Günlük Hayatla İlgili Meseleler

1. Tabloda güncel bir meselenin değerlendirilme aşamaları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan aşama hangisidir?

• A) Meselenin görmezden gelinmesi
• B) Tahminde bulunulması
• C) Konunun ertelenmesi
• D) Genel ilkeler ışığında sonuca ulaşılması ve uygulamanın gözden geçirilmesi
• E) Aşamanın bulunmaması

Doğru cevap: D — Son aşamada genel ilkeler ışığında sonuca ulaşılır ve uygulama gözden geçirilir.

1. Tablonun kurgusu şu: solda aşama, sağda o aşamada yapılan iş. Aşamalar bir sıra oluşturuyor.
2. Dolu satırlar: önce meselenin teknik yönü doğru anlaşılıyor, sonra temel kaynaklar ve ilkelerle ilişkilendiriliyor. İki hazırlık adımı tamamlanmış.
3. Üçüncü aşamanın adı "hüküm ve uygulama". Öyleyse burada yapılan iş, kurulan bu ilişkiden bir sonuca varmak ve uygulamayı gözden geçirmektir.
4. Denetleyelim: ilk iki aşama olmadan üçüncüsü kurulamaz ✓ — sonuç, önceki adımlara dayanıyor.

2. Güncel meselelerin değerlendirilmesinde alan uzmanlarına başvurulmasının gerekçesi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Uzmanlığın gereksiz olması
• B) Meselenin teknik yönü doğru anlaşılmadan sağlıklı bir değerlendirme yapılamaması
• C) Konunun kolay olması
• D) Uzmanların karar vermesi
• E) Değerlendirmenin yapılamaması

Doğru cevap: B — Bir uygulamanın nasıl işlediği bilinmeden ahlaki değerlendirmesi yapılamaz.

1. Sorunun istediği şey bir gerekçe: uzman görüşü neden gerekiyor?
2. Güncel meseleler teknik bir içerik taşır. Bir tıbbi işlemin ya da finansal ürünün gerçekte ne yaptığı önce anlaşılmalıdır.
3. Yanlış anlaşılan bir içerik üzerine kurulan değerlendirme de yanlış olur. Uzman görüşü bu ilk adımı, yani konunun doğru anlaşılmasını sağlar.
4. Denetleyelim: uzman hükmü vermiyor ✓ — teknik bilgiyi veriyor, değerlendirme ilkelerle birlikte yapılıyor.

3. Güncel meselelerin çözümünde kolaylık ve zorluğun kaldırılması ilkesinin yeri sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Dinî hükümlerin insanın taşıyabileceği ölçüde olması ve zorluk doğuran durumlarda kolaylaştırıcı çözümlerin gözetilmesi
• B) İlkenin bulunmaması
• C) Her durumda zorluk aranması
• D) İlkenin yalnız ibadetlerde geçerli olması
• E) Kolaylığın yasak olması

Doğru cevap: A — Kolaylık ilkesi, hükümlerin insanın gücünü aşmaması ve zorunlulukta esneklik tanınması demektir.

1. Sorunun uyardığı noktadan başlayalım: kolaylık ilkesi keyfîlik değildir. Yani "istediğimi yaparım" anlamına gelmiyor.
2. İlkenin içeriği iki parça: hükümler insanın taşıyabileceği ölçüde olur ve zorluk doğuran durumlarda kolaylaştırıcı çözümler gözetilir.
3. Bu, kuralın ortadan kalkması değil, kişinin gücüne göre uygulanmasıdır. Güncel meselelerde de zorluk üreten çözümler yerine taşınabilir olanlar aranır.
4. Denetleyelim: ilke yalnız ibadetlerle sınırlı değil ✓ — günlük hayatın bütün alanlarında geçerli.

4. Yukarıda özetlenen anlayışın doğurduğu sonuç sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Mülkiyetin tanınmaması
• B) Sonucun bulunmaması
• C) Mülkiyetin sınırsız olması
• D) Malın kullanılamaması
• E) Mülkiyetin tanınmakla birlikte kazanma ve harcamada ahlaki sınırlar bulunması; malın sınırsız tasarrufa açık olmaması

Doğru cevap: E — Emanet anlayışı mülkiyeti reddetmez; kazanma ve harcamada ahlaki sınırlar getirir.

1. Verilen anlayışı iki parçaya ayıralım: mülkün gerçek sahibi Allah’tır ve insan mala emanetçi olarak sahiptir.
2. İkinci parça mülkiyetin varlığını kabul ediyor; "sahiptir" deniyor. Öyleyse anlayış özel mülkiyeti ortadan kaldırmıyor.
3. Ama emanet sözcüğü bir sorumluluk getirir: emanet edilen şey keyfî kullanılamaz. Sonuç, mülkiyetin tanınmakla birlikte kazanma ve harcamada ahlaki sınırlar taşımasıdır.
4. Denetleyelim: iki uç da eleniyor ✓ — ne sınırsız tasarruf ne mülkiyetin yokluğu.

5. Tabloda ekonomik hayatın ahlaki ölçütleri verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan açıklama hangisidir?

• A) Ölçünün önemsiz olması
• B) Fiyatın serbest olması
• C) Alışverişte eksik tartmamak, aldatmamak ve ürünün kusurunu gizlememek
• D) Ölçünün değişmesi
• E) Açıklamanın bulunmaması

Doğru cevap: C — Ölçü ve tartıda dürüstlük; eksik tartmamak, aldatmamak ve kusuru gizlememektir.

1. Tablonun kurgusu şu: solda ölçüt, sağda açıklaması. Her ölçüt somut bir davranışla karşılanıyor.
2. Dolu satırlar: meşru yol → kazancın emek ve dürüstlükle elde edilmesi; zarar vermeme → başkasının hakkını çiğnememe.
3. Aynı somutlukta bir açıklama gerekiyor. Ölçü ve tartıda dürüstlüğün karşılığı, alışverişte eksik tartmamak, aldatmamak ve ürünün kusurunu gizlememektir.
4. Denetleyelim: üç ölçüt de alışverişin ayrı bir yanına bakıyor ✓ — kazancın yolu, karşı tarafa etkisi ve işlemin kendisi.

6. İslam’ın fakirlik sorununa yaklaşımında öne çıkan araçlar sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Araç bulunmaması
• B) Zekât, sadaka, infak ve vakıf gibi paylaşım kurumları ile karşılıksız yardımlaşmanın özendirilmesi
• C) Yalnız devletin sorumlu olması
• D) Yalnız bireysel çaba
• E) Fakirliğin kabullenilmesi

Doğru cevap: B — Zekât, sadaka, infak ve vakıf gibi kurumlar paylaşımı sürekli ve düzenli kılar.

1. Sorunun istediği şey araçlar: fakirlik sorununa hangi yollarla yaklaşılıyor?
2. Bu araçların ortak yanı, varlığın bir bölümünün ihtiyaç sahibine aktarılması. Ama her biri farklı bir yolu kapsıyor.
3. Zekât belirli bir yükümlülük, sadaka ve infak gönüllü verme, vakıf ise kalıcı bir hayır düzeneğidir. Dördü birlikte paylaşımı hem yaygın hem sürekli kılar.
4. Denetleyelim: seçenekteki "yalnız devlet" ya da "yalnız birey" eksik kalırdı ✓ — araçlar ikisini de kapsıyor.

7. İsrafın ahlaki açıdan sakıncalı görülmesinin nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Harcamanın yasak olması
• B) Sakıncanın bulunmaması
• C) İsrafın ölçülememesi
• D) Yalnız yiyecekte geçerli olması
• E) Kaynakların gereksiz yere tüketilmesi, ihtiyaç sahiplerinin hakkının gözetilmemesi ve emanet anlayışıyla bağdaşmaması

Doğru cevap: E — İsraf, sınırlı kaynağı gereksiz tüketerek başkasının hakkını ve emanet anlayışını zedeler.

1. Tablodaki iki anlayışı karşılaştıralım: kaynak sınırsızdır → sorumsuz tüketim; kaynak emanettir → ölçülü kullanım.
2. İkinci satır sakıncanın gerekçesini veriyor. Kaynak emanetse keyfî harcanamaz; emanet edilen şeyin hesabı sorulur.
3. Buna bir de kaynakların sınırlı olması ekleniyor: gereksiz tüketim, ihtiyaç sahiplerinin erişimini zorlaştırır. İsrafın sakıncası bu üç yönden doğar.
4. Denetleyelim: sakınca harcamanın kendisinde değil ✓ — ölçüyü aşan, karşılıksız tüketimde.

8. Çalışmanın ve helal kazancın değerli görülmesinin gerekçesi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Çalışmanın zorunlu olması yalnızca
• B) Kazancın önemsiz olması
• C) Kişinin kendi emeğiyle geçinmesinin onurlu sayılması ve başkasına yük olmamanın özendirilmesi
• D) Çalışmanın yasak olması
• E) Gerekçenin bulunmaması

Doğru cevap: C — Kendi emeğiyle geçinmek onurlu sayıldığı için çalışma ve helal kazanç değerli görülür.

1. Sorunun istediği şey bir gerekçe; öyleyse çalışmanın kişiye ve topluma ne kazandırdığına bakalım.
2. Kişi açısından: emeğiyle geçinen insan başkasına muhtaç olmaz, kendi onurunu korur.
3. Toplum açısından: üretime katkı sağlar ve başkasına yük olmaz. Bu iki yön birlikte, dilenmek yerine çalışmanın özendirilmesini açıklar.
4. Denetleyelim: ölçüt yalnız kazanmak değil ✓ — kazancın helal yoldan olması da şart.

9. Yukarıda anlamı özetlenen ayetlerin ortak özelliği sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) İnanç, aile, can güvenliği, ekonomi ve sözün doğruluğu gibi alanları kapsayan temel ahlak ilkelerini bir arada sunmaları
• B) Yalnız ibadetten söz etmeleri
• C) Yalnız tarih anlatmaları
• D) Yalnız ceza bildirmeleri
• E) İlke içermemeleri

Doğru cevap: A — Ayetler inanç, aile, can, ekonomi ve söz alanlarını kapsayan ilkeleri bir arada sunar.

1. Ayetlerde sıralanan ilkeleri alanlarına göre ayıralım: Allah’a ortak koşmama inançla, anne babaya iyilik aileyle ilgili.
2. Cana kıymama can güvenliğini, ölçü ve tartıda adalet ekonomik hayatı, sözde dürüstlük ise iletişimi kapsıyor.
3. Beş ayrı alan yan yana sıralanmış. Ortak özellikleri, ahlakı tek bir alana sıkıştırmadan bütünlüklü olarak sunmalarıdır.
4. Denetleyelim: ilkelerin yalnız biri ibadetle ilgili ✓ — ötekiler günlük hayatın ayrı alanlarına ait.

10. Enam suresi 151-152. ayetlerde ölçü ve tartıda adaletin anılmasının bugünkü karşılığı sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Karşılığının bulunmaması
• B) Yalnız tarımda geçerlilik
• C) Yalnız terazi kullanımı
• D) Ticarette dürüstlük, tüketicinin doğru bilgilendirilmesi ve haksız kazançtan kaçınma
• E) Yalnız geçmişte geçerlilik

Doğru cevap: D — İlke terazinin kendisiyle değil hakkın korunmasıyla ilgilidir; bugünkü karşılığı dürüst bilgilendirmedir.

1. Önce ilkenin neyi koruduğunu belirleyelim: ölçü ve tartıda adalet, alıcının hakkının eksiltilmemesini sağlıyor.
2. Araç zamanla değişebilir. Bugün alışverişin çoğu teraziyle değil, ürün bilgisi ve tanıtım üzerinden yürüyor.
3. İlke sürdüğüne göre karşılığı da bu yeni araçlarda aranır: ticarette dürüstlük, tüketicinin doğru bilgilendirilmesi ve haksız kazançtan kaçınma.
4. Denetleyelim: ilke yalnız geçmişe ait olsaydı bugün karşılığı aranmazdı ✓ — korunan şey hak, araç değil.

11. Sözde ve tanıklıkta doğruluğun vurgulanmasının toplumsal sonucu sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Adaletin ancak doğru bilgiyle sağlanabilmesi; yanlış tanıklığın haksız sonuçlar doğurması
• B) Sonucun bulunmaması
• C) Sözün önemsiz olması
• D) Tanıklığın gereksiz olması
• E) Adaletin sağlanamaması

Doğru cevap: A — Adalet doğru bilgiye dayandığı için yanlış tanıklık doğrudan haksız sonuç üretir.

1. Sorunun istediği şey toplumsal sonuç; öyleyse sözün doğruluğunun nerede karşılık bulduğuna bakalım.
2. Yargı, önüne gelen bilgiyle karar verir. Elindeki bilgi bozuksa varacağı sonuç da bozuk olur.
3. Yanlış tanıklık tam bu bilgiyi bozar ve haksız bir sonuç doğurur. Bu yüzden sözün doğruluğu bireysel olduğu kadar toplumsal bir sorumluluktur.
4. Denetleyelim: zarar yalnız yalanı söyleyene ait değil ✓ — haksız karardan başkaları etkileniyor.

12. İş hayatında emanete riayetin karşılığı sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Karşılığının bulunmaması
• B) Yalnız devlet işlerinde geçerlilik
• C) Görevin hakkıyla yerine getirilmesi, iş saatlerine ve sözleşmeye uyulması, kurum kaynaklarının amaç dışı kullanılmaması
• D) Yalnız para emanetinde geçerlilik
• E) Yalnız arkadaşlıkta geçerlilik

Doğru cevap: C — Üstlenilen görev de bir emanettir; hakkıyla yerine getirilmesi gerekir.

1. Emanet kavramının kapsamını belirleyelim: yalnız korunmak üzere bırakılan bir eşya değil, üstlenilen sorumluluk da emanettir.
2. İş hayatında üstlenilen şey bir görevdir. Kişi o görevi yapacağına söz vermiş, kurum da kaynaklarını ona teslim etmiştir.
3. Öyleyse karşılığı somut davranışlardır: görevi hakkıyla yapmak, iş saatlerine ve sözleşmeye uymak, kurum kaynaklarını amaç dışı kullanmamak.
4. Denetleyelim: emanet yalnız paraya özgü değil ✓ — zaman ve yetki de teslim edilmiş sayılıyor.

13. Yanıltıcı tanıtımın ahlaki açıdan değerlendirilmesi sorulmaktadır. Doğru değerlendirme hangisidir?

• A) Kabul edilebilir olduğu
• B) Ahlaki boyutunun bulunmadığı
• C) Yalnız yasal sorun olduğu
• D) Aldatma kapsamında görüldüğü; tüketicinin bilgi eksikliğinden yararlanarak haksız kazanç sağladığı
• E) Değerlendirilemeyeceği

Doğru cevap: D — Yanıltıcı tanıtım, bilgi farkını kötüye kullandığı için aldatma kapsamındadır.

1. Ticaretteki asimetriden başlayalım: satıcı ürün hakkında alıcıdan daha çok bilgi sahibidir.
2. Bu fark iki yönde kullanılabilir. Doğru bilgilendirme için kullanılırsa alıcı bilinçli karar verir; yanıltmak için kullanılırsa alıcı gerçekte olmayan bir şeye para öder.
3. İkinci durumda ortaya çıkan şey, bilgi eksikliğinden yararlanarak haksız kazanç sağlamaktır; bu da aldatma kapsamına girer.
4. Denetleyelim: sorun yalnız yasal değil ✓ — yasa olmasa da karşı tarafın hakkı çiğnenmiş oluyor.

14. Günlük hayatta komşuluk haklarına verilen önemin gerekçesi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Gerekçenin bulunmaması
• B) En yakın çevreyle kurulan ilişkinin toplumsal barışın temelini oluşturması ve karşılıklı yardımlaşmayı olanaklı kılması
• C) Yalnız gelenek olması
• D) Yalnız yasal zorunluluk
• E) Komşuluğun önemsiz olması

Doğru cevap: B — Komşuluk en yakın toplumsal çevre olduğu için toplumsal barışın temelini oluşturur.

1. Sorunun istediği şey bir gerekçe; öyleyse komşuluğun hangi ölçekte durduğuna bakalım.
2. Komşuluk, aileden sonraki ilk halkadır. Kişi gününün büyük bölümünü bu çevrenin içinde geçirir.
3. Bir güçlük anında ilk devreye giren dayanışma da buradan gelir. Toplumsal barış en küçük ölçekten başladığı için komşuluk haklarına özel bir önem verilir.
4. Denetleyelim: gerekçe yalnız gelenek değil ✓ — karşılıklı yardımlaşmayı olanaklı kılan bir işlev taşıyor.

15. Çevrenin korunmasının dinî ve ahlaki açıdan değerlendirilmesi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Konunun ilgisiz olması
• B) Değerlendirilememesi
• C) Yalnız yasal sorun olması
• D) Yalnız ekonomik sorun olması
• E) Doğanın emanet olarak görülmesi, israfın yerilmesi ve gelecek kuşakların hakkının gözetilmesi

Doğru cevap: E — Doğa emanet sayıldığı için israf yerilir ve gelecek kuşakların hakkı gözetilir.

1. Ünitedeki iki kavramı çevreye taşıyalım: emanet ve israf.
2. Doğa emanet olarak görülürse keyfî tüketilemez; emanet edilen şeyin korunması beklenir.
3. Kaynaklar sınırlı olduğu için sorumsuz tüketim yalnız bugünü değil sonrasını da etkiler. Gelecek kuşakların hakkı da bu yüzden hesaba katılır.
4. Denetleyelim: aynı gerekçe israf sorusunda da geçiyordu ✓ — çevre, o ilkenin doğaya uygulanmış hâli.

16. Sosyal medyada asılsız haber paylaşmanın ahlaki açıdan değerlendirilmesi sorulmaktadır. Doğru değerlendirme hangisidir?

• A) Sakıncasının bulunmaması
• B) Yalnız yazanın sorumlu olması
• C) Doğruluğu araştırılmadan yapılan paylaşımın yalan yaymaya ve iftiraya aracılık edebilmesi; sözün doğruluğu ilkesine aykırı olması
• D) Paylaşımın etkisiz olması
• E) Değerlendirilememesi

Doğru cevap: C — Doğruluğu araştırılmadan yapılan paylaşım yalanı çoğaltır; yayan da sorumluluk taşır.

1. İlkeden başlayalım: kaynaklarda gelen haberin araştırılması açıkça öğütlenir. Yani doğrulanmamış bilgiyi aktarmak baştan sakıncalıdır.
2. Şimdi paylaşmanın ne yaptığına bakalım. Paylaşan kişi haberi üretmiyor olabilir ama onu çoğaltıyor ve yeni kişilere ulaştırıyor.
3. Bu yüzden sorumluluk yalnız yazana ait değildir. Asılsız paylaşım yalan yaymaya ve iftiraya aracılık edebilir; sözün doğruluğu ilkesine aykırıdır.
4. Denetleyelim: paylaşımın etkisiz olduğu söylenemez ✓ — yayılma zaten paylaşımla oluyor.

17. Başkalarının özel hayatının araştırılmaması ve gizliliğin korunması ilkesinin dijital ortamdaki karşılığı sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Karşılığının bulunmaması
• B) Paylaşımın serbest olması
• C) Yalnız yüz yüze ilişkilerde geçerlilik
• D) İzinsiz görüntü paylaşmamak, özel yazışmaları açığa çıkarmamak ve kişisel verileri korumak
• E) İlkenin geçersizleşmesi

Doğru cevap: D — Mahremiyet ilkesi ortam değişince ortadan kalkmaz, biçim değiştirir.

1. İlkenin özünü belirleyelim: başkasının özel alanı araştırılmaz ve öğrenilen şey açığa çıkarılmaz.
2. Bu ilke belirli bir araca bağlı değildir; korunan şey kişinin özel alanıdır. Öyleyse dijital ortamda da geçerlidir.
3. Karşılığı somut davranışlardır: izinsiz görüntü paylaşmamak, özel yazışmaları açığa çıkarmamak, kişisel verileri korumak.
4. Denetleyelim: dijital ortamda sorumluluk daha da ağır ✓ — ihlal hızla yayılıyor ve kalıcı iz bırakıyor.

18. Yardımın alanın onurunu incitmeden yapılmasının önemi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Önemin bulunmaması
• B) Yardımın gereksiz olması
• C) Yardımın gizlenmemesi gerektiği
• D) Onurun önemsiz olması
• E) Yardımın amacının kişiyi güçlendirmek olması; incitici biçimde verilen yardımın bu amacı ortadan kaldırması

Doğru cevap: E — Yardımın amacı kişiyi güçlendirmektir; incitici biçimde verilen yardım bu amacı ortadan kaldırır.

1. Önce yardımın amacını soralım: kişinin içinde bulunduğu güçlüğü aşmasına destek olmak.
2. Başa kakılan ya da küçük düşürerek verilen yardım bu amaca ters düşer. Kişi ihtiyacını karşılasa bile kendini değersiz hisseder, isteme cesareti kırılır.
3. Bu yüzden yardımın gizli yapılması ve alanı minnet altında bırakmaması öğütlenir. Onur gözetilmeden yapılan yardım kendi amacını bozar.
4. Denetleyelim: ölçüt verilen miktar değil ✓ — verilişin biçimi belirleyici.

19. Kaynaklarda doğrudan geçmeyen yeni bir meseleyle karşılaşıldığında izlenmesi gereken yol sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Meselenin teknik yönünü uzmanlardan öğrenip genel ilke ve amaçlarla ilişkilendirerek değerlendirmek
• B) Konuyu ele almamak
• C) Rastgele karar vermek
• D) Benzer bir konuyu aynen uygulamak
• E) Tahminde bulunmak

Doğru cevap: A — Yeni mesele önce teknik yönüyle öğrenilir, sonra genel ilke ve amaçlarla ilişkilendirilir.

1. Sorunun kısıtından başlayalım: mesele kaynaklarda doğrudan geçmiyor. Öyleyse hazır bir hüküm aranamaz.
2. Ama kaynaklarda genel ilkeler ve amaçlar vardır; bunlar yeni durumlar için de ölçüt olur.
3. Bu ölçütü uygulayabilmek için önce meselenin ne olduğunu doğru bilmek gerekir. Yol şudur: teknik yönü uzmanlardan öğrenmek, sonra genel ilkelerle ilişkilendirerek değerlendirmek.
4. Denetleyelim: "benzer bir konuyu aynen uygulamak" yetmezdi ✓ — benzerlik, teknik yön incelenmeden kurulamaz.

20. Güncel dinî meselelerde farklı görüşlerin bulunmasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Kaynakların çelişkili olması
• B) Meselenin teknik yönünün ve ilkelerle ilişkilendirilme biçiminin farklı değerlendirilebilmesi
• C) Görüş farkının bulunmaması
• D) Yorumun yasak olması
• E) Kaynakların eksik olması

Doğru cevap: B — Mesele hem teknik hem ilkesel iki boyut taşır; ikisi de farklı değerlendirilebilir.

1. Değerlendirmenin iki basamağını anımsayalım: meselenin teknik yönü ve bu yönün genel ilkelerle ilişkilendirilmesi.
2. Birinci basamakta farklılık doğabilir: bir uygulamanın gerçekte ne yaptığı konusunda uzmanlar farklı okumalar yapabilir.
3. İkinci basamakta da doğabilir: hangi ilkenin öncelikli sayılacağı değişebilir. Görüş farklılıkları kaynakların çelişmesinden değil, bu iki boyutun ayrı değerlendirilebilmesinden gelir.
4. Denetleyelim: farklılık yorumun yasak olmadığını da gösteriyor ✓ — yasak olsaydı tek bir görüş bulunurdu.

21. Güncel meseleler teknik bilgi ve genel ilkeler birlikte değerlendirilerek ele alınır; ekonomik hayatta meşru kazanç, dürüstlük ve paylaşım esastır. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) İsraf emanet anlayışıyla bağdaşmaz.
• B) Yanıltıcı tanıtım aldatma kapsamındadır.
• C) Üstlenilen görev bir emanettir.
• D) Mülkün gerçek sahibinin Allah olması, insanın mülkiyet hakkının hiç bulunmadığı anlamına gelir.
• E) Asılsız haber paylaşmak sorumluluk doğurur.

Doğru cevap: D — Emanet anlayışı mülkiyeti reddetmez; onu sorumlulukla sınırlar.

1. Soru "söylenemez" diyor; öyleyse önce metinden çıkarılabilenleri eleyelim.
2. İsrafın emanet anlayışıyla bağdaşmaması, yanıltıcı tanıtımın aldatma sayılması, görevin emanet olması ve asılsız haber paylaşmanın sorumluluk doğurması — dördü de ünitenin ilkelerinden doğrudan çıkar.
3. Geriye mülkiyetle ilgili yargı kalıyor. Mülkün gerçek sahibinin Allah olması, insanın mülkiyet hakkının HİÇ bulunmadığı anlamına gelmez; insan mala emanetçi olarak sahiptir. Söylenemeyecek yargı budur.
4. Denetleyelim: emanetçi olmak sahip olmayı gerektiriyor ✓ — reddetmek değil, sınırlamak söz konusu.