Bilim ve Bilimsel Bilgi

1. Bilim insanları bir soruya cevap ararken öncelikle ne yapar?

• A) Gözlem yapar
• B) Tahminde bulunup bırakır
• C) Arkadaşına sorar
• D) Konuyu değiştirir

Doğru cevap: A — Bilimsel çalışma gözlemle başlar.

1. Bilim kanıta dayanır.
2. Kanıt gözlem ve deneyle elde edilir.
3. İlk adım gözlem yapmaktır.

2. Yukarıdaki basamaklara göre tahminin doğruluğu hangi adımda sınanır?

• A) 2. adımda
• B) 3. adımda
• C) 4. adımda
• D) 1. adımda

Doğru cevap: B — Tahmin deneyle sınanır.

1. Tahmin 2. adımda yapılıyor.
2. Tahminin doğruluğu kanıtla ölçülür.
3. Kanıt 3. adımdaki deneyle elde edilir.

3. Yukarıdaki durum bilimsel bilginin hangi özelliğini gösterir?

• A) Kanıta ihtiyaç duymadığını
• B) Yalnız bir kişiye ait olduğunu
• C) Yeni kanıtlarla değişebilir olduğunu
• D) Hiç değişmediğini

Doğru cevap: C — Bilimsel bilgi yeni kanıtlarla değişebilir.

1. Önceki bilgi uzun süre kabul görmüş.
2. Yeni gözlemler farklı sonuç vermiş.
3. Bilgi yeni kanıtla değişmiştir.

4. Bir araştırma ödevi hazırlayan öğrenci hangi kaynağı seçerse bilgisi daha güvenilir olur?

• A) Adı bilinmeyen bir paylaşım
• B) Arkadaşının duyduğu bir söylenti
• C) Yorum bölümündeki bir cümle
• D) Bilimsel bir kurumun yayını

Doğru cevap: D — Kaynağın kim tarafından hazırlandığı bilinmelidir.

1. Güvenilir kaynağın sahibi bellidir.
2. Adı bilinmeyen paylaşımlar denetlenemez.
3. Bilimsel kurum yayını en güvenilirdir.

5. Yukarıdaki tabloda soru işaretiyle gösterilen yere ne gelmelidir?

• A) Bilginin doğrulanabilmesi için
• B) Yazının uzunluğu için
• C) Sayfanın rengi için
• D) Başlığın büyüklüğü için

Doğru cevap: A — Kanıt, bilginin doğrulanmasını sağlar.

1. Üçüncü satırda kanıt soruluyor.
2. Kanıt olmadan bilgi sınanamaz.
3. Amaç bilgiyi doğrulayabilmektir.

6. İnternette "bir bardak tuzlu su bütün hastalıkları iyileştirir" yazan bir gönderi gören öğrenci ne yapmalıdır?

• A) Doğru kabul etmeli
• B) Güvenilir kaynaklardan doğrulamalı
• C) Hemen denemeli
• D) Arkadaşlarına yaymalı

Doğru cevap: B — Doğrulanmamış bilgi paylaşılmaz.

1. Gönderinin kaynağı belli değil.
2. Sağlıkla ilgili bilgi kanıt ister.
3. Önce güvenilir kaynaklardan doğrulanmalıdır.

7. Bir öğrenci sabah okula giderken sokakları ıslak gördü ve yukarıdaki iki cümleyi defterine yazdı. Bu iki ifade arasındaki fark nedir?

• A) İkisi de yorumdur
• B) Aralarında fark yoktur
• C) Biri görülen, diğeri yorumlanan bilgidir
• D) İkisi de görülen bilgidir

Doğru cevap: C — Gözlem duyularla, çıkarım akıl yürütmeyle elde edilir.

1. Islaklık gözle görülüyor, bu gözlemdir.
2. Yağmur yağdığı görülmedi, tahmin edildi.
3. Bu ikincisi çıkarımdır.

8. Yukarıdaki tabloda verilen deneyde hangi etkenin bitkiye etkisi araştırılmaktadır?

• A) Toprak
• B) Sıcaklık
• C) Su
• D) Işık

Doğru cevap: D — İki saksı arasında yalnız ışık farklıdır.

1. İki saksıda da su var.
2. Yalnız ışık durumu farklı.
3. Araştırılan etken ışıktır.

9. Deney sırasında ölçümlerini yazmayan bir öğrenci hangi sorunla karşılaşır?

• A) Sonuçları karşılaştıramaz
• B) Deney daha hızlı biter
• C) Sonuç kesinleşir
• D) Gözlem gerekmez

Doğru cevap: A — Kayıt tutulmazsa veriler karşılaştırılamaz.

1. Deneyde birçok ölçüm yapılır.
2. Yazılmayan ölçüm unutulur.
3. Sonuçlar karşılaştırılamaz.

10. Bir bilim insanı çalışmasını bitirdikten sonra yukarıdaki basamaklar izlenir. Bu basamaklar bilimin hangi özelliğini anlatır?

• A) Denenemeyeceğini
• B) Paylaşıma ve denetime açık olduğunu
• C) Gizli tutulduğunu
• D) Tek kişiye ait olduğunu

Doğru cevap: B — Bilimsel bilgi paylaşılır ve başkalarınca sınanır.

1. Bulgular önce yayımlanıyor.
2. Başkaları aynı denemeyi yapıyor.
3. Bu, bilimin denetime açık olduğunu gösterir.

11. Deneyini yalnız bir kez yapıp sonuç açıklayan bir öğrenciye ne önerilmelidir?

• A) Deneyi bırakması
• B) Ölçüm yapmaması
• C) Deneyi birkaç kez tekrarlaması
• D) Sonucu değiştirmesi

Doğru cevap: C — Tekrarlanan deney sonucu güvenilir kılar.

1. Tek ölçümde hata olabilir.
2. Tekrar aynı sonucu veriyorsa güven artar.
3. Deney birkaç kez tekrarlanmalıdır.

12. Yukarıdaki reklam cümlesi neden şüpheyle karşılanmalıdır?

• A) Cümlesi kısa olduğu için
• B) Renkli yazıldığı için
• C) İçecekten söz ettiği için
• D) Bilimsel bir kanıt sunmadığı için

Doğru cevap: D — Kanıtsız iddialar bilimsel değildir.

1. Cümlede büyük bir iddia var.
2. Hiçbir ölçüm veya araştırma gösterilmiyor.
3. Kanıt sunulmadığı için şüpheyle karşılanır.

13. Yukarıdaki tabloda verilen kaynaklardan hangisi daha güvenilirdir?

• A) K
• B) L
• C) İkisi de eşit
• D) Hiçbiri

Doğru cevap: A — Yazarı belli ve kanıtlı kaynak güvenilirdir.

1. K kaynağının yazarı belli ve kanıtı var.
2. L kaynağında ikisi de yok.
3. Güvenilir olan K'dir.

14. Buzun neden eridiğini merak eden bir öğrencinin bilimsel davranışı hangisidir?

• A) Kimseye söylememesi
• B) Farklı sıcaklıklarda deneyip gözlemlemesi
• C) Cevabı ezberlemesi
• D) Sorusunu unutması

Doğru cevap: B — Merak, deney ve gözlemle cevaplanır.

1. Öğrencinin bir sorusu var.
2. Bilimsel cevap kanıt ister.
3. Deney yapıp gözlemlemesi gerekir.