Aydınlatma ve Ses Teknolojileri

1. Şekilde aydınlatma araçlarının geçmişten bugüne değişimi bir zaman şeridi üzerinde gösterilmiştir. Bu araçlardan hangisi günümüz teknolojisine aittir?

• A) Ateş
• B) Mum
• C) Gaz lambası
• D) LED ampul

Doğru cevap: D — Zaman şeridinde en sonda yer alan LED ampul günümüz teknolojisidir.

1. Zaman şeridi geçmişten bugüne doğru ilerler.
2. İlk sıradaki ateş en eski aydınlatma yoludur.
3. Ok yönündeki son araç LED ampuldür.
4. Bu yüzden günümüz teknolojisi LED ampuldür.

2. Ceren'in ders çalıştığı masadaki lamba çok az ışık veriyor ve Ceren bir süre sonra gözlerinin yorulduğunu fark ediyor. Ceren'in yaşadığı bu durum neye örnektir?

• A) Yetersiz aydınlatma
• B) Aşırı aydınlatma
• C) Işık kirliliği
• D) Ses kirliliği

Doğru cevap: A — Gereğinden az ışıkla çalışmak yetersiz aydınlatmadır ve göz sağlığını bozar.

1. Lambanın verdiği ışık ihtiyacı karşılamıyor.
2. Az ışıkta okumak gözü zorlar.
3. Bu duruma yetersiz aydınlatma denir.
4. Uygun aydınlatmada ışık ne az ne de göz alacak kadar çok olmalıdır.

3. Şekilde geceleri ışığının bir bölümünü gökyüzüne doğru saçan sokak lambaları gösterilmiştir. Bu şekilde gösterilen durumun yol açtığı çevre sorunu hangisidir?

• A) Hava kirliliği
• B) Işık kirliliği
• C) Su kirliliği
• D) Toprak kirliliği

Doğru cevap: B — Gereksiz ve yanlış yönlendirilmiş ışık ışık kirliliğine yol açar.

1. Lambalardan çıkan ışık yere değil gökyüzüne gitmektedir.
2. Bu ışık boşa harcanmış olur.
3. Gökyüzü aydınlanınca yıldızlar görünmez ve canlılar rahatsız olur.
4. Bu soruna ışık kirliliği denir.

4. Apartmanın altındaki dükkândan gece boyunca çok yüksek sesle müzik geliyor ve komşular uyuyamıyor. Komşuların yaşadığı bu soruna ne ad verilir?

• A) Işık kirliliği
• B) Toprak kirliliği
• C) Ses kirliliği
• D) Görüntü kirliliği

Doğru cevap: C — İstenmeyen ve rahatsız edici yüksek sesler ses kirliliği oluşturur.

1. Müziğin sesi gereğinden yüksektir.
2. Bu ses çevredekileri rahatsız etmektedir.
3. Rahatsız edici seslerin oluşturduğu soruna ses kirliliği denir.
4. Ses kirliliği uyku düzenini ve işitmeyi olumsuz etkiler.

5. Şekilde iki farklı sesin dalga çizimi verilmiştir. Çizimlere göre hangi ses daha şiddetlidir?

• A) 1. ses
• B) 2. ses
• C) İkisi de aynı şiddettedir.
• D) Çizimden anlaşılamaz.

Doğru cevap: B — Dalgaların yüksekliği arttıkça sesin şiddeti artar.

1. 1. sesin dalgaları alçaktır.
2. 2. sesin dalgaları daha yüksektir.
3. Dalga yüksekliği arttıkça ses daha şiddetli duyulur.
4. Bu nedenle 2. ses daha şiddetlidir.

6. Bir konser alanında uzun süre yüksek sese maruz kalan kişinin kulakları çınlamaya başlıyor ve duyması bir süre zorlaşıyor. Bu örnek bize neyi göstermektedir?

• A) Yüksek ses işitmeyi güçlendirir.
• B) Sesin şiddetinin hiçbir önemi yoktur.
• C) Kulak sesten etkilenmez.
• D) Uzun süre yüksek sese maruz kalmak işitme sağlığına zarar verir.

Doğru cevap: D — Şiddetli sesler kulağa zarar verir; uzun süre maruz kalmak işitme kaybına yol açabilir.

1. Kişi uzun süre yüksek ses ortamında kalmıştır.
2. Kulaklarında çınlama ve duyma güçlüğü oluşmuştur.
3. Bu belirtiler kulağın zarar gördüğünü gösterir.
4. Yüksek ses işitme sağlığına zararlıdır.

7. Dedesi Ece'ye gençliğinde müzikleri gramofon ve pikapla dinlediğini anlattı. Günümüzde müzik dinlemek için hangi teknolojik ürünler kullanılmaktadır?

• A) Akıllı telefon ve dijital müzik çalarlar
• B) Gaz lambası ve mum
• C) Pusula ve harita
• D) Daktilo ve mürekkepli kalem

Doğru cevap: A — Ses teknolojileri geliştikçe gramofonun yerini dijital cihazlar almıştır.

1. Geçmişte sesler gramofon ve pikapla dinleniyordu.
2. Teknoloji gelişince ses dijital olarak kaydedilmeye başlandı.
3. Bugün akıllı telefon ve müzik çalarlar kullanılır.
4. Diğer seçenekler ses teknolojisi değildir.

8. Kitap okurken ışığın doğrudan gözümüze gelmemesi, sayfayı yandan ya da arkadan aydınlatması önerilir. Bu önerinin temel sebebi nedir?

• A) Göz sağlığını korumak
• B) Kitabın rengi solmasın diye
• C) Elektrik faturasını düşürmek
• D) Ses kirliliğini önlemek

Doğru cevap: A — Uygun aydınlatma göz sağlığını korur.

1. Doğrudan göze gelen ışık gözü kamaştırır.
2. Kamaşma ve gölge gözü yorar.
3. Yandan gelen ışık sayfayı gölge yapmadan aydınlatır.
4. Amaç göz sağlığını korumaktır.

9. Şekilde üç farklı aydınlatma aracı gösterilmiştir. Bu araçlardan hangisi çalışmak için elektrik enerjisine ihtiyaç duymaz?

• A) Ampul
• B) El feneri
• C) Mum
• D) Sokak lambası

Doğru cevap: C — Mum yanarak ışık verir; elektrik enerjisi kullanmaz.

1. Ampul ve sokak lambası elektrikle çalışır.
2. El feneri pilden aldığı elektrik enerjisini kullanır.
3. Mum ise yanma sonucu ışık verir.
4. Bu yüzden mum elektriğe ihtiyaç duymaz.

10. Bir şehirde araç kornaları ve inşaat sesleri giderek artmaktadır. Bu şehirde ses kirliliğini azaltmak için aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır?

• A) Kornalara daha sık basmak
• B) Evlerde müziği sonuna kadar açmak
• C) Gece geç saatlerde gürültülü tadilat yapmak
• D) Yol kenarlarına ses bariyeri koymak ve ağaç dikmek

Doğru cevap: D — Ses bariyeri ve ağaçlandırma sesin yayılmasını azaltır.

1. Ses kirliliği gereksiz ve yüksek seslerden kaynaklanır.
2. İlk üç seçenek sesi artırır.
3. Ses bariyerleri ve ağaçlar sesi tutar.
4. Bu yüzden doğru önlem bariyer ve ağaçlandırmadır.