşılaştırmak
• C) Aynı bitkiden alınan çelikleri eşit koşullarda köklendirip gelişen bireyleri ana bitkiyle karşılaştırmak
• D) Yalnız çiçekleri incelemek
• E) Sonucu tahmin etmek

Doğru cevap: C — En uygun yol, aynı bitkiden alınan çelikleri eşit koşullarda köklendirip gelişen bireyleri ana bitkiyle karşılaştırmaktır.

1. Gözlenecek olay vejetatif üreme, yani bitkinin bir parçasından yeni birey gelişmesi. Öyleyse tasarım bir bitki parçasıyla başlamalıdır.
2. Çelikler aynı bitkiden alınır ve eşit koşullarda köklendirilir; toprak, su ve ışık sabit tutulunca gelişme farkları koşullara bağlanamaz.
3. Gelişen bireyler ana bitkiyle yaprak biçimi, çiçek rengi ve büyüme özellikleri bakımından karşılaştırılır. Benzerlik, eşeysiz üremenin kalıtsal kopya ürettiğini gösterir.
4. Denetleyelim: hem üreme yolu gözleniyor hem sonucu ölçülebilir bir karşılaştırmayla sınanıyor ✓.

19. Bir bitki türünün hem tohumla hem vejetatif olarak çoğalabildiği gözlenmiştir. Bu esnekliğin türe sağladığı yarar nedir?

• A) Hiçbir yarar sağlamaz
• B) Yalnız çeşitlilik sağlar
• C) Yalnız hız kazandırır
• D) Kararlı koşullarda hızlı ve güvenli çoğalma, değişen koşullarda ise çeşitlilik üretme olanağı vermesi
• E) Enerji tasarrufu sağlar

Doğru cevap: D — Bu esneklik türe, kararlı koşullarda hızlı ve güvenli çoğalma, değişen koşullarda ise çeşitlilik üretme olanağı verir.

1. İki yolun kazançlarını ayıralım. Vejetatif üreme hızlıdır, eş gerektirmez ve ortama uyumlu kalıtsal yapıyı olduğu gibi aktarır.
2. Tohumla üreme ise mayoz ve döllenme içerdiği için farklı bireyler verir; ayrıca tohum elverişsiz mevsimi bekleyebilir ve uzağa yayılabilir.
3. İkisine birden sahip olan bitki duruma göre uygun olanı kullanır: ortam kararlıyken bulunduğu alanı hızla kaplar, koşullar değiştiğinde tohumlarından farklı bireyler çıkar.
4. Denetleyelim: her iki koşulda da kullanılabilecek bir seçenek kalıyor ✓ — esnekliğin sağladığı yarar budur.

20. Mayoz kromozom sayısını yarıya indirir ve çeşitlilik yaratır; eşeysiz üreme hızlıdır ama kalıtsal olarak özdeş bireyler verir. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Eşeysiz üreme kalıtsal çeşitliliği eşeyli üremeden fazla artırır.
• B) Parça değişimi çeşitliliği artırır.
• C) Vejetatif üreme çeşidi korur.
• D) Bakteriler gen aktarımıyla çeşitlilik kazanabilir.
• E) Yumurta bol sitoplazma taşır.

Doğru cevap: A — Söylenemeyecek yargı, eşeysiz üremenin kalıtsal çeşitliliği eşeyli üremeden fazla artırdığıdır; eşeysiz üreme kopya bireyler verir.

1. Metin eşeysiz üremeyi "hızlı ama kalıtsal olarak özdeş bireyler veren" bir yol diye tanımlıyor. Özdeşlik, çeşitliliğin yokluğu demektir.
2. Eşeysiz üremede mayoz da döllenme de yoktur; bireyler mitozla oluşur ve ana canlının genlerini aynen taşır.
3. Çeşitliliği artıran düzenekler metne göre mayoz ve döllenmedir. Öyleyse eşeysiz üremenin çeşitlilikte önde olduğu yargısı metinle doğrudan çelişir.
4. Denetleyelim: öteki seçenekler — parça değişimi, vejetatif üremenin çeşidi koruması, bakterilerde gen aktarımı, yumurtanın bol sitoplazması — metinle uyumlu ✓.