İnsan ve Çevre

1. Şekilde okul bahçesine konulan geri dönüşüm kutuları gösterilmiştir. İçtiği suyun boş şişesini atmak isteyen bir öğrenci hangi kutuyu kullanmalıdır?

• A) 1. kutu
• B) 2. kutu
• C) 3. kutu
• D) 4. kutu

Doğru cevap: B — Su şişesi plastik atıktır; plastik kutusuna atılmalıdır.

1. Kutular sırasıyla kâğıt, plastik, cam ve metal içindir.
2. Su şişesi plastikten yapılmıştır.
3. Plastik kutusu 2. kutudur.
4. Şişe 2. kutuya atılmalıdır.

2. Bir fabrikanın atık suyu arıtılmadan dereye bırakılıyor ve derede yaşayan balıklar ölüyor. Bu olay hangi kirlilik türüne örnektir?

• A) Hava kirliliği
• B) Ses kirliliği
• C) Su kirliliği
• D) Işık kirliliği

Doğru cevap: C — Atık suyun doğaya bırakılması su kirliliğine yol açar.

1. Zararlı atıklar dereye karışmaktadır.
2. Derenin suyu kirlenmektedir.
3. Kirli suda balıklar yaşayamaz.
4. Bu duruma su kirliliği denir.

3. Grafikte bir sınıfın bir haftada topladığı geri dönüşüm atıkları kilogram olarak verilmiştir. Grafiğe göre en çok toplanan atık türü hangisidir?

• A) Kâğıt
• B) Plastik
• C) Cam
• D) Metal

Doğru cevap: A — En yüksek sütun 24 kg ile kâğıda aittir.

1. Grafik değerleri: kâğıt 24, plastik 15, cam 9, metal 6'dır.
2. En büyük değer 24'tür.
3. Bu değer kâğıt sütununa aittir.
4. En çok toplanan atık kâğıttır.

4. Elif dişlerini fırçalarken musluğu açık bırakıyordu; öğretmeninin uyarısından sonra musluğu kapatmaya başladı. Elif'in yeni davranışı neye örnektir?

• A) İsraf
• B) Su kirliliği
• C) Hava kirliliği
• D) Su tasarrufu

Doğru cevap: D — Gereksiz su akıtmamak su tasarrufudur.

1. Açık bırakılan musluktan boşa su akar.
2. Elif musluğu kapatarak bu kaybı önlemiştir.
3. Doğal kaynağı bilinçli kullanmaya tasarruf denir.
4. Elif su tasarrufu yapmıştır.

5. Bir bölgedeki ormanlık alan kesilerek yerine binalar yapıldı. Bu değişiklik bölgede yaşayan hayvanlar için hangi sonucu doğurur?

• A) Hayvanların sayısı hızla artar.
• B) Yaşam alanları yok olur ve hayvanlar göç etmek zorunda kalır.
• C) Hayvanlar hiç etkilenmez.
• D) Hayvanlar daha kolay beslenir.

Doğru cevap: B — Ormanların yok edilmesi canlıların yaşam alanlarını ortadan kaldırır.

1. Orman, birçok canlının yaşam alanıdır.
2. Ağaçlar kesilince barınak ve besin kaynağı kalmaz.
3. Hayvanlar başka alanlara göç etmek zorunda kalır.
4. Bazı türlerin sayısı azalır.

6. Kış aylarında şehirdeki bacalardan çıkan dumanlar ve araç egzozları havayı bulanıklaştırıyor. Bu duruma ne ad verilir?

• A) Hava kirliliği
• B) Su kirliliği
• C) Toprak kirliliği
• D) Ses kirliliği

Doğru cevap: A — Havaya karışan zararlı gaz ve dumanlar hava kirliliği oluşturur.

1. Baca ve egzozlardan zararlı gazlar çıkar.
2. Bu gazlar havaya karışır.
3. Havanın temizliği bozulur.
4. Bu duruma hava kirliliği denir.

7. Tabloda bazı atıkların doğada yok olma süreleri verilmiştir. Tabloya göre doğada en uzun süre kalan atık hangisidir?

• A) Kâğıt
• B) Sakız
• C) Cam şişe
• D) Teneke kutu

Doğru cevap: C — Cam şişe 4000 yıl ile en uzun süre doğada kalan atıktır.

1. Tablodaki süreler: kâğıt 1, sakız 5, teneke kutu 100, cam şişe 4000 yıldır.
2. En büyük süre 4000 yıldır.
3. Bu süre cam şişeye aittir.
4. Bu yüzden cam mutlaka geri dönüştürülmelidir.

8. Okulda Sıfır Atık projesi başlatıldı ve tüm sınıflara farklı renkte kutular konuldu. Bu projenin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

• A) Sınıfları süslemek
• B) Çöp miktarını artırmak
• C) Öğrencileri meşgul etmek
• D) Atıkları ayrıştırıp geri dönüşüme kazandırmak

Doğru cevap: D — Sıfır Atık projesinin amacı atıkları ayrıştırarak yeniden kullanıma kazandırmaktır.

1. Farklı renkteki kutular farklı atık türleri içindir.
2. Atıklar kaynağında ayrıştırılır.
3. Ayrıştırılan atıklar geri dönüştürülür.
4. Böylece doğal kaynaklar korunur.

9. Aşağıdaki davranışlardan hangisi çevreye zarar verir?

• A) Piknik sonrası çöpleri toplamak
• B) Bitmiş pilleri atık kutusuna atmak
• C) Denize plastik poşet atmak
• D) Kullanılmayan lambaları söndürmek

Doğru cevap: C — Denize atılan plastik poşetler deniz canlılarına zarar verir.

1. Çöp toplamak ve pilleri kutuya atmak çevreyi korur.
2. Lambaları söndürmek enerji tasarrufu sağlar.
3. Plastik poşet denizde yüzlerce yıl kalır.
4. Deniz canlıları poşeti besin sanıp zarar görür.

10. Bir ton kâğıdın geri dönüştürülmesinin 17 ağacın kesilmesini önlediği bilinmektedir. Bu bilgi geri dönüşümün hangi faydasını gösterir?

• A) Doğal kaynakların korunmasını sağlar.
• B) Atık miktarını artırır.
• C) Ağaç sayısını azaltır.
• D) Enerji tüketimini yükseltir.

Doğru cevap: A — Geri dönüşüm hammadde ihtiyacını azaltarak doğal kaynakları korur.

1. Kâğıt ağaçtan elde edilir.
2. Geri dönüştürülen kâğıt yeniden kullanılır.
3. Böylece daha az ağaç kesilir.
4. Sonuç: doğal kaynaklar korunur.