Sıfatlar (Ön Adlar)

1. Mert odaya girince masanın üstünü anlatan bir cümle kurdu. Bu cümlede adın nasıl olduğunu bildiren niteleme sıfatı hangisidir?

• A) masa
• B) kırmızı
• C) defter
• D) duruyordu

Doğru cevap: B — Niteleme sıfatı, adın nasıl olduğunu bildirir ve adın önünde bulunur. "kırmızı" sözcüğü "Nasıl bir defter?" sorusuna cevap verir.

1. Cümledeki adları bulalım: masa, defter.
2. "Nasıl bir defter?" diye soralım; cevap "kırmızı" olur.
3. "kırmızı" defterin önünde durup onun rengini, yani nasıl olduğunu bildiriyor.
4. Niteleme sıfatı "kırmızı" → cevap B.

2. Öğretmen dört kart astı ve bunların adın önüne gelerek onu belirttiğini söyledi. Kartlardan üçü işaret sıfatı, biri sayı sıfatıdır. Sayı sıfatı hangi karttadır?

• A) bu
• B) şu
• C) o
• D) üç

Doğru cevap: D — Sayı sıfatı adın sayısını bildirir: "üç kalem". bu, şu, o sözcükleri ise adın yerini gösterir; bunlara işaret sıfatı denir.

1. Kartlardaki sözcükleri bir adın önüne koyalım: bu kalem, şu kalem, o kalem, üç kalem.
2. "bu, şu, o" kalemin hangisi olduğunu gösterir → işaret sıfatı.
3. "üç" ise kalemin kaç tane olduğunu bildirir → sayı sıfatı.
4. Sayı sıfatı "üç" kartındadır → cevap D.

3. Nisan sabahı bahçeyi anlatan iki cümle yazıldı. Metindeki "birkaç" ve "bazı" sözcükleri hangi tür sıfattır?

• A) Belgisiz sıfat
• B) Niteleme sıfatı
• C) İşaret sıfatı
• D) Soru sıfatı

Doğru cevap: A — Belgisiz sıfat, adın sayısını ya da miktarını kesin olarak bildirmez; yaklaşık bir bilgi verir: birkaç, bazı, hiçbir, bütün.

1. "birkaç çocuk" kaç çocuk olduğunu tam olarak söylemiyor.
2. "bazı ağaçlar" da hangi ağaçlar olduğunu kesin belirtmiyor.
3. Bu sözcükler adın nasıl olduğunu değil, ne kadar belirsiz olduğunu bildiriyor.
4. Sayıyı ve miktarı belirsiz bırakan sıfatlara belgisiz sıfat denir → cevap A.

4. Umut sıfatların türünü tabloya yazdı ama son satırı boş bıraktı. Tablodaki soru işaretinin yerine ne yazılmalıdır?

• A) niteleme sıfatı
• B) belgisiz sıfat
• C) soru sıfatı
• D) sayı sıfatı

Doğru cevap: C — "hangi" sözcüğü adın önüne gelip onu soru yoluyla belirtir: "hangi kitap". Böyle sıfatlara soru sıfatı denir.

1. Tablodaki örnekleri okuyalım: üçüncü - sayı sıfatı, bu - işaret sıfatı.
2. "hangi" sözcüğünü bir adın önüne koyalım: hangi kitap.
3. Bu sözcük adın nasıl olduğunu değil, hangisi olduğunu soruyor.
4. Adı soru yoluyla belirten sıfat soru sıfatıdır → cevap C.

5. Tahtadaki üç cümlenin her birinde bir sıfat var ama türleri farklı. Soru sıfatı bulunan cümle kaçıncıdır?

• A) 1. cümle
• B) 2. cümle
• C) 3. cümle
• D) Hiçbiri

Doğru cevap: B — 2. cümledeki "Kaç" sözcüğü "kalem" adının önünde bulunup sayısını soruyor; bu yüzden soru sıfatıdır.

1. 1. cümledeki "Yeşil" kapının nasıl olduğunu bildiriyor → niteleme sıfatı.
2. 3. cümledeki "İki" simidin kaç tane olduğunu bildiriyor → sayı sıfatı.
3. 2. cümledeki "Kaç" ise kalemin sayısını soruyor.
4. Soru sıfatı 2. cümlededir → cevap B.

6. Merve odasını anlatırken cümlede bir boşluk bıraktı. Boşluğa hangi sözcük gelirse "tablo" adını niteleyen bir sıfat olur?

• A) eski
• B) asıldı
• C) duvar
• D) tabloyu

Doğru cevap: A — Niteleme sıfatı adın önüne gelir ve "Nasıl?" sorusuna cevap verir. "eski bir tablo" sözünde "eski" tabloyu niteler.

1. Boşluk "bir tablo" sözünün önünde; buraya tabloyu anlatan bir sözcük gelmeli.
2. "Nasıl bir tablo?" diye soralım; cevabı "eski" verir.
3. "asıldı" bir iş bildirir, "duvar" ve "tabloyu" ise addır.
4. Adı niteleyen sıfat "eski" → cevap A.

7. Ege arkadaşına eşyalarını gösterirken iki cümle kurdu. Ege'nin sözlerinde geçen sıfatlardan hangisi niteleme sıfatıdır?

• A) bu
• B) şu
• C) kask
• D) kırmızı

Doğru cevap: D — "bu" ve "şu" adın yerini gösteren işaret sıfatlarıdır; "kırmızı" ise kaskın nasıl olduğunu bildirdiği için niteleme sıfatıdır.

1. Ege'nin cümlelerindeki adların önüne bakalım: bu bisiklet, şu kırmızı kask.
2. "bu" ve "şu" bisikletin ve kaskın hangisi olduğunu gösteriyor → işaret sıfatı.
3. "kask" bir addır, sıfat değildir.
4. "Nasıl bir kask?" sorusunun cevabı "kırmızı" → niteleme sıfatı, cevap D.

8. Nazlı mutfaktaki sepete bakınca meyvelerin azaldığını gördü. Yukarıdaki cümlede altı çizili sözcük "armut" adının neyini bildirmektedir?

• A) Rengini
• B) Biçimini
• C) Sayısını
• D) Yerini

Doğru cevap: C — "beş" sözcüğü armudun kaç tane olduğunu bildirir; adın sayısını bildiren sıfatlara sayı sıfatı denir.

1. Altı çizili sözcüğün hemen arkasındaki adı bulalım: armut.
2. "Kaç armut?" diye soralım; cevabı "beş" verir.
3. Bu sözcük armudun rengini ya da biçimini değil, kaç tane olduğunu söylüyor.
4. Sayı bildiren sıfat armudun sayısını bildirir → cevap C.

9. Beste sıfatları üç gruba ayırdı ve gruplardan yalnızca birine hepsi aynı türden olan sıfatları koydu. Bütün sözcüklerin niteleme sıfatı olduğu grup hangisidir?

• A) Grup 1
• B) Grup 2
• C) Grup 3
• D) Hiçbir grup

Doğru cevap: A — Grup 1'deki mavi, uzun ve tatlı sözcüklerinin üçü de adın nasıl olduğunu bildirir; bu yüzden üçü de niteleme sıfatıdır.

1. Grup 2'deki bu, şu, o sözcükleri adın yerini gösterir → işaret sıfatı.
2. Grup 3'te "iki" sayı sıfatı, "birkaç" belgisiz sıfat, "sıcak" niteleme sıfatıdır → karışık.
3. Grup 1'deki sözcükleri bir adın önüne koyalım: mavi kalem, uzun yol, tatlı çay.
4. Üçü de "Nasıl?" sorusuna cevap veriyor → cevap A.

10. Panoya asılan dört karttan üçü bir adı soru yoluyla belirtir, biri belirtmez. Soru sıfatı olarak kullanılmayan sözcük hangisidir?

• A) kaç
• B) güzel
• C) hangi
• D) ne kadar

Doğru cevap: B — kaç, hangi ve ne kadar bir adın önüne gelip onu sorar: kaç kalem, hangi ev, ne kadar su. "güzel" ise adın nasıl olduğunu bildiren niteleme sıfatıdır.

1. Kartlardaki sözcükleri bir adın önüne koyalım.
2. "kaç kalem?", "hangi ev?", "ne kadar su?" → üçü de soru soruyor.
3. "güzel ev" sözünde soru yok; sözcük evin nasıl olduğunu anlatıyor.
4. Soru sıfatı olmayan sözcük "güzel" → cevap B.