Aile ve Ahlaki Değerler

1. Tabloda aile hayatındaki ahlaki değerler verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan karşılık hangisidir?

• A) Herkesin aynı şeyi yapması
• B) Yalnız küçükleri gözetme
• C) Yalnız büyükleri gözetme
• D) Çocuklar ve aile bireyleri arasında ayrım yapmadan hakkaniyetle davranma
• E) Kural koymama

Doğru cevap: D — Adalet, aile içinde ayrım gözetmeden her bireye hakkını vermektir.

1. Tablonun kurgusu şu: solda ahlaki değer, sağda o değerin aile hayatındaki karşılığı.
2. Dolu satırlar ölçütü gösteriyor: sadakat eşler arasında güvenin korunmasına, merhamet ise zayıf ve gereksinim sahibine şefkate karşılık geliyor. Her değer somut bir davranışa çevriliyor.
3. Adaletin çekirdeği hakkı sahibine vermek ve ayrım gözetmemektir. Aile hayatındaki karşılığı da budur: çocuklar ve öteki bireyler arasında ayrım yapmadan hakkaniyetle davranmak.
4. Denetleyelim: "yalnız küçükleri" ve "yalnız büyükleri gözetme" seçenekleri ✓ — ikisi de bir tarafı öne aldığı için adaletin tanımıyla çelişiyor.

2. Aile hayatında sabır ve hoşgörünün önem taşımasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Sorunların yaşanmaması
• B) Uzun süreli ve yakın bir birliktelikte görüş ayrılıklarının kaçınılmaz olması; ilişkinin sürmesi için bunların yönetilmesi gerekmesi
• C) Sabrın gereksiz olması
• D) İletişimin bulunmaması
• E) Ailenin küçük olması

Doğru cevap: B — Uzun süreli ve yakın bir birliktelikte görüş ayrılıkları kaçınılmazdır; ilişkinin sürmesi bunların yönetilmesine bağlıdır.

1. Aile ilişkisinin iki özelliğini alalım: uzun süreli ve yakın.
2. Bu iki özellik birlikte görüş ayrılığını kaçınılmaz kılıyor. Uzun süre yan yana yaşayan insanların her konuda aynı düşünmesi beklenemez.
3. Öyleyse ilişkinin sürmesi sorunların hiç yaşanmamasına değil, yaşandığında yıkıcı olmadan çözülebilmesine bağlıdır. Sabır ile hoşgörünün önemi buradan gelir.
4. Denetleyelim: sorun hiç yaşanmasaydı bu değerlere gerek kalmazdı ✓ — ikisi de sürtüşme anında işliyor.

3. Aile içinde sağlıklı iletişimin ölçütleri sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Dinlemek, empati kurmak, incitmeden ifade etmek ve karşılıklı saygıyı korumak
• B) Yalnız konuşmak
• C) Yalnız susmak
• D) Yalnız kural koymak
• E) Yalnız izlemek

Doğru cevap: A — Sağlıklı iletişim dinlemeyi, empatiyi, incitmeden ifade etmeyi ve karşılıklı saygıyı birlikte gerektirir.

1. Tabloda verilen iki ölçütü okuyalım: dinleme → anlaşılmak kadar anlamak; ifade → incitmeden söyleyebilmek.
2. İkisi iletişimin iki ayrı yönünü tutuyor: biri almayı, öteki vermeyi. Yani iletişim tek yönlü bir aktarım değil.
3. Bu yüzden ölçütler de tek bir edime indirgenemez; dinlemek, empati kurmak, incitmeden ifade etmek ve karşılıklı saygıyı korumak birlikte aranır.
4. Denetleyelim: seçeneklerin dördü "yalnız" diyor ✓ — hepsi iletişimin bir yönünü alıp ötekini düşürüyor.

4. Aile bireyleri arasında güvenin korunmasının önemi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Güvenin gereksiz olması
• B) Güvenin değişmemesi
• C) Güvenin kendiliğinden oluşması
• D) Güvenin ölçülememesi
• E) Güvenin zor kazanılıp kolay yitirilmesi; ilişkinin sürdürülebilmesi için temel koşul olması

Doğru cevap: E — Güven uzun sürede kurulup tek bir tutarsızlıkla sarsılabildiği için ilişkinin temel koşuludur.

1. Güvenin nasıl kurulduğuna bakalım: tek bir davranışla değil, tutarlı davranışların uzun süre yinelenmesiyle.
2. Yitirilmesi ise böyle işlemiyor. Tek bir tutarsızlık, uzun sürede kurulanı sarsabiliyor. Kazanma ile yitirme arasında bir asimetri var.
3. Bu asimetri güveni korumayı ilişkideki en önemli sorumluluklardan biri yapıyor; çünkü ilişkinin sürebilmesinin temel koşulu güvendir.
4. Denetleyelim: güven kendiliğinden oluşmuyor ✓ — davranışla kuruluyor, bu yüzden korunması da davranışa bağlı.

5. Aile içinde mahremiyete saygının önemi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Mahremiyetin gereksiz olması
• B) Ailede sır olmaması gerektiği
• C) Her bireyin kişisel alanının ve sırlarının bulunması; bunlara saygının güveni ve bireyselliği koruması
• D) Mahremiyetin yalnız dışarıda geçerli olması
• E) Saygının gereksiz olması

Doğru cevap: C — Her bireyin kişisel alanı vardır; bu alana saygı hem güveni hem bireyselliği korur.

1. Sorunun altındaki varsayımı sınayalım: aile bireyleri birbirine yakın olduğuna göre aralarında kişisel alan kalır mı?
2. Yakınlık, kişinin kendine ait bir alanının olmadığı anlamına gelmez. Her bireyin özel düşünceleri, eşyaları ve paylaşmadığı yanları vardır.
3. Bu alana saygı iki şeyi birden korur: kişinin bireyselliğini ve ailedeki güveni. Sınırın gözetildiğini bilmek, bireyin ailesine güvenmesini sağlar.
4. Denetleyelim: mahremiyet dışarıya olduğu kadar içeriye karşı da işliyor ✓ — yalnız evin dışında geçerli bir kural değil.

6. Tabloda aile bireylerinin sorumlulukları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan sorumluluk hangisidir?

• A) Sorumluluk taşımaması
• B) Anne babaya saygı ve iyilikle davranma, aile içi görevlerini yerine getirme
• C) Yalnız istekte bulunma
• D) Yalnız eğitim alma
• E) Yalnız izleme

Doğru cevap: B — Çocuğun sorumluluğu anne babaya saygı ve iyilikle davranmak, aile içi görevlerini yerine getirmektir.

1. Tablonun kurgusu şu: solda aile bireyi, sağda öne çıkan sorumluluğu. Her satır ayrı bir tarafı anlatıyor.
2. Dolu satır: ebeveyn → bakım, eğitim, iyi örnek olma. Bunlar çocuğa yönelik sorumluluklar.
3. Tabloda ikinci bir satırın bulunması, sorumluluğun karşılıklı olduğunu gösteriyor. Çocuğun payına düşen de anne babaya saygı ve iyilikle davranmak, aile içi görevlerini yerine getirmektir.
4. Denetleyelim: "sorumluluk taşımaması" seçeneği ✓ — böyle olsaydı tabloda ikinci satıra yer verilmezdi.

7. Yukarıda anlamı özetlenen ayetin verdiği temel mesaj sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Yalnız geçmişten söz etmesi
• B) Mesaj içermemesi
• C) Yalnız ceza bildirmesi
• D) Yalnız tarih anlatması
• E) Anne babaya iyilikle davranmanın önemini, annenin katlandığı zorlukları hatırlatarak vurgulaması

Doğru cevap: E — Ayet, annenin katlandığı zorlukları hatırlatarak anne babaya iyilikle davranmanın önemini vurgular.

1. Ayetin iki parçasını ayıralım: bir öğüt var — anne babaya iyi davranmak — ve bir hatırlatma var: annenin gebelik ve emzirme sürecinde katlandığı zorluklar.
2. İkinci parça birincinin gerekçesi. Ayet öğüdü havada bırakmıyor; iyiliğin karşısında ne bulunduğunu somut olarak anıyor.
3. Böylece iyilikle davranmak keyfî bir istek olmaktan çıkıp karşılığı gösterilmiş bir yükümlülük hâline geliyor. Ayetin temel mesajı budur.
4. Denetleyelim: hatırlatılan zorluklar geçmişte yaşanmış ✓ — ama ayette bugünkü davranışın gerekçesi olarak anılıyorlar.

8. Anne babaya iyilikle davranmanın kapsamı sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Yalnız maddi destek
• B) Yalnız ziyaret etme
• C) Maddi desteğin yanında hâl hatır sorma, incitmeme, gönül alma ve yaşlılıkta yalnız bırakmama
• D) Yalnız selam verme
• E) Yalnız dinleme

Doğru cevap: C — İyilik maddi desteğin yanında hâl hatır sormayı, incitmemeyi, gönül almayı ve yalnız bırakmamayı da kapsar.

1. Sorunun istediği şey bir kapsam; öyleyse yanıtın da kapsayıcı olması gerekir.
2. Seçeneklerin dördü iyiliği tek bir davranışa indiriyor: yalnız maddi destek, yalnız ziyaret, yalnız selam, yalnız dinleme. Her biri iyiliğin bir parçası, ama tek başına kapsamı vermiyor.
3. Yaşlılıkta en çok gereksinim duyulan şey ise çoğu kez maddi destek değil ilgidir. Bu yüzden iyilik hâl hatır sormayı, incitmemeyi, gönül almayı ve yalnız bırakmamayı da içerir.
4. Denetleyelim: doğru seçenek ötekileri dışlamıyor ✓ — maddi desteği de içine alıyor.

9. Kültürümüzde yaşlılara gösterilen saygının dayanakları sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Dinî öğretilerde anne babaya ve büyüklere iyiliğin öğütlenmesi ile birikimin ve deneyimin değerli görülmesi
• B) Dayanağının bulunmaması
• C) Yalnız yasal zorunluluk
• D) Yalnız gelenek
• E) Yalnız ekonomik neden

Doğru cevap: A — Yaşlılara saygı hem dinî öğretilere hem birikimin ve deneyimin değerli görülmesine dayanır.

1. Seçeneklerin çoğu "yalnız" diyerek tek bir dayanak öne sürüyor. Önce kaç dayanak bulunduğuna bakalım.
2. Birinci dayanak dinî: öğretilerde anne babaya ve büyüklere iyilikle davranmak öğütlenir.
3. İkinci dayanak toplumsal: yaşlının biriktirdiği bilgi ve deneyim değerli görülür, kuşaklar arası aktarım bu birikimle sürer. Saygı bu iki dayanağa birden oturur.
4. Denetleyelim: yasal zorunluluk ya da ekonomik neden bu saygıyı açıklamıyor ✓ — kültürdeki karşılığı bunlardan önce geliyor.

10. Aile içi şiddetin ahlaki açıdan değerlendirilmesi sorulmaktadır. Doğru değerlendirme hangisidir?

• A) Kabul edilebilir olduğu
• B) Yalnız fiziksel olanın sorun olduğu
• C) Duruma göre değiştiği
• D) Hiçbir gerekçeyle meşru görülemeyeceği; merhamet, adalet ve insan onuruna saygı ilkeleriyle bağdaşmadığı
• E) Değerlendirilemeyeceği

Doğru cevap: D — Şiddet insan onuruna zarar verdiği için hiçbir gerekçeyle meşru görülemez.

1. Verilen kapsamı okuyalım: şiddet fiziksel olanla sınırlı değil; sözel ve duygusal şiddet de insan onuruna zarar veriyor.
2. Zarar gören şey insan onuru olduğuna göre değerlendirme de bu ölçüyle yapılmalı. Merhamet, adalet ve insan onuruna saygı ilkeleri şiddetin hiçbir biçimini karşılamıyor.
3. Bir gerekçe şiddeti meşrulaştırsaydı, ölçü ilke olmaktan çıkıp duruma göre değişen bir şeye dönüşürdü. Bu yüzden değerlendirme kesindir.
4. Denetleyelim: kapsam sözel ve duygusal şiddeti de içeriyor ✓ — "yalnız fiziksel olan sorundur" demek bu kapsamı daraltırdı.

11. Çocuğun aileye emanet olarak görülmesinin doğurduğu sonuç sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Ebeveynin çocuk üzerinde sınırsız yetki değil, bakım ve eğitim sorumluluğu taşıması
• B) Sonucun bulunmaması
• C) Ebeveynin yetkisinin sınırsız olması
• D) Çocuğun sorumluluğunun bulunmaması
• E) Emanetin geçici olması

Doğru cevap: A — Emanet sahiplik değil sorumluluk bildirdiği için ebeveynin yetkisi çocuğun yararıyla sınırlıdır.

1. Emanet kavramının ne bildirdiğini soralım: sahiplik mi, sorumluluk mu?
2. Emanet alan kişi, aldığı şeyi kendi yararına değil emanetin yararına gözetir. Yani yetki kişinin isteğine göre değil, emanetin iyiliğine göre kullanılır.
3. Çocuk aileye emanet sayıldığında sonuç budur: ebeveynin yetkisi sınırsız değildir; bakım ve eğitim sorumluluğuyla, yani çocuğun yararıyla sınırlanır.
4. Denetleyelim: sorumluluk yetkiyi ortadan kaldırmıyor ✓ — yalnız yönünü belirliyor.

12. Ebeveynin davranışlarıyla örnek olmasının söylediklerinden daha etkili sayılmasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Sözün etkisiz olması
• B) Çocuğun dinlememesi
• C) Çocuğun öğrenmesinin büyük ölçüde gözlem ve taklitle gerçekleşmesi; söz ile davranış çeliştiğinde davranışın ağır basması
• D) Sözün gereksiz olması
• E) Etkinin ölçülememesi

Doğru cevap: C — Çocuk gözlem ve taklitle öğrendiği için söz ile davranış çeliştiğinde davranış ağır basar.

1. Çocuğun nasıl öğrendiğine bakalım: büyük ölçüde gözlem ve taklitle. Kurallar anlatılmadan önce görülüyor.
2. Bu yüzden ebeveynin söyledikleri ile yaptıkları arasında bir çelişki çıktığında çocuğun elinde iki kaynak olur: duyduğu söz ve gördüğü davranış.
3. Çelişki durumunda gözlenen ağır basar; çocuk söylenene değil yapılana göre öğrenir. Davranışın sözden etkili sayılmasının nedeni budur.
4. Denetleyelim: söz etkisiz değil ✓ — davranışla uyuştuğunda etkisi güçleniyor.

13. Aile içinde görev ve sorumlulukların paylaşılmasının önemi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Paylaşımın gereksiz olması
• B) Görevlerin belirsiz kalması gerektiği
• C) Yalnız bir kişinin çalışması gerektiği
• D) Yükün tek kişiye binmesinin haksızlık ve yıpranma doğurması; paylaşımın hem adaleti hem dayanışmayı güçlendirmesi
• E) Sorumluluğun bulunmaması

Doğru cevap: D — Yükün tek kişiye binmesi hem haksızlık hem yıpranma doğurur; paylaşım adaleti ve dayanışmayı güçlendirir.

1. Görevlerin tek kişide toplandığı bir durumu düşünelim ve sonuçlarını sayalım.
2. Birinci sonuç adaletle ilgili: aynı evde yaşayıp aynı yükü paylaşmamak, yükü taşıyan için bir haksızlık doğurur.
3. İkinci sonuç kişiyle ilgili: sürekli tek başına taşınan yük yıpratır. Paylaşım bu iki sorunu birden karşılar; ailedeki dayanışmanın somut biçimidir.
4. Denetleyelim: paylaşım görevlerin belirsizleşmesi demek değil ✓ — tersine, kimin neyi üstlendiğini açık kılıyor.

14. Akraba ilişkilerinin sürdürülmesine verilen önemin nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Önemin bulunmaması
• B) Dayanışma ağını canlı tutması, güçlük anlarında destek sağlaması ve toplumsal bağı güçlendirmesi
• C) Yalnız gelenek olması
• D) Yalnız ziyaret olması
• E) İlişkinin gereksiz olması

Doğru cevap: B — Akrabalık, güçlük anlarında devreye giren bir dayanışma ağıdır ve canlı tutulması gerekir.

1. Akraba ilişkisinin ne işe yaradığını, ziyaretin ötesine bakarak soralım.
2. Akrabalık bir dayanışma ağıdır; hastalık, yaşlılık ya da ekonomik zorluk gibi durumlarda devreye girer. Ama bir ağ ancak canlı tutulursa çalışır.
3. Düzenli görüşme, ağın güçlük anında işleyebilmesini sağlar. Verilen önemin nedeni budur; bu bağ aynı zamanda toplumsal dayanışmanın da bir parçasıdır.
4. Denetleyelim: ziyaret amaç değil araç ✓ — bağın sürmesini sağlayan davranış.

15. Yukarıda anlatılan durumda izlenmesi gereken yol sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Tartışmayı sürdürmek
• B) Sorunun görmezden gelinmesi
• C) Konuyu hiç açmamak
• D) Tarafların birbirinden uzaklaşması
• E) Sakin bir zamanda tarafların birbirini kesmeden dinlemesi, sorunun somut olarak tanımlanması ve ortak bir çözümde uzlaşılması

Doğru cevap: E — Sakin bir zamanda kesmeden dinlemek, sorunu somut olarak tanımlamak ve ortak bir çözümde uzlaşmak gerekir.

1. Durumdaki iki ayrıntıyı ayıralım: tartışma aynı konu üzerinde sürekli yineleniyor ve taraflar birbirini dinlemiyor.
2. Yinelenmesi, sorunun çözülmediğini gösteriyor. Dinlememe ise nedeni: karşı tarafın ne dediği anlaşılmadan sorun tanımlanamaz.
3. Öyleyse izlenecek yol bu iki ayrıntıyı düzeltmeli: sakin bir zamanda kesmeden dinlemek, sorunu somut olarak tanımlamak ve ortak bir çözümde uzlaşmak.
4. Denetleyelim: görmezden gelmek sorunu çözmüyor ✓ — tartışmanın yinelenmesi bunun kanıtı.

16. Aile yapısındaki toplumsal değişimlere karşın ahlaki değerlerin önemini korumasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Değerlerin değişmesi
• B) Değerlerin gereksizleşmesi
• C) Aile biçimleri değişse de birlikte yaşamanın sevgi, saygı, güven ve adalet gibi ortak ilkelere gereksinim duyması
• D) Ailenin ortadan kalkması
• E) Değişimin bulunmaması

Doğru cevap: C — Aile biçimleri değişse de birlikte yaşamak sevgi, saygı, güven ve adalet gibi ortak ilkeleri gerektirir.

1. Soruda iki şey yan yana duruyor: aile yapısı değişiyor, ama ahlaki değerler önemini koruyor. Bu ikisi nasıl birlikte olabilir?
2. Değişen şeylere bakalım: ailenin büyüklüğü, yaşam biçimi, iş bölümü. Hepsi biçimle ilgili.
3. Sevgi, saygı, güven ve adalet ise biçimin değil birlikte yaşamanın gereğidir. Hangi biçimde olursa olsun bir arada yaşayan insanlar bunlara gereksinim duyar; değerler bu yüzden biçimden bağımsız olarak sürer.
4. Denetleyelim: değişim yadsınmıyor ✓ — değişenle değişmeyen ayrı düzeylerde duruyor.

17. Teknoloji kullanımının aile içi iletişime etkisi değerlendirilmektedir. Doğru değerlendirme hangisidir?

• A) Yalnız olumlu etkisi vardır
• B) Hiçbir etkisi yoktur
• C) Yalnız olumsuz etkisi vardır
• D) Uzaktaki bireylerle bağı güçlendirebilir; ancak aşırı ve denetimsiz kullanım aynı evdeki bireyler arasındaki yüz yüze iletişimi zayıflatabilir
• E) Etki ölçülemez

Doğru cevap: D — Teknoloji uzaktaki bağı güçlendirebilir; aşırı ve denetimsiz kullanım ise yüz yüze iletişimi zayıflatabilir.

1. Soru bir araç hakkında değerlendirme istiyor. Aracın kendisine değil, ne yaptığına bakalım.
2. Bir yönde yakınlaştırıyor: uzaktaki aile bireyleriyle görüşmeyi kolaylaştırıyor, bağı canlı tutuyor.
3. Öteki yönde uzaklaştırabiliyor: aşırı ve denetimsiz kullanım aynı evdeki bireylerin yüz yüze geçirdiği zamanı azaltıyor. İkisi birlikte doğru olduğuna göre belirleyici olan araç değil, kullanım biçimidir.
4. Denetleyelim: "yalnız olumlu" ya da "yalnız olumsuz" demek ✓ — ikisi de gözlenen yönlerden birini görmezden gelirdi.

18. Ahkaf suresi 15. ayetin mesajlarını anlamak için meale başvururken izlenmesi gereken yol sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Yalnız bir cümle okumak
• B) Rastgele sayfa açmak
• C) Tahminde bulunmak
• D) Yalnız başlığa bakmak
• E) Ayetin öncesi ve sonrasını okumak, birden çok mealden yararlanmak ve konuyla ilgili diğer ayetlerle birlikte değerlendirmek

Doğru cevap: E — Ayetin öncesi ve sonrası okunmalı, birden çok mealden yararlanılmalı ve ilgili ayetlerle birlikte değerlendirilmelidir.

1. Bir ayetin mesajını anlamanın önündeki riski görelim: tek bir cümle, geldiği bağlamdan koparıldığında eksik ya da yanlış anlaşılabilir.
2. Birinci önlem bağlamı okumak. Ayetin öncesi ve sonrası, cümlenin neye karşılık söylendiğini gösterir.
3. İkinci önlem birden çok mealden yararlanmak; çeviriden kaynaklanan anlam farkları ancak karşılaştırmayla görülür. Üçüncüsü, konuyla ilgili öteki ayetlerle birlikte değerlendirmektir.
4. Denetleyelim: üç adım da metne bağlı ✓ — hiçbiri tahmine yer bırakmıyor.

19. Aile bireylerinin birbirine karşı davranışlarında tutarlılığın önemi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Tutarsız davranışın güveni sarsması ve beklentileri belirsizleştirerek ilişkiyi yıpratması
• B) Tutarlılığın gereksiz olması
• C) Tutarsızlığın yararlı olması
• D) Davranışın önemsiz olması
• E) İlişkinin etkilenmemesi

Doğru cevap: A — Tutarsız davranış beklentileri belirsizleştirir; belirsizlik güveni sarsarak ilişkiyi yıpratır.

1. Tutarsız bir davranışın karşı tarafta ne ürettiğini izleyelim: aynı davranışa bir gün olumlu, bir gün olumsuz karşılık veriliyor.
2. Bu durumda kişi ne yapacağını kestiremez hâle gelir; hangi davranışın hangi karşılığı doğuracağı bilinmez.
3. Belirsizlik güveni sarsar, çünkü güven öngörülebilirliğe dayanır. İlişkinin yıpranması buradan gelir; tutarlılığın önemi de buradadır.
4. Denetleyelim: sorun davranışın kendisinde değil ✓ — davranışlar arasındaki tutarsızlıkta.

20. Aile hayatı sevgi, saygı, güven, adalet ve sorumluluk gibi ahlaki değerlere dayanır; anne babaya iyilikle davranmak öğütlenir. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Mahremiyete saygı güveni korur.
• B) Aile içinde yakınlık bulunduğu için kişisel alandan söz edilemez.
• C) Sorumlulukların paylaşılması adaleti güçlendirir.
• D) Aile içi şiddet hiçbir gerekçeyle meşru görülemez.
• E) Ebeveynin davranışı sözünden daha etkilidir.

Doğru cevap: B — Yakınlık kişisel alanı ortadan kaldırmaz; bu yüzden ailede kişisel alandan söz edilemeyeceği söylenemez.

1. Soru "söylenemez" diyor; öyleyse dört seçenek verilen bilgiden çıkarılabilmeli, biri çıkarılamamalı.
2. Verilen bilgi aile hayatını sevgi, saygı, güven, adalet ve sorumluluk değerlerine dayandırıyor ve anne babaya iyiliği öğütlüyor.
3. Sorumlulukların paylaşılması adaletten, şiddetin meşru görülememesi saygı ile merhametten, mahremiyete saygının güveni koruması güvenden, ebeveynin örnek olması sorumluluktan çıkar. Geriye kalan yargı ise mahremiyete saygıyla doğrudan çelişiyor.
4. Denetleyelim: yakınlık kişisel alanı ortadan kaldırmıyor ✓ — her bireyin özel alanı sürüyor.