Yazım Kuralları

1. Geri dönüşüm kulübü panosuna asılan dört cümlenin üçünde “de” doğru yazılmıştır. Yazımı yanlış olan cümle hangi karttadır?

• A) A kartı
• B) B kartı
• C) C kartı
• D) D kartı

Doğru cevap: D — D kartındaki “de” bulunma bildiren bir ektir; bitişik yazılmalıydı: “Atölyede yeni makineler kuruldu.”

1. “De”yi cümleden çıkarma denemesi yapalım.
2. “Atölye yeni makineler kuruldu.” anlamsız olur → ektir.
3. Ek olan “-de” bitişik yazılır.
4. Yanlış yazım D kartındadır.

2. Cümlede özel bir adın yazımıyla ilgili bir yanlışlık bulunmaktadır. Bu yanlışlık nasıl düzeltilmelidir?

• A) “ahırkapı fenerinin” yerine “Ahırkapı Fenerinin” yazılmalıdır.
• B) “her akşam” sözcükleri büyük harfle başlamalıdır.
• C) “yakardı” sözcüğü ayrı yazılmalıdır.
• D) Cümlede herhangi bir yanlışlık yoktur.

Doğru cevap: A — Fener adları özel addır; bütün sözcükleri büyük harfle başlar.

1. Cümlede bir yapı adı geçiyor: Ahırkapı Feneri.
2. Özel adların bütün sözcükleri büyük harfle başlar.
3. “Her akşam” ve “yakardı” sıradan sözcüklerdir, kural gerektirmez.
4. Doğru düzeltme A’dadır.

3. Soru eki “mi” kendisinden önceki sözcükten her zaman ayrı yazılır. Kartlardaki yazımlardan hangisi bu kurala uygundur?

• A) A kartı
• B) B kartı
• C) C kartı
• D) D kartı

Doğru cevap: B — Soru eki ayrı yazılır; yalnızca “gelecek misin?” yazımında ek doğru biçimde ayrılmıştır.

1. A kartında ek bitişik yazılmış → yanlış.
2. C ve D kartlarında da ek bitişik yazılmış.
3. Yalnızca B kartında ek sözcükten ayrılmış.
4. Doğru yazım B kartındadır.

4. Depo etiketlerindeki kısaltmalardan biri yazım kuralına uymamaktadır. Yanlış yazılan kısaltma hangisidir?

• A) kg
• B) cm
• C) Sok.
• D) TL.

Doğru cevap: D — Para birimi kısaltması olan “TL” nokta almadan yazılır; etikette bu kısaltma yanlışlıkla noktalı yazılmıştır.

1. Ölçü birimi kısaltmaları noktasız yazılır: kg, cm.
2. Sözcük kısaltmaları (Sok.) nokta alır; bu doğrudur.
3. “TL” de noktasız yazılmalıdır ama etikette nokta konmuş.
4. Yanlış kısaltma D’de verilen “TL.”dir.

5. Bağlaç olan “ki” ayrı, ek olan “-ki” bitişik yazılır. Numaralanmış cümlelerin hangisinde “ki”nin yazımı yanlıştır?

• A) II. cümlede
• B) I. cümlede
• C) III. cümlede
• D) IV. cümlede

Doğru cevap: A — II. cümledeki “ki” bir ismin yerini tutan ilgi zamiridir; bitişik yazılmalıydı: “Onunki daha parlak yanıyordu.”

1. I’deki “ki” iki yargıyı bağlar; bağlaçtır, ayrı doğru.
2. III ve IV’teki “-ki” sıfat türetir; bitişik doğru.
3. II’de “onun feneri” yerine kullanılan bir zamir var.
4. İlgi zamiri bitişik yazılır → yanlış yazım A seçeneğinde belirtilen II. cümledir.

6. Atölye panosuna asılan dört söz grubundan biri yazım kuralına uymamaktadır. Yazımı yanlış olan söz grubu hangi karttadır?

• A) A kartı
• B) B kartı
• C) C kartı
• D) D kartı

Doğru cevap: D — “Birçok” pekişmiş bir sözcüktür ve bitişik yazılır; D kartındaki “bir çok” yazımı yanlıştır.

1. “Birkaç” ve “hiçbir” bitişik yazılır → doğru.
2. “Her şey” her zaman ayrı yazılır → doğru.
3. “Birçok” da bitişik yazılan kalıplaşmış bir sözcüktür.
4. Yanlış yazım D kartındadır.

7. Cümlede kesme işaretiyle ilgili bir yanlışlık yapılmıştır. Bu yanlışlığın sebebi nedir?

• A) Özel adlara gelen çekim ekleri hiçbir zaman kesmeyle ayrılmaz.
• B) “doğru” sözcüğü büyük harfle başlamalıydı.
• C) Dil adlarına gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz.
• D) Cümlede herhangi bir yanlışlık yoktur.

Doğru cevap: C — Dil adları büyük harfle başlar ama bunlara gelen ekler kesmeyle ayrılmaz; doğrusu “Türkçeyi”dir.

1. Kesme işareti özel adlara gelen çekim eklerini ayırır.
2. Ancak dil, din ve millet adları bu kuralın dışındadır.
3. “Türkçe” bir dil adıdır.
4. Doğru yazım “Türkçeyi”dir → C.

8. Bir öğrencinin tuttuğu günlükten alınan yukarıdaki metinde birden çok yazım yanlışı bulunmaktadır. Buna göre bu metinde kaç cümlede yazım yanlışı yapılmıştır?

• A) Bir
• B) İki
• C) Üç
• D) Dört

Doğru cevap: B — Birinci cümlede “yarın ki” bitişik yazılmalıydı; üçüncü cümlede “Ali’de” değil “Ali de” olmalıydı. Toplam iki cümlede yanlış vardır.

1. Birinci cümle: “yarınki” bitişik olmalıydı → yanlış.
2. İkinci cümle doğru yazılmış.
3. Üçüncü cümle: “Ali de” bağlaçtır, kesmeyle yazılamaz → yanlış.
4. Dördüncü ve beşinci cümleler doğrudur; yanlış sayısı ikidir → cevap B.

9. Duyuruda tarih yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır. Bu yanlışlık nasıl düzeltilmelidir?

• A) “ATÖLYESİ AÇILIYOR” küçük harfle yazılmalıdır.
• B) “12 mart perşembe” yerine “12 Mart Perşembe” yazılmalıdır.
• C) “saat 10.00’da” tırnak içine alınmalıdır.
• D) “okul bahçesinde” büyük harfle başlamalıdır.

Doğru cevap: B — Belirli bir tarihi bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar: 12 Mart Perşembe.

1. Duyuruda belirli bir tarih veriliyor: 12 Mart.
2. Tarihle birlikte kullanılan ay adları büyük harfle başlar.
3. Aynı kural gün adları için de geçerlidir.
4. Doğru düzeltme B’dedir.

10. Cümlede kişi adı ve unvanının yazımıyla ilgili bir yanlışlık vardır. Doğru yazım hangi seçenekte verilmiştir?

• A) Meltem Hanım
• B) meltem hanım
• C) Meltem hanım
• D) MELTEM HANIM

Doğru cevap: A — Kişi adları özel addır, büyük harfle başlar; arkasından gelen “Hanım”, “Bey” gibi unvanlar da büyük yazılır.

1. Kişi adları özel addır, büyük harfle başlar.
2. Unvan da adın parçası gibi büyük yazılır.
3. Tümüyle büyük harfle yazmak bir kural değildir.
4. Doğru yazım A’dadır.

11. Tabloda düzeltme işaretinin anlam ayırt edici görevi gösterilmiştir. Boş bırakılan kutuya hangi açıklama yazılmalıdır?

• A) Bir ölçü birimi
• B) Gelenek, alışkanlık
• C) Deniz kabuğu
• D) Kazanç, gelir

Doğru cevap: B — “Adet” sayı ve tane anlamındayken, düzeltme işareti alan “âdet” gelenek ve alışkanlık anlamına gelir.

1. Düzeltme işareti yazılışı aynı sözcükleri anlamca ayırır.
2. “Adet” sayı, “aşık” ise vurgun demektir.
3. Aynı biçimde “âdet” gelenek anlamına gelir.
4. Doğru açıklama B’dedir.

12. Yardımcı fiille birleşirken ses olayına uğrayan sözcükler bitişik yazılır. Kartlardaki yazımlardan hangisi doğrudur?

• A) A kartı
• B) B kartı
• C) C kartı
• D) D kartı

Doğru cevap: C — “Zan” sözcüğü “etmek” ile birleşirken ünsüz türemesine uğrar; bu yüzden bitişik yazılır: zannetmek.

1. Sözcük yardımcı fiille birleşirken ses değişiyor mu diye bakalım.
2. zan + etmek → zannetmek: “n” sesi ikizleşiyor.
3. Ses olayı varsa yazım bitişik olur.
4. Doğru yazım C kartındadır.

13. Fener bekçisi ile öğrenciler bir sözün yazımını tartışmaktadır. Bu konuşmada doğru açıklamayı yineleyen öğrenci hangisidir?

• A) Deniz
• B) Mira
• C) Kaan
• D) Bekçi ile Mira

Doğru cevap: C — Doğru yazım “hiçbir şey” biçimindedir. Bekçinin açıklamasını doğru biçimde yineleyen öğrenci Kaan’dır.

1. Bekçi doğru kuralı söylüyor: “hiçbir” bitişik, “şey” ayrı.
2. Deniz tümüyle bitişik yazmış; yanlış.
3. Mira üç ayrı sözcük yazmış; yanlış.
4. Kuralı doğru yineleyen Kaan’dır → C.

14. Soldaki örnekler sağdaki kurallarla eşleştirilecektir. Buna göre doğru eşleştirme hangi seçenekte gösterilmiştir?

• A) 1-b, 2-d, 3-c, 4-a
• B) 1-a, 2-b, 3-c, 4-d
• C) 1-c, 2-a, 3-d, 4-b
• D) 1-d, 2-c, 3-b, 4-a

Doğru cevap: A — “Sen de” bağlaç (b), “havuzda” bulunma eki (d), “dünkü” ek olan “-ki” (c), “duydum ki” bağlaç olan “ki”dir (a).

1. “Sen de gel.” çıkarılınca cümle bozulmaz → bağlaç, b.
2. “Havuzda” yer bildirir → bulunma eki, d.
3. “Dünkü” sıfat türetir → ek, c.
4. “Duydum ki” iki yargıyı bağlar → bağlaç, a. Sıralama A’dadır.

15. Cümle başına gelecek sayı, yazım kuralına göre nasıl yazılmalıdır? Buna göre boşluğa hangisi getirilmelidir?

• A) 25
• B) 25.
• C) 25,0
• D) Yirmi beş

Doğru cevap: D — Cümle rakamla başlayamaz; sayılar cümle başında yazıyla belirtilir.

1. Cümle başında sayı kullanılacağı için kurala dikkat edelim.
2. Rakamla başlayan cümle yazım kuralına aykırıdır.
3. Sayı yazıyla yazılmalıdır: yirmi beş.
4. Doğru seçenek D’dir.