Atatürk'ün Ölümü ve Sonrası

1. Tarih öğretmeni Atatürk sonrası dönemi anlatırken yukarıdaki zaman şeridini tahtaya çizdi. Şeride göre Atatürk'ün vefatı ile II. Dünya Savaşı'nın başlaması arasında yaklaşık ne kadar süre geçmiştir?

• A) Yaklaşık 5 yıl
• B) Aynı gün
• C) Yaklaşık 1 yıl
• D) Yaklaşık 10 yıl

Doğru cevap: C — Atatürk 10 Kasım 1938'de vefat etmiş, II. Dünya Savaşı ise 1939'da başlamıştır; aralarında yaklaşık 1 yıl vardır.

1. Atatürk'ün vefat tarihi 10 Kasım 1938'dir.
2. II. Dünya Savaşı 1939'da başlamıştır.
3. İki tarih arasında yaklaşık 1 yıl bulunur.

2. Gazete haberinden alınan yukarıdaki metin sınıfta okunmuştur. Metne göre Atatürk'ün vefatından sonra TBMM hangi kararı almıştır?

• A) Yeni cumhurbaşkanı seçmek
• B) Anayasayı değiştirmek
• C) Savaş ilan etmek
• D) Yeni bir parti kurmak

Doğru cevap: A — Metne göre TBMM, Atatürk'ün vefatının ertesi günü olağanüstü toplanarak yeni cumhurbaşkanını seçmiştir.

1. Atatürk 10 Kasım 1938'de vefat etmiştir.
2. Ertesi gün TBMM olağanüstü toplanmıştır.
3. Toplantıda İsmet İnönü cumhurbaşkanı seçilmiştir.

3. Tarih defterine üç olay ve üç tarih karışık sırada yazılmıştır. Numaralı olaylar ile harfli tarihler doğru eşleştirildiğinde sıralama nasıl olur?

• A) 1-a, 2-b, 3-c
• B) 1-b, 2-c, 3-a
• C) 1-c, 2-a, 3-b
• D) 1-c, 2-b, 3-a

Doğru cevap: B — İnönü 1938'de (b), II. Dünya Savaşı 1939'da (c), BM kurucu üyeliği ise 1945'te (a) gerçekleşmiştir.

1. 1. olay İnönü'nün seçilmesidir → 1938 (b).
2. 2. olay II. Dünya Savaşı'nın başlamasıdır → 1939 (c).
3. 3. olay BM'ye kurucu üye olmaktır → 1945 (a).
4. Sıralama 1-b, 2-c, 3-a olur.

4. Tarih öğretmeni Türkiye'nin savaş politikasını özetleyen yukarıdaki tabloyu hazırladı. Tabloya göre Türkiye'nin 1945'teki tutum değişikliğinin amacı nedir?

• A) Toprak kazanmak
• B) Almanya ile ittifak kurmak
• C) Sovyetler'e karşı savaşmak
• D) Birleşmiş Milletler'e kurucu üye olabilmek

Doğru cevap: D — Kurucu üye olabilmek için savaşan devletlere savaş ilan etmek şart koşulmuştu; Türkiye bu nedenle Şubat 1945'te tutumunu değiştirmiştir.

1. Türkiye savaş boyunca fiilen çatışmaya girmemeye çalıştı.
2. BM'nin kurucu üyesi olabilmek için bir şart öne sürüldü.
3. Bu şartı yerine getirmek için Almanya ve Japonya'ya savaş ilan edildi.

5. Tarih öğretmeni II. Dünya Savaşı yılları hakkında yukarıdaki dört önermeyi hazırladı. Bu önermelerden hangisi YANLIŞTIR?

• A) I
• B) II
• C) III
• D) IV

Doğru cevap: C — Varlık Vergisi 1950'den sonra değil, savaş yıllarında (1942) uygulanmıştır.

1. I ve II doğrudur: bu iki uygulama savaş yıllarının bilinen önlemleridir.
2. IV doğrudur: Türkiye savaşa fiilen girmemiştir.
3. III yanlıştır: Varlık Vergisi 1950 sonrasında değil, 1942'de yani savaş yıllarında uygulanmıştır.

6. Sınıf panosuna çok partili hayatla ilgili dört bilgi kartı asılmıştır. Bu kartlardan hangisi tarihsel olarak DOĞRUDUR?

• A) A kartı
• B) B kartı
• C) C kartı
• D) D kartı

Doğru cevap: B — Çok partili hayata kalıcı geçiş, II. Dünya Savaşı'nın bitiminden sonra 1945-1946 döneminde gerçekleşmiştir.

1. A yanlıştır: 1923'te tek partili dönem sürüyordu.
2. C ve D yanlıştır; 1930'daki deneme kalıcı olmamıştı ve Türkiye sonunda çok partili sisteme geçmiştir.
3. B doğrudur: kalıcı geçiş savaş sonrasıdır.

7. Öğretmen tahtaya iki tarihi karşılaştırmalı olarak yazdı. Yukarıdaki karşılaştırmaya göre 1950 seçimlerinin Türk demokrasi tarihindeki önemi nedir?

• A) İlk kez kadınların oy kullanması
• B) Cumhuriyetin ilan edilmesi
• C) Anayasanın değişmesi
• D) İktidarın ilk kez seçimle el değiştirmesi

Doğru cevap: D — 1950 seçimlerinde iktidar, seçim yoluyla ilk kez barışçı biçimde CHP'den DP'ye geçmiştir.

1. 1946'da ilk çok partili seçim yapılmış ama CHP iktidarda kalmıştı.
2. 1950'de Demokrat Parti çoğunluğu kazandı.
3. İktidar ilk kez seçim yoluyla el değiştirmiş oldu.

8. Şeride göre Anıtkabir'in yapımının başlamasından Atatürk'ün naaşının Anıtkabir'e nakledilmesine kadar yaklaşık kaç yıl geçmiştir?

• A) 9 yıl
• B) 2 yıl
• C) 5 yıl
• D) 15 yıl

Doğru cevap: A — Anıtkabir'in yapımı 1944'te başlamış, naaşın nakli ise 1953'te tamamlanmıştır; aradaki süre 9 yıldır.

1. Anıtkabir'in yapımı 1944'te başlamıştır.
2. Atatürk'ün naaşı 10 Kasım 1953'te Anıtkabir'e nakledilmiştir.
3. 1953 − 1944 = 9 yıl geçmiştir.

9. Tarih dersinde yukarıdaki söz panoya asılmıştır. Bu sözde Atatürk hangi düşünceyi vurgulamaktadır?

• A) Ordunun gücünü
• B) Ekonominin önemini
• C) Devletin kalıcılığını ve kurumların kişilerden üstün olduğunu
• D) Dış politikanın önceliğini

Doğru cevap: C — Söz, kişinin geçici, devletin ve kurumların ise kalıcı olduğunu; Cumhuriyetin kurucusundan sonra da yaşayacağını vurgular.

1. Söz, kişinin bir gün hayatını kaybedeceğini kabul eder.
2. Buna karşılık devletin sonsuza dek süreceğini belirtir.
3. Bu, devletin kurumlara dayandığını ve kişilere bağlı olmadığını vurgular.

10. Türkiye'nin NATO üyeliğine giden süreç yukarıdaki tabloda özetlenmiştir. Tabloya göre Türkiye'nin NATO'ya üye kabul edilmesinde hangi gelişme etkili olmuştur?

• A) Ekonomik yardım talep etmesi
• B) Kore Savaşı'na asker göndermesi
• C) Varlık Vergisi'ni kaldırması
• D) Anıtkabir'i tamamlaması

Doğru cevap: B — Tabloya göre Türkiye'nin Kore Savaşı'na asker göndermesi Batı'ya güven vermiş ve NATO üyeliğini kolaylaştırmıştır.

1. Soğuk Savaş yıllarında Sovyet tehdidi arttı.
2. Türkiye, Kore Savaşı'na asker göndererek Batı bloğuna güven verdi.
3. Bu gelişmelerin sonunda 1952'de NATO'ya üye kabul edildi.

11. Vatandaşlık defterine yazılan üç tanım ile bu tanımların karşılığı olan kavramlar karışık biçimde verilmiştir. Numaralı tanımlar harfli kavramlarla doğru eşleştirildiğinde sıralama nasıl olur?

• A) 1-b, 2-c, 3-a
• B) 1-a, 2-b, 3-c
• C) 1-c, 2-a, 3-b
• D) 1-a, 2-c, 3-b

Doğru cevap: A — İnönü'ye verilen unvan Millî Şef (b), köylere öğretmen yetiştiren kurum Köy Enstitüsü (c), savaş yıllarındaki ek vergi ise Varlık Vergisi'dir (a).

1. 1. tanım İnönü'nün unvanını anlatır → Millî Şef (b).
2. 2. tanım öğretmen yetiştiren kurumu anlatır → Köy Enstitüsü (c).
3. 3. tanım savaş yıllarındaki vergiyi anlatır → Varlık Vergisi (a).
4. Sıralama 1-b, 2-c, 3-a olur.

12. Tarih sınavında öğrencilere II. Dünya Savaşı sonrası dönemle ilgili yukarıdaki dört önerme verilmiştir. Bu önermelerden kaç tanesi DOĞRUDUR?

• A) 4
• B) 3
• C) 1
• D) 2

Doğru cevap: D — I ve III doğrudur; II yanlıştır çünkü 1950'yi Demokrat Parti kazanmıştır, IV yanlıştır çünkü Türkiye savaşa fiilen girmemiştir. Doğru sayısı 2'dir.

1. I doğrudur: Demokrat Parti 1946'da kurulmuştur.
2. II yanlıştır: 1950 seçimlerini CHP değil Demokrat Parti kazanmıştır.
3. III doğrudur: Türkiye 1945'te Almanya ve Japonya'ya savaş ilan etmiştir.
4. IV yanlıştır: Türkiye fiilen çatışmaya girmemiştir. Doğru önerme sayısı 2'dir.

13. Öğretmen savaş öncesi ve savaş yıllarını karşılaştıran yukarıdaki paneli hazırladı. Bu karşılaştırmaya göre II. Dünya Savaşı'nın Türkiye ekonomisine etkisi nedir?

• A) Ekonomi hızla büyümüştür.
• B) Hiçbir değişiklik olmamıştır.
• C) Üretim düşmüş, fiyatlar yükselmiştir.
• D) İhracat artmıştır.

Doğru cevap: C — Genç nüfusun askere alınmasıyla üretim düşmüş, kıtlık ve pahalılık yaşanmıştır.

1. Savaş öncesinde üretim ve fiyatlar istikrarlıydı.
2. Savaş yıllarında üretimde çalışacak genç nüfus askere alındı.
3. Üretim düştü, mal kıtlığı nedeniyle fiyatlar yükseldi.

14. Tarih ders notuna yukarıdaki tanım yazılmıştır. Bu tanım hangi kanunu tanımlamaktadır?

• A) Tevhid-i Tedrisat Kanunu
• B) Millî Korunma Kanunu
• C) Takrir-i Sükûn Kanunu
• D) Teşvik-i Sanayi Kanunu

Doğru cevap: B — Savaş yıllarındaki ekonomik sıkıntıları yönetmek için 1940'ta Millî Korunma Kanunu çıkarılmıştır.

1. Savaş yıllarında üretim düştü, temel mallar kıtlaştı.
2. Karaborsa ve fiyat artışlarını önlemek gerekiyordu.
3. Bu amaçla Millî Korunma Kanunu çıkarılmıştır.

15. Tarih sınavında yukarıdaki dört olay karışık sırada verilmiştir. Bu olayların gerçekleşme sırası nasıldır?

• A) II, IV, I, III
• B) I, II, III, IV
• C) IV, II, I, III
• D) II, I, IV, III

Doğru cevap: A — Sıralama: Atatürk'ün vefatı (1938) → II. Dünya Savaşı'nın başlaması (1939) → Demokrat Parti'nin kurulması (1946) → 1950 seçimleri.

1. Atatürk 1938'de vefat etmiştir (II).
2. II. Dünya Savaşı 1939'da başlamıştır (IV).
3. Demokrat Parti 1946'da kurulmuştur (I).
4. 1950 seçimleri son sıradadır (III) → doğru sıra II, IV, I, III.

16. ...

• A) ...
• B) ...
• C) ...
• D) ...

Doğru cevap: D

17. Anıtkabir'in Konumu

• A) İstanbul
• B) İzmir
• C) Ankara
• D) Bursa

Doğru cevap: C

18. Zor 1 — Zor — Atatürk'ün Vefatı ve Sonrası Gelişmeler

• A) Çok partili siyasi hayata geçiş denemelerinin başlatılması
• B) Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yeni cumhurbaşkanının seçilmesi
• C) Laiklik ilkesinin Anayasa'nın resmi maddesi haline getirilmesi
• D) Eğitim ve öğretimde birliğin sağlanması amacıyla Tevhid-i Tedrisat Kanunu'nun çıkarılması

Doğru cevap: B

19. Kolay 1 — Atatürk'ün Vefatı

• A) Kazım Karabekir
• B) Fevzi Çakmak
• C) Celâl Bayar
• D) İsmet İnönü

Doğru cevap: D

20. Orta 1 — Orta — Atatürk'ün Vefatı ve Sonrası Gelişmeler

• A) Fevzi Çakmak
• B) İsmet İnönü
• C) Celâl Bayar
• D) Şükrü Saracoğlu

Doğru cevap: B