Kuvvetin Etkileri

1. Şekilde bir kutuya el ile uygulanan kuvvet ok yardımıyla gösterilmiştir. Okun yönü dikkate alındığında uygulanan kuvvet hangisidir?

• A) İtme kuvveti
• B) Çekme kuvveti
• C) Mıknatıs kuvveti
• D) Hiçbir kuvvet yoktur

Doğru cevap: A — Cisim, kuvveti uygulayandan uzağa doğru gönderiliyorsa bu itme kuvvetidir.

1. Ok, elden kutuya doğru yönelmiştir.
2. Kutu, eli uygulayan kişiden uzaklaşacak şekilde zorlanır.
3. Bu tür kuvvetlere itme kuvveti denir.

2. Bahar oyuncak arabasını ipinden tutup kendine doğru yaklaştırıyor. Bahar'ın oyuncak arabaya uyguladığı kuvvet aşağıdakilerden hangisidir?

• A) İtme kuvveti
• B) Çekme kuvveti
• C) Mıknatıs kuvveti
• D) Rüzgâr kuvveti

Doğru cevap: B — Cismi kendine yaklaştıran kuvvet çekme kuvvetidir.

1. Bahar ipi kendine doğru çekiyor.
2. Araba Bahar'a yaklaşıyor.
3. Cismi kendine yaklaştıran kuvvet çekmedir.

3. Şekilde oyun hamurunun elle bastırılmadan önceki ve sonraki hâli verilmiştir. Uygulanan kuvvet bu hamurda hangi değişikliğe yol açmıştır?

• A) Hamuru harekete geçirmiştir.
• B) Hamuru durdurmuştur.
• C) Hamurun şeklini değiştirmiştir.
• D) Hamurun hareket yönünü değiştirmiştir.

Doğru cevap: C — Kuvvet, cisimlerin şeklini değiştirebilir.

1. Hamur önce yuvarlaktır.
2. Bastırıldıktan sonra yassılaşmıştır.
3. Cismin yeri değil biçimi değişmiştir.
4. Yani kuvvet şekli değiştirmiştir.

4. Kalede duran kaleci kendisine doğru gelen topu yumruğuyla farklı bir yöne gönderdi. Kalecinin uyguladığı kuvvet topa ne yapmıştır?

• A) Topu tamamen durdurmuştur.
• B) Topun rengini değiştirmiştir.
• C) Topun kütlesini artırmıştır.
• D) Topun hareket yönünü değiştirmiştir.

Doğru cevap: D — Kuvvet hareketli bir cismin yönünü değiştirebilir.

1. Top kaleciye doğru hareket etmektedir.
2. Kaleci topa yandan kuvvet uygular.
3. Top artık başka bir yöne gitmektedir.
4. Kuvvet, hareket yönünü değiştirmiştir.

5. Şekilde bir mıknatısın yanına konulan üç madde gösterilmiştir. Bu maddelerden hangisi mıknatıs tarafından çekilmez?

• A) Demir çivi
• B) Çelik ataş
• C) Plastik silgi
• D) Demir toplu iğne

Doğru cevap: C — Mıknatıslar demir, nikel ve kobalt içeren maddeleri çeker; plastiği çekmez.

1. Mıknatıs demir ve çelik gibi metalleri çeker.
2. Çivi ve ataş bu gruba girer.
3. Plastik silgi metal değildir.
4. Bu nedenle mıknatıs tarafından çekilmez.

6. Bisikletiyle yokuş aşağı inen Emir hızlanınca frene bastı ve bisikleti giderek yavaşladı. Frenin bisiklete uyguladığı kuvvetin etkisi hangisidir?

• A) Duran cismi harekete geçirmiştir.
• B) Hareket eden cismi yavaşlatmıştır.
• C) Cismin şeklini değiştirmiştir.
• D) Cismin rengini değiştirmiştir.

Doğru cevap: B — Kuvvet hareketli cisimleri yavaşlatabilir ve durdurabilir.

1. Bisiklet hareket hâlindedir.
2. Fren tekerleğe kuvvet uygular.
3. Bisikletin hızı azalır.
4. Kuvvet hareketli cismi yavaşlatmıştır.

7. Şekilde bir sandığa zıt yönlerde iki kuvvet uygulanmaktadır. Kuvvetlerin büyüklükleri dikkate alındığında sandık nasıl hareket eder?

• A) Sağa doğru hareket eder.
• B) Sola doğru hareket eder.
• C) Hiç hareket etmez.
• D) Yukarı doğru kalkar.

Doğru cevap: A — Zıt yönlü kuvvetlerde cisim büyük kuvvetin yönüne hareket eder: 3 birim > 1 birim.

1. Soldan sağa doğru 3 birimlik kuvvet uygulanmıştır.
2. Sağdan sola doğru 1 birimlik kuvvet uygulanmıştır.
3. Büyük olan kuvvet sağa doğrudur.
4. Sandık sağa doğru hareket eder.

8. Sahada duran futbol topuna bir oyuncu vurduğunda top hemen harekete geçti. Bu örnek kuvvetin duran cisimler üzerindeki hangi etkisini gösterir?

• A) Cismin şeklini değiştirir.
• B) Cismin rengini değiştirir.
• C) Cismin kütlesini artırır.
• D) Duran cismi harekete geçirir.

Doğru cevap: D — Kuvvet, duran bir cismi harekete geçirebilir.

1. Top başlangıçta hareketsizdir.
2. Oyuncu topa kuvvet uygular.
3. Top hareket etmeye başlar.
4. Kuvvet duran cismi harekete geçirmiştir.

9. Hurdalıkta çalışan bir vinç, büyük demir parçalarını ucundaki güçlü mıknatısla kaldırıp taşımaktadır. Bu örnekte mıknatısın hangi özelliğinden yararlanılmıştır?

• A) Demir gibi metalleri çekmesinden
• B) Ağır cisimleri hafifletmesinden
• C) Isı vermesinden
• D) Işık yaymasından

Doğru cevap: A — Mıknatıs demir içeren maddeleri çeker; vinçte bu özellik kullanılır.

1. Hurdalıktaki parçalar demirdendir.
2. Mıknatıs demiri kendine doğru çeker.
3. Vinç bu çekme kuvveti sayesinde parçaları kaldırır.
4. Mıknatıs cismi hafifletmez, yalnızca çeker.

10. Aşağıdaki durumların hangisinde uygulanan kuvvet cismin şeklini değiştirmiştir?

• A) İtilen kutunun ileri doğru kayması
• B) Sıkılan plastik şişenin ezilmesi
• C) Duran topa vurulunca topun hareket etmesi
• D) Frene basılınca bisikletin yavaşlaması

Doğru cevap: B — Ezilen şişede biçim değişmiştir; diğerlerinde hareket değişmiştir.

1. Kutunun kayması hareket değişimidir.
2. Topun harekete geçmesi de hareket değişimidir.
3. Bisikletin yavaşlaması yine hareketle ilgilidir.
4. Şişenin ezilmesinde ise cismin biçimi değişmiştir.