Yüzdeler

1. Kartta bir ürünün fiyatına sırasıyla uygulanan zam ve indirim gösterilmiştir. Ürünün son fiyatı kaç TL olur?

• A) 800
• B) 808
• C) 792
• D) 820

Doğru cevap: C — Zamlı fiyat 880 TL olur; 880 in %10 u 88 TL düşünce 792 TL kalır.

1. 800 ün %10 u 80 TL dir: 800 + 80 = 880 TL
2. İndirim yeni fiyat üzerinden yapılır.
3. 880 in %10 u = 88 TL
4. 880 − 88 = 792 TL

2. Tabloda aynı ürünün iki mağazadaki etiket fiyatı ve indirim oranı verilmiştir. Ürün hangi mağazada daha ucuza satılmaktadır ve aradaki fark kaç TL dir?

• A) B mağazası, 5 TL
• B) A mağazası, 5 TL
• C) A mağazası, 50 TL
• D) B mağazası, 45 TL

Doğru cevap: B — A’da 500 − 100 = 400 TL, B’de 450 − 45 = 405 TL; A mağazası 5 TL daha ucuzdur.

1. İki mağazanın etiket fiyatı da indirim oranı da farklı; karşılaştırmak için ikisinin de SON fiyatını bulmalıyız.
2. A mağazası: 500’ün %20’si = 500 ÷ 5 = 100 TL indirim. Son fiyat 500 − 100 = 400 TL.
3. B mağazası: 450’nin %10’u = 45 TL indirim. Son fiyat 450 − 45 = 405 TL.
4. Denetleyelim: 405 − 400 = 5 TL ✓ — A mağazası 5 TL daha ucuz.

3. Bir sayının %120 si 96 olarak hesaplanmıştır. Bu sayı kaçtır?

• A) 75
• B) 76
• C) 80
• D) 115

Doğru cevap: C — %120’si 96 ise %10’u 8’dir; sayının tamamı 8 × 10 = 80 olur.

1. Dikkat: oran %100’den büyük. Bu, verilen 96 sayısının bütünden DAHA BÜYÜK olduğu anlamına gelir.
2. %10’u bulalım: %120 on iki tane %10 demektir, öyleyse 96 ÷ 12 = 8.
3. Tamamı %100’dür: 8 × 10 = 80.
4. Denetleyelim: 80’in %120’si = 80 + 80’in %20’si = 80 + 16 = 96 ✓.

4. Dairesel grafikte bir ailenin aylık gider dağılımı verilmiştir. Ailenin aylık geliri 24 000 TL ise market giderine kaç TL ayrılmıştır?

• A) 7 200
• B) 4 800
• C) 6 000
• D) 7 000

Doğru cevap: A — Grafikte market %30; 24 000’in %1’i 240 TL olduğuna göre market gideri 30 × 240 = 7 200 TL’dir.

1. Grafikten market giderinin oranını okuyalım: %30.
2. 24 000’in %1’i: 24 000 ÷ 100 = 240 TL.
3. %30 için çarpalım: 30 × 240 = 7 200 TL.
4. Denetleyelim: kira %40 → 9 600, fatura %20 → 4 800, diğer %10 → 2 400. Toplam 9 600 + 7 200 + 4 800 + 2 400 = 24 000 ✓.

5. Bir sınıftaki 30 öğrencinin %20 si gözlük kullanmaktadır. Sınıfa 5 öğrenci daha katılır ve bunlardan 1 i gözlük kullanırsa gözlük kullananların oranı yüzde kaç olur?

• A) %20
• B) %18
• C) %22
• D) %25

Doğru cevap: A — Gözlüklü sayısı 6 + 1 = 7, mevcut 30 + 5 = 35 olur: 7/35 = 1/5 = %20.

1. Önce başlangıç durumunu bulalım: 30 öğrencinin %20’si = 30 × 0,2 = 6 gözlüklü öğrenci.
2. Sınıfa 5 öğrenci katılıyor ve bunlardan 1’i gözlük kullanıyor. Yeni gözlüklü sayısı 6 + 1 = 7.
3. Yeni mevcut ise 30 + 5 = 35. Oranı yazalım: 7/35 = 1/5.
4. Denetleyelim: 1/5 = 20/100 = %20 ✓ — oran değişmemiş, çünkü katılan 5 kişinin de tam %20’si gözlüklü.

6. Bir banka yıllık %24 basit faiz uygulamaktadır. Bu bankaya yatırılan 5 000 TL, 6 ay sonunda kaç TL faiz kazandırır?

• A) 240
• B) 600
• C) 1 200
• D) 2 400

Doğru cevap: B — Yıllık faiz 1 200 TL dir; 6 ay için yarısı yani 600 TL olur.

1. 5 000 in %24 ü: 50 × 24 = 1 200 TL yıllık faiz
2. 6 ay, 1 yılın yarısıdır.
3. 1 200 ÷ 2 = 600
4. 6 ayda 600 TL faiz kazanılır.

7. Grafikte bir kitabın iki yıldaki satış sayıları verilmiştir. Satışlar bir yılda yüzde kaç artmıştır?

• A) %20
• B) %15
• C) %16
• D) %25

Doğru cevap: A — Artış 300 − 250 = 50 adet; artış oranı ilk değere göre bulunur: 50/250 = %20.

1. Önce artış miktarını bulalım: 300 − 250 = 50 adet.
2. Artış oranı her zaman İLK değere göre hesaplanır; çünkü büyüme o değerin üzerine gerçekleşti.
3. Oranı yazalım: 50/250 = 1/5 = 20/100 = %20.
4. Denetleyelim: 250’nin %20’si = 50 ✓ ve 250 + 50 = 300, ikinci yılın değerine döndük.

8. Bir ürüne %25 indirim yapıldıktan sonra kasada 360 TL ödenmiştir. Bu ürünün indirimsiz fiyatı kaç TL dir?

• A) 385
• B) 420
• C) 450
• D) 480

Doğru cevap: D — %25 indirimde ödenen kısım fiyatın %75’idir; %75’i 360 TL ise %25’i 120 TL, tamamı 480 TL’dir.

1. Dikkat: 360 TL indirim tutarı değil, ÖDENEN tutar. Fiyattan %25 düştüğüne göre ödenen kısım %75’tir.
2. %75’i 360 TL ise %25’i: 360 ÷ 3 = 120 TL.
3. Tamamı %100’dür, yani dört tane %25: 4 × 120 = 480 TL.
4. Denetleyelim: 480’in %25’i = 120 TL indirim; 480 − 120 = 360 TL ✓ — kasada ödenen tutara döndük.

9. Şekilde 100 eş kareden bir kısmı boyanmıştır. Boyalı karelerin %25 i taranırsa taralı kareler tüm şeklin yüzde kaçı olur?

• A) %16
• B) %25
• C) %32
• D) %48

Doğru cevap: A — Boyalı 64 karenin %25’i 16 karedir; 16/100 = %16.

1. İki basamaklı bir soru: önce boyalı karelerin taralı kısmını, sonra bunun tüm şekle oranını bulacağız.
2. Boyalı kare sayısı 64. Bunun %25’i, yani dörtte biri: 64 ÷ 4 = 16 kare.
3. Şekilde toplam 100 kare var. Taralı karelerin tüm şekle oranı: 16/100 = %16.
4. Denetleyelim: %25 zaten şeklin değil, BOYALI kısmın oranıydı ✓ — bu yüzden sonuç %25 değil %16.

10. Bir okuldaki 400 öğrencinin %35 i kız, geri kalanı erkektir. Erkek öğrenci sayısı kız öğrenci sayısından kaç fazladır?

• A) 100
• B) 120
• C) 130
• D) 140

Doğru cevap: B — Kızlar 140, erkekler 400 − 140 = 260 kişidir; fark 260 − 140 = 120’dir.

1. Önce kız öğrencileri bulalım. 400’ün %1’i 4 kişi; %35 için: 35 × 4 = 140 kız.
2. Erkekler geri kalanıdır: 400 − 140 = 260 erkek.
3. Soru FARKI istiyor: 260 − 140 = 120.
4. Denetleyelim: erkeklerin oranı %65, kızlarınki %35; aradaki fark %30 ve 400’ün %30’u = 120 ✓.

11. Şemada bir ürünün fiyatındaki değişim adım adım gösterilmiştir. Bu hesapta ne yanlıştır?

• A) Hiçbir adımda hata yoktur.
• B) Zam yanlış hesaplanmıştır.
• C) Son adım yanlıştır; indirim 240 TL üzerinden yapılır ve sonuç 192 TL olur.
• D) Zam ile indirimin sırası değiştirilmelidir.

Doğru cevap: C — İndirim son fiyat üzerinden yapılır: 240 in %20 si 48 TL dir, 240 − 48 = 192 TL.

1. Zam doğrudur: 200 + 40 = 240 TL
2. İndirim 240 TL üzerinden yapılmalıdır.
3. 240 in %20 si = 48 TL
4. 240 − 48 = 192 TL

12. Etiketteki ürünü satın alan bir müşteri kasada kaç TL öder?

• A) 420
• B) 680
• C) 765
• D) 780

Doğru cevap: D — İndirim 1 200’ün %35’i = 420 TL; kasada 1 200 − 420 = 780 TL ödenir.

1. Soru kasada ödenecek tutarı istiyor, indirim tutarını değil. İki adım gerekecek.
2. Önce indirimi bulalım: 1 200’ün %1’i = 12 TL; %35 için 35 × 12 = 420 TL.
3. Ödenecek tutar: 1 200 − 420 = 780 TL.
4. Denetleyelim: ödenen kısım fiyatın %65’i olmalı; 1 200 × 0,65 = 780 ✓ — ikinci yol da aynı sonucu veriyor.

13. Bir karışımın %40 ı su, geri kalanı meyve suyudur. Karışımda 90 litre meyve suyu bulunduğuna göre karışımın tamamı kaç litredir?

• A) 180
• B) 200
• C) 225
• D) 150

Doğru cevap: D — Su %40 ise meyve suyu %60’tır; %60’ı 90 litre ise %10’u 15, tamamı 150 litredir.

1. Verilen 90 litre suya değil, MEYVE SUYUNA ait. Önce meyve suyunun oranını bulalım.
2. Karışımın %40’ı su ise geri kalanı meyve suyudur: 100 − 40 = %60.
3. %60’ı 90 litre olduğuna göre %10’u: 90 ÷ 6 = 15 litre. Tamamı: 15 × 10 = 150 litre.
4. Denetleyelim: 150’nin %40’ı = 60 litre su, %60’ı = 90 litre meyve suyu; 60 + 90 = 150 ✓.

14. Tabloda bir kursun iki yıldaki öğrenci sayıları verilmiştir. Öğrenci sayısındaki artış yüzde kaçtır?

• A) %20
• B) %25
• C) %30
• D) %40

Doğru cevap: B — Artış 600 − 480 = 120 öğrenci; artış oranı ilk değere göre bulunur: 120/480 = %25.

1. Önce artış miktarını bulalım: 600 − 480 = 120 öğrenci.
2. Artış oranı İLK değere göre hesaplanır, çünkü büyüme 480 kişilik kadronun üzerine oldu.
3. Oranı sadeleştirelim: 120/480 = 1/4 = %25.
4. Denetleyelim: 480’in %25’i = 120 ✓ ve 480 + 120 = 600, ikinci yılın değerine döndük.

15. 800 TL değerindeki bir ürün için aşağıdaki indirim seçeneklerinden hangisi alıcıya en çok kazandırır?

• A) Önce %10, sonra %10 indirim
• B) Tek seferde %18 indirim
• C) Tek seferde %20 indirim
• D) Önce %5, sonra %15 indirim

Doğru cevap: C — Son fiyatlar 648, 656, 640 ve 646 TL dir; en ucuzu %20 lik tek indirimdir.

1. Önce %10 sonra %10: 800 → 720 → 648 TL
2. Tek %18: 800 − 144 = 656 TL
3. Tek %20: 800 − 160 = 640 TL
4. Önce %5 sonra %15: 760 → 646 TL; en ucuzu 640 TL dir.