Küresel Bağlantılar

1. Haritada Türkiye ve çevresindeki yönler işaretlenmiştir. Türkiye'nin komşu ülkelerle ortak sınır kapıları açması, ortak kültür etkinlikleri düzenlemesi ve ticaret anlaşmaları yapmasının temel amacı nedir?

• A) Komşu ülkelerin sınırlarını değiştirmek
• B) Bölgede iş birliğini geliştirip komşularla ilişkileri güçlendirmek
• C) Ülkeye giriş çıkışları tamamen durdurmak
• D) Komşularla ticareti sona erdirmek

Doğru cevap: B — Sınır kapıları, ortak etkinlikler ve ticaret anlaşmaları komşularla iş birliğini geliştirmeye yönelik adımlardır.

1. Sınır kapıları insan ve mal geçişini kolaylaştırır.
2. Ortak kültür etkinlikleri toplumları birbirine yakınlaştırır.
3. Ticaret anlaşmaları karşılıklı ekonomik bağ kurar.
4. Üçünün ortak amacı komşularla iş birliğini güçlendirmektir.

2. Tabloda bazı kuruluşlar ve çalışma alanları verilmiştir. Bir ülkede deprem sonrası çadır, battaniye ve gıda dağıtımı yapılacaktır. Tabloya göre bu çalışmada öncelikle hangi kuruluşla iş birliği yapılmalıdır?

• A) UNICEF
• B) UNESCO
• C) Dünya Sağlık Örgütü
• D) Kızılay

Doğru cevap: D — Tabloda afet ve yardım alanı Kızılay ile eşleştirilmiştir.

1. Yapılacak iş deprem sonrası acil yardım dağıtımıdır.
2. Tabloda afet ve yardım satırı Kızılay'a aittir.
3. UNICEF çocuk hakları, UNESCO eğitim ve kültür alanındadır.
4. Bu nedenle öncelikli iş birliği Kızılay ile yapılmalıdır.

3. Haritada Türkiye'nin iki ayrı dış ticaret bağlantısı oklarla gösterilmiştir. Haritadaki bu iki ok birlikte değerlendirildiğinde ülkeler arasındaki ekonomik ilişki hakkında ne söylenebilir?

• A) Ülkeler ürettiklerini satıp üretemediklerini alarak karşılıklı bağımlılık kurar.
• B) Ülkeler yalnızca kendi ürettikleriyle yaşar.
• C) Dış ticaret tek yönlü işler, yalnızca satış yapılır.
• D) Ülkeler arasında ekonomik ilişki kurulamaz.

Doğru cevap: A — Bir ülke elinde fazla olanı satar, üretemediğini satın alır; bu karşılıklı bağımlılık dış ticaretin temelidir.

1. Haritada bir ok Türkiye'den dışarı fındık taşımaktadır.
2. Diğer ok Türkiye'ye elektronik ürün getirmektedir.
3. Yani ülke hem satıcı hem alıcı konumundadır.
4. Bu durum ülkelerin birbirine karşılıklı bağlı olduğunu gösterir.

4. Grafikte küresel ortalama sıcaklığın yıllara göre değişimi ve 2040 için yapılan tahmin verilmiştir. Bu eğilimin sürmesi durumunda dünya genelinde beklenen sonuç hangisidir?

• A) Deniz seviyelerinin düşmesi
• B) Kuraklığın tamamen ortadan kalkması
• C) Buzulların erimesi, kuraklık ve aşırı hava olaylarının artması
• D) Tarım alanlarının her bölgede genişlemesi

Doğru cevap: C — Ortalama sıcaklığın yükselmesi buzul erimesi, kuraklık ve aşırı hava olayları gibi sonuçlar doğurur.

1. Grafikte sıcaklık 1980'den 2020'ye düzenli olarak artmıştır.
2. 2040 tahmini de bu artışın süreceğini göstermektedir.
3. Artan sıcaklık buzulların erimesine yol açar.
4. Yağış düzeni bozulduğu için kuraklık ve aşırı hava olayları çoğalır.

5. Şemada üç küresel sorun bir arada verilmiştir. Bu sorunların şemada aynı başlık altında toplanmasının sebebi nedir?

• A) Üçünün de yalnızca bir kıtayı ilgilendirmesi
• B) Etkilerinin sınır tanımaması ve çözümün ülkelerin iş birliğini gerektirmesi
• C) Üçünün de kısa sürede kendiliğinden çözülmesi
• D) Üçünün de yalnızca zengin ülkelerde görülmesi

Doğru cevap: B — Hava, su ve hastalık sınır tanımaz; bu sorunlar tek bir ülkenin çabasıyla çözülemez, ortak hareket gerekir.

1. İklim değişikliği atmosferi, deniz kirliliği okyanusları etkiler.
2. Salgın hastalıklar ülkeler arasında hızla yayılır.
3. Üçünün de etkisi ülke sınırlarında durmamaktadır.
4. Bu nedenle çözüm ancak ülkelerin iş birliğiyle mümkündür.

6. Haber metninde savaş nedeniyle yaşanan bir göç hareketi anlatılmaktadır. Metne göre bu tür göçlerin küresel bir sorun sayılmasının sebebi nedir?

• A) Yalnızca savaşın çıktığı ülkeyi ilgilendirmesi
• B) Yalnızca ekonomik bir sorun olması
• C) Kısa sürede kendiliğinden sona ermesi
• D) Etkilerinin komşu ülkelere ve uluslararası kuruluşlara yayılması

Doğru cevap: D — Zorunlu göç, komşu ülkelerin barınma yükünü artırır ve uluslararası kuruluşların desteğini gerektirir; etkisi tek ülkeyle sınırlı kalmaz.

1. Metinde göç edenlerin sayısı milyonlarla ifade edilmiştir.
2. Komşu ülkeler sınırlarında barınma merkezleri kurmuştur.
3. Uluslararası kuruluşlar ortak yardım çağrısı yapmıştır.
4. Yani sorunun etkisi tek ülkeyi aşmış, küresel hâle gelmiştir.

7. Protokolde iki şehir arasında yapılan anlaşmanın içeriği verilmiştir. Bu anlaşmanın iki toplum arasında sağlaması beklenen katkı hangisidir?

• A) Karşılıklı tanışma artacağı için ön yargılar azalır.
• B) İki şehir arasındaki ticaret tamamen durur.
• C) Şehirlerin yönetimleri birleşir.
• D) İki şehirdeki kültürler birbirinin aynısı olur.

Doğru cevap: A — Öğrenci değişimi ve ortak etkinlikler insanların birbirini tanımasını sağlar; tanışma ön yargıları azaltır.

1. Protokolde öğrenci değişimi yer almaktadır.
2. Ortak kültür festivali iki toplumu bir araya getirir.
3. Birbirini tanıyan toplumlarda önyargı zayıflar.
4. Kardeş şehir uygulamasının amacı da bu yakınlaşmadır.

8. Kartlarda farklı alanlarda düzenlenen uluslararası etkinlikler verilmiştir. Bu etkinliklerin ortak yönü, ülkeler arası ilişkiler bakımından hangi sonucu doğurur?

• A) Ülkeler arasındaki rekabeti savaşa dönüştürür.
• B) Ülkelerin birbirinden tamamen kopmasını sağlar.
• C) Farklı ülkelerden insanları bir araya getirerek kültürel etkileşimi artırır.
• D) Ülkelerin kendi kültürlerini gizlemesine yol açar.

Doğru cevap: C — Spor, sanat ve bilim etkinlikleri farklı ülkelerden insanları buluşturur ve kültürel etkileşimi güçlendirir.

1. Kartlardaki etkinliklerin hepsi uluslararası katılımlıdır.
2. Bu etkinliklerde farklı ülkelerden insanlar bir araya gelir.
3. Karşılaşma sırasında dil, yemek ve gelenekler paylaşılır.
4. Böylece kültürel etkileşim artar.

9. Kartta iki öğrencinin tartışması verilmiştir. Ada ile Kaan'ın söyledikleri birlikte düşünüldüğünde popüler kültür hakkında ulaşılacak en doğru sonuç hangisidir?

• A) Popüler kültür yerel kültürleri tamamen yok etmiştir.
• B) Popüler kültür yaygınlaşırken yerel kültür öğeleri de yaşamayı sürdürebilir.
• C) Yerel kültür popüler kültürden daha hızlı yayılır.
• D) Popüler kültürün toplum üzerinde hiçbir etkisi yoktur.

Doğru cevap: B — Ada yaygınlaşan ortak tüketimi, Kaan ise sürdürülen yerel gelenekleri anlatır; ikisi aynı anda var olabilir.

1. Ada herkesin aynı ürünleri tükettiğini söylemektedir; bu popüler kültürdür.
2. Kaan ise türkü ve yöresel yemek geleneğini sürdürmektedir.
3. İki durum aynı toplumda birlikte görülmektedir.
4. Öyleyse popüler kültür yerel kültürü tümüyle ortadan kaldırmamıştır.

10. Şemada günümüzde Asya ile Avrupa arasında işleyen bir demir yolu koridoru gösterilmiştir. Türkiye'nin bu koridor üzerinde yer almasının ülkeye sağlayacağı katkı hangisidir?

• A) Transit taşımacılıktan gelir elde etmesi ve ticarette merkez konuma gelmesi
• B) Ülkeye giren mal miktarının tamamen azalması
• C) Komşu ülkelerle ilişkilerinin kopması
• D) Deniz yolu taşımacılığının tamamen yasaklanması

Doğru cevap: A — Ülke üzerinden geçen taşımacılık transit gelir sağlar ve ülkeyi ticaretin geçiş merkezi hâline getirir.

1. Şemada koridor Çin'den Avrupa'ya uzanmaktadır.
2. Türkiye bu hattın üzerinde bir durak olarak yer almaktadır.
3. Ülkeden geçen yükten taşıma ve hizmet geliri elde edilir.
4. Bu da ülkeyi ticarette bir geçiş merkezi yapar.

11. Bir ülkede çıkan salgın birkaç ay içinde farklı kıtalara yayılmış; ülkeler aşı geliştirme verilerini paylaşınca aşı çok daha kısa sürede üretilebilmiştir. Bu olay küresel iş birliği açısından neyi göstermektedir?

• A) Bilgi paylaşımının salgının yayılmasını hızlandırdığını
• B) Her ülkenin kendi başına daha hızlı çözüm ürettiğini
• C) Ortak sorunların ancak bilgi ve kaynak paylaşımıyla hızlı çözülebildiğini
• D) Salgınların yalnızca yerel önlemlerle durdurulduğunu

Doğru cevap: C — Salgın sınır tanımadan yayılmış, çözüm ise ülkelerin verilerini paylaşmasıyla hızlanmıştır.

1. Salgın kısa sürede farklı kıtalara yayılmıştır.
2. Tek bir ülkenin önlemi yayılmayı durdurmaya yetmemiştir.
3. Ülkeler aşı verilerini paylaşmıştır.
4. Paylaşım sayesinde çözüm süresi kısalmıştır.

12. Türkiye'de yetişen bir tarım ürünü, hasat döneminde dünya piyasasında beklenmedik biçimde ucuzlamıştır. Bu durumdan Türkiye'deki üreticinin de etkilenmesi hangi gerçeği ortaya koyar?

• A) Ülke ekonomilerinin birbirinden tamamen bağımsız olduğunu
• B) Tarım ürünlerinin fiyatının hiç değişmediğini
• C) Dünya piyasasının yalnızca sanayi ürünlerini kapsadığını
• D) Ülke ekonomilerinin dünya piyasasındaki gelişmelerden etkilendiğini

Doğru cevap: D — Dış ticarete açık ürünlerde dünya fiyatı yerel üreticinin gelirini doğrudan etkiler; ekonomiler birbirine bağlıdır.

1. Ürün dünya piyasasında alınıp satılmaktadır.
2. Dünya fiyatı düşünce alıcılar daha ucuza almak ister.
3. Yerel üretici de fiyatını buna göre düşürmek zorunda kalır.
4. Bu da ekonomilerin birbirine bağlı olduğunu gösterir.

13. Bir öğrenci grubu, başka ülkelerdeki akranlarıyla çevrim içi bir proje yürüterek kendi yörelerinin geleneksel oyunlarını tanıtan ortak bir kitapçık hazırlamıştır. Bu çalışmanın kültürel etkileşim açısından değeri nedir?

• A) Kendi kültürünü tanıtırken başka kültürleri de tanıma imkânı sağlar.
• B) Kendi kültürünün unutulmasına yol açar.
• C) Yalnızca yabancı dil öğrenmeye yarar.
• D) Kültürler arasındaki farkları tamamen ortadan kaldırır.

Doğru cevap: A — Karşılıklı tanıtım hem kendi kültürünü aktarmayı hem de başkasınınkini öğrenmeyi sağlar; bu iki yönlü bir etkileşimdir.

1. Öğrenciler kendi yörelerinin oyunlarını anlatmıştır.
2. Aynı projede diğer ülkelerin oyunlarını da öğrenmiştir.
3. Ortak kitapçık iki tarafın katkısını bir araya getirmiştir.
4. Bu da kültürel etkileşimin karşılıklı olduğunu gösterir.

14. Bir ülke sanayi tesislerinin bacalarına filtre takmayı maliyetli bulup ertelemiştir. Yıllar sonra komşu ülkelerin ormanlarında asit yağmuru zararı ölçülmüştür. Bu durum çevre sorunları açısından hangi sonucu gösterir?

• A) Çevre kirliliğinin yalnızca kaynağının bulunduğu ülkeyi etkilediğini
• B) Bir ülkenin çevre kararlarının başka ülkeleri de etkileyebildiğini
• C) Filtre kullanımının kirliliği artırdığını
• D) Asit yağmurunun bacalarla ilgisi olmadığını

Doğru cevap: B — Hava kütleleri sınır tanımaz; bir ülkede salınan kirletici rüzgârla taşınarak başka ülkelerde zarar oluşturabilir.

1. Filtre takılmadığı için bacalardan kirletici gazlar salınmıştır.
2. Bu gazlar rüzgârla uzak mesafelere taşınır.
3. Yağışla birleşince asit yağmuru oluşur.
4. Zarar komşu ülkelerde görüldüğü için etki sınır tanımamıştır.

15. Ülkemizde düzenlenen uluslararası bir fuara farklı ülkelerden üreticiler katılmış; fuar sonrasında yerli firmalar yeni ihracat anlaşmaları imzalamıştır. Bu sonuç, uluslararası fuarların hangi işlevini göstermektedir?

• A) Ülkelerin sınırlarını değiştirme işlevini
• B) Yerli üretimi durdurma işlevini
• C) Üreticileri buluşturarak yeni ticari bağlantılar kurma işlevini
• D) Ülkedeki tüketimi azaltma işlevini

Doğru cevap: C — Fuarlar farklı ülkelerin üreticilerini bir araya getirerek yeni ticari ilişkilerin kurulmasını sağlar.

1. Fuara farklı ülkelerden üreticiler katılmıştır.
2. Üreticiler burada birbirinin ürünlerini görmüştür.
3. Görüşmeler sonucunda ihracat anlaşmaları imzalanmıştır.
4. Bu da fuarların ticari bağlantı kurma işlevini gösterir.