Atatürk'ün Ölümü ve Sonrası

1. Orta 2 — Orta — Atatürk'ün Vefatı ve Sonrası

• A) İsmet İnönü
• B) Celâl Bayar
• C) Fevzi Çakmak
• D) Abdülhalik Rend

Doğru cevap: D — Özet cevap: Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatının ardından anayasa gereği cumhurbaşkanlığına TBMM Başkanlığı görevini yürüten Abdülhalik Renda vekâlet etmiştir. Doğru şık D seçeneğidir.

1. 1924 Anayasası'na göre, cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda yeni cumhurbaşkanı seçilene kadar Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı bu makama vekalet etmekteydi.
2. 10 Kasım 1938'de Atatürk'ün vefat etmesi üzerine devletin sürekliliğini sağlamak amacıyla anayasal süreçler derhal işletilmiştir.
3. Bu süreçte TBMM Başkanı olan Abdülhalik Renda, meclis tarafından cumhurbaşkanlığına vekil olarak atanmış ve İsmet İnönü cumhurbaşkanı seçilene kadar bu görevi yürütmüştür.
4. Verilen bilgiler doğrultusunda doğru cevap D seçeneğidir.

2. Zor 2 — Zor — Atatürk'ün Vefatı ve Sonrası Gelişmeler

• A) Yaşanan bu büyük ulusal kaybın ardından komşu devletlerin toprak bütünlüğünü tehdit eden askeri ittifaklar kurulmuştur.
• B) Atatürk'ün 'Yurtta sulh, cihanda sulh' ilkesi doğrultusunda barışçı dış politika çizgisinden ödün verilmemiştir.
• C) Ülke içindeki siyasi istikrarı korumak amacıyla parlamenter sistem askıya alınarak geçici bir süre sıkıyönetim ilan edilmiştir.
• D) Dış ticarette tamamen dışa kapanık bir ekonomik model benimsenerek uluslararası antlaşmalar feshedilmiştir.

Doğru cevap: B — Özet cevap: Atatürk'ün vefatından sonra da Türkiye Cumhuriyeti, "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesi doğrultusunda barışçıl dış politika çizgisinden ödün vermeden kararlılıkla hareket etmiştir. Doğru yanıt B seçeneğidir.

1. 10 Kasım 1938'de Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatı, Türk milleti için büyük bir ulusal yas ve derin bir kayıp olmasına rağmen, devlet kurumları ve yönetim mekanizmaları aksamadan çalışmaya devam etmiştir.
2. Türkiye Cumhuriyeti'nin iç ve dış politikasındaki temel yönelimleri, Atatürk'ün belirlediği ana ilkeler ve hedefler doğrultusunda kesintisiz bir şekilde sürdürülmüştür.
3. Dış politikada en temel rehber olan "Yurtta sulh, cihanda sulh" ilkesi, bu hassas dönemde de millî güvenliğimizin ve uluslararası barışın teminatı olarak korunmuş, komşularımızla ve dünya devletleriyle ilişkilerde barışçıl çizgiden asla sapılmamıştır.
4. Verilen şıklar incelendiğinde; A seçeneğindeki komşu topraklarını tehdit eden ittifaklar kurulması, C seçeneğindeki parlamenter sistemin askıya alınması ve D seçeneğindeki dışa kapanık ekonomik model iddiaları gerçeği yansıtmamaktadır.
5. Sonuç olarak, Atatürk'ün vefatı sonrasında da barışçıl dış politika çizgisinden ödün verilmediğini belirten B seçeneği sorumuzun doğru cevabıdır.

3. Kolay — Atatürk'ün Vefatı ve Sonrası

• A) İsmet İnönü
• B) Fevzi Çakmak
• C) Celâl Bayar
• D) Kazım Karabekir

Doğru cevap: A — 10 Kasım 1938'de Atatürk'ün vefatının ardından anayasaya uygun olarak devletin sürekliliğini sağlamak amacıyla yapılan seçimde, Türkiye Cumhuriyeti'nin ikinci cumhurbaşkanı İsmet İnönü olmuştur. Doğru cevap A seçeneğidir.

1. 1923 yılında kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938 tarihinde Dolmabahçe Sarayı'nda vefat etmiştir.
2. Anayasa gereği cumhurbaşkanının ölümünden hemen sonra devlet mekanizmasının aksamaması ve sürekliliğin sağlanması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) yeni cumhurbaşkanını seçmek üzere toplanmıştır.
3. 11 Kasım 1938 tarihinde gerçekleştirilen Meclis toplantısında yapılan oylama sonucunda, millî mücadelenin önemli komutanlarından ve eski başbakanlardan biri olan İsmet İnönü ülkenin ikinci cumhurbaşkanı olarak seçilmiştir.
4. Bu bilgilere göre doğru seçenek A şıkkında yer alan İsmet İnönü'dür.

4. Kolay 1 — Atatürk'ün Vefatı ve Sonrası Gelişmeler

• A) Celâl Bayar
• B) Fevzi Çakmak
• C) İsmet İnönü
• D) Kazım Karabekir

Doğru cevap: C — Özet cevap: Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatının ardından anayasa gereği toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yapılan oylama sonucunda İsmet İnönü Türkiye'nin ikinci cumhurbaşkanı olarak seçilmiştir. Doğru cevap C seçeneğidir.

1. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938'de Dolmabahçe Sarayı'nda vefat etmiştir.
2. Anayasa hükümleri gereğince cumhurbaşkanının hayatını kaybetmesi durumunda Türkiye Büyük Millet Meclisi yeni cumhurbaşkanını seçmek üzere en kısa sürede toplanmıştır.
3. Mecliste gerçekleştirilen oylama sonucunda, millî mücadele yıllarında ve cumhuriyetin kuruluş sürecinde kritik görevler üstlenmiş olan İsmet İnönü yeni cumhurbaşkanı olmuştur.
4. Bu doğrultuda doğru seçenek C şıkkı yani İsmet İnönü'dür.

5. Orta 1 — Atatürk'ün Vefatı ve Millî Tepkiler

• A) Laik devlet düzeninden vazgeçilerek eski yönetim biçimine geri dönülmesi yönünde kararlar alınmıştır.
• B) Dünya basını başsağlığı mesajları yayınlayarak onun evrensel bir lider olduğunu vurgulamıştır.
• C) Yurtta ulusal yas ilan edilmiş ve vatandaşlar törenlerle üzüntülerini ifade etmiştir.
• D) Türkiye Büyük Millet Meclisi oy birliğiyle İsmet İnönü'yü yeni cumhurbaşkanı seçmiştir.

Doğru cevap: A — Atatürk'ün vefatının ardından Türkiye Cumhuriyeti temel niteliklerinden ödün vermemiş, laik ve demokratik devlet düzenini koruyarak yoluna devam etmiştir. Bu nedenle laik düzenden vazgeçilmesi söz konusu olamaz; doğru cevap A seçeneğidir.

1. Atatürk'ün 10 Kasım 1938'deki vefatı sonrasında ülke genelinde ulusal yas ilan edilmiş ve milletimiz büyük bir üzüntüyle liderine vefa göstermiştir (C şıkkı yer alır).
2. TBMM, Anayasa'ya uygun olarak hızlı bir şekilde toplanmış ve İsmet İnönü'yü oy birliğiyle Türkiye'nin yeni cumhurbaşkanı seçmiştir (D şıkkı yer alır).
3. Atatürk'ün vefatı uluslararası alanda geniş yankı uyandırmış, dünya basını onun evrensel bir lider olduğunu belirten taziye mesajları yayınlamıştır (B şıkkı yer alır).
4. Cumhuriyetin temel taşlarından biri olan laik devlet düzeninden vazgeçilmesi veya eski yönetim biçimine dönülmesi gibi bir durum kesinlikle söz konusu olmamıştır; aksine inkılaplara ve Atatürk ilkelerine bağlılık vurgulanmıştır. Bu nedenle A seçeneğinde verilen ifade yanlıştır ve aradığımız doğru cevaptır.

6. Zor 2 — Atatürk'ün Vefatı ve Sonrası

• A) Devlet mekanizmasının kişilere bağlı olmaktan çıkıp kurumsal bir yapı kazandığının
• B) Anayasal düzene ve hukuk kurallarına bağlılık gösterildiğinin
• C) Demokratik çok partili siyasi hayata kalıcı olarak geçildiğinin
• D) Rejimin ve merkezi otoritenin otoriterleşmeden korunabildiğinin

Doğru cevap: C — Atatürk'ün vefatının ardından anayasal kurallara uygun olarak hızlıca Cumhurbaşkanı seçilmesi, devletin kurumsal gücünü gösterir ancak çok partili siyasi hayata bu dönemde geçildiğinin kanıtı değildir. Doğru cevap C seçeneğidir.

1. Metinde, Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatı sonrasında Meclisin aynı gün toplanarak anayasa gereği yeni Cumhurbaşkanını seçtiği ve devlet sürekliliğinin sağlandığı vurgulanmıştır.
2. Bu durum, devlet yönetiminin şahıslara değil kurallara ve kurumlara dayandığını (A seçeneği), hukuki düzenin işletildiğini (B seçeneği) ve rejimin istikrarla korunduğunu (D seçeneği) açıkça kanıtlar.
3. Türkiye'de demokratik çok partili siyasi hayata kalıcı geçiş denemeleri bu dönemde değil, daha sonraki yıllarda (1945 ve sonrasında) gerçekleşmiştir; dolayısıyla bu hızlı geçiş sürecinin çok partili hayatla doğrudan bir ilişkisi yoktur.
4. Bu doğrultuda, verilen süreç çok partili siyasi hayata kalıcı olarak geçildiğinin bir kanıtı olamaz ve doğru cevap C şıkkıdır.

7. Kolay 2 — Atatürk'ün Vefatı

• A) İsmet İnönü
• B) Fevzi Çakmak
• C) Celâl Bayar
• D) Kazım Karabekir

Doğru cevap: A — Özet cevap: Atatürk'ün vefatının ardından anayasa gereği yapılan meclis oylaması sonucunda Türkiye Cumhuriyeti'nin ikinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü olmuştur. Doğru yanıt A seçeneğidir.

1. 10 Kasım 1938 tarihinde Mustafa Kemal Atatürk'ün vefat etmesiyle birlikte Türkiye Cumhuriyeti'nde yeni bir döneme girilmiş ve anayasal süreçler derhal işletilmiştir.
2. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na göre cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda, Türkiye Büyük Millet Meclisi yeni cumhurbaşkanını seçmek üzere toplanmıştır.
3. 11 Kasım 1938 tarihinde gerçekleştirilen Meclis toplantısında yapılan oylama sonucunda, millî mücadelenin önde gelen isimlerinden ve eski başbakanlardan İsmet İnönü ülkenin ikinci Cumhurbaşkanı olarak seçilmiştir.
4. Verilen bilgiler doğrultusunda doğru seçenek A şıkkında yer alan "İsmet İnönü"dür.

8. Orta 2 — Atatürk'ün Vefatı ve Millî Tepkiler

• A) Yabancı devletlerin devlet adamlarının ve temsilcilerinin cenaze törenine katılması
• B) Saltanatın yeniden kaldırılarak yerine yeni bir yönetim biçiminin getirilmesi
• C) Atatürk'ün naaşının geçici olarak Etnografya Müzesi'ne nakledilmesi
• D) Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin oy birliğiyle yeni cumhurbaşkanını seçmesi

Doğru cevap: B — Özet cevap: Atatürk'ün vefatının ardından anayasal süreç işletilerek İsmet İnönü cumhurbaşkanı seçilmiş, naaşı geçici olarak Etnografya Müzesi'ne konulmuş ve uluslararası düzeyde cenaze töreni düzenlenmiştir. Saltanat ise çok daha önce, 1 Kasım 1922'de kaldırıldığı için bu dönemde yaşanmamıştır; dolayısıyla doğru yanıt B şıkkıdır.

1. Atatürk'ün vefatı sonrasında Türkiye Cumhuriyeti'nin anayasal düzeni bozulmadan işletilmiş ve TBMM tarafından hemen yeni cumhurbaşkanı seçilmiştir. Bu doğrultuda D seçeneğinde belirtilen durum gerçekleşmiştir.
2. Atatürk'ün ebedi istirahatgâhı olan Anıtkabir yapılana kadar naaşı, Ankara Etnografya Müzesi'ne geçici olarak nakledilmiştir. Bu durum C seçeneğini doğrular.
3. Türkiye'nin uluslararası alandaki saygınlığının bir göstergesi olarak pek çok yabancı devlet adamı ve temsilci cenaze törenine bizzat katılmıştır; bu da A seçeneğini açıklamaktadır.
4. Saltanat, Atatürk'ün liderliğinde 1 Kasım 1922 tarihinde zaten kaldırılmıştır. 1938 yılındaki vefatı sonrasında saltanatın yeniden kaldırılması gibi bir durum söz konusu olamaz. Bu nedenle B seçeneği yanlıştır ve aranan doğru cevaptır.

9. Zor 3 — Atatürk'ün Vefatı ve Sonrası

• A) Kâzım Özalp
• B) Fevzi Çakmak
• C) Celâl Bayar
• D) İsmet İnönü

Doğru cevap: D — Özet cevap: Atatürk'ün vefatının hemen ardından anayasal hükümler gereğince Türkiye Cumhuriyeti'nin ikinci cumhurbaşkanı olarak İsmet İnönü oy birliğiyle seçilmiştir. Doğru seçenek A'dır.

1. 10 Kasım 1938 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk hayata gözlerini yummuştur.
2. Anayasa gereği devletin yönetiminde herhangi bir aksama yaşanmaması ve rejimin istikrarının korunması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi aynı gün olağanüstü toplanmıştır.
3. Gerçekleştirilen oylama sonucunda millî mücadelenin önemli liderlerinden ve başbakanlık görevlerinde bulunmuş olan İsmet İnönü, milletvekillerinin tamamının oyuyla cumhurbaşkanlığına getirilmiştir.
4. Bu bilgilere göre, Atatürk'ün ardından cumhurbaşkanlığı makamına gelen ilk isim İsmet İnönü'dür ve doğru cevap D seçeneğidir.

10. Kolay 4 — Atatürk'ün Vefatı ve Sonrası

• A) Ankara Etnografya Müzesi
• B) Ankara Anıtkabir
• C) İstanbul Dolmabahçe Sarayı
• D) Çankaya Köşkü

Doğru cevap: A — Mustafa Kemal Atatürk'ün vefatının ardından naaşı, Ankara'da anıt mezarı olan Anıtkabir yapılıncaya kadar geçici olarak Ankara Etnografya Müzesi'nde muhafaza edilmiştir. Doğru cevap A seçeneğidir.

1. Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938'de İstanbul Dolmabahçe Sarayı'nda hayatını kaybetmiştir.
2. Vefatından bir süre sonra naaşı, törenle Ankara'ya getirilmiştir.
3. Anıtkabir'in inşaatı henüz tamamlanmadığı için, Atatürk'ün naşı geçici istirahatgâhı olarak belirlenen Ankara Etnografya Müzesi'ne yerleştirilmiştir.
4. Naaş, Anıtkabir'in tamamlanmasının ardından 1953 yılında bugünkü ebedi istirahatgâhına nakledilmiştir. Bu bilgiler doğrultusunda doğru cevap A şıkkıdır.

11. Orta 5 — Atatürk'ün Vefatı ve Sonrası

• A) Celal Bayar
• B) Fevzi Çakmak
• C) İsmet İnönü
• D) Kazım Karabekir

Doğru cevap: C — Özet cevap: Atatürk'ün vefatının hemen ardından anayasal gereklilikler yerine getirilerek TBMM tarafından yapılan seçimle Türkiye'nin ikinci cumhurbaşkanı İsmet İnönü olmuştur. Doğru cevap C seçeneğidir.

1. 1938 yılında Mustafa Kemal Atatürk'ün vefat etmesiyle birlikte Türkiye Cumhuriyeti'nde anayasal süreç hızla devreye sokulmuş ve devlet sürekliliği güvence altına alınmıştır.
2. Türkiye Büyük Millet Meclisi, anayasanın ilgili maddeleri gereğince yeni cumhurbaşkanını seçmek üzere olağanüstü bir toplantı gerçekleştirmiştir.
3. Millî Mücadele döneminin önemli komutanlarından ve uzun yıllar başbakanlık yapmış olan İsmet İnönü, Meclis oylaması sonucunda Türkiye Cumhuriyeti'nin ikinci cumhurbaşkanı olarak seçilmiştir.
4. Bu bilgiler doğrultusunda sorunun doğru yanıtı C seçeneğindeki İsmet İnönü'dür.

12. Zor 6 — Atatürk'ün Vefatı ve Sonrası

• A) Cumhuriyet rejimini bir kişi yönetimi altında yeniden yapılandırmak
• B) Demokratik düzenin ve hukuk devletinin sürekliliğini sağlamak
• C) Devlet kurumlarının işleyişinde kesinti yaşanmasını engellemek
• D) Anayasal kurallara ve rejim ilkelerine bağlı kalındığını göstermek

Doğru cevap: A — Atatürk'ün vefatının ardından anayasal kurallara göre hızlıca yeni cumhurbaşkanı seçilmesi, rejimin kişilere bağlı olmadığını ve demokratik hukuk düzeninin korunduğunu gösterir. Bu durum, cumhuriyetin bir kişi yönetimi altında yeniden yapılandırılmak istendiği savunulamaz; aksine kurumsal süreklilik hedeflenmiştir.

1. Soru metninde Atatürk'ün vefatından hemen sonra Anayasa kuralları çerçevesinde devlet mekanizmasının işleyişini sürdürdüğü ve yeni cumhurbaşkanının aynı gün seçildiği belirtilmiştir.
2. Bu hızlı ve kuralına uygun geçiş, Türkiye Cumhuriyeti'nin yönetiminin kişilere bağlı olmadığını, güçlü kurumsal ve anayasal temellere sahip olduğunu kanıtlar.
3. Seçenekler incelendiğinde; A, C ve D seçeneklerinde devletin sürekliliği, hukuk devleti ve anayasal düzene bağlılık vurgulanırken, A seçeneğinde cumhuriyet rejiminin bir kişi yönetimi altında yeniden yapılandırılmasından söz edilmektedir ki bu durum metinle tamamen çelişmektedir.
4. Sonuç olarak, Atatürk'ün vefatı sonrası süreçte rejimi kişisel bir yönetime dönüştürmek değil, aksine demokratik düzenin ve kurumsal işleyişin kesintisiz devam etmesi hedeflenmiştir; bu nedenle doğru yanıt A seçeneğidir.

13. Kolay 3 — Atatürk'ün Vefatı

• A) Celâl Bayar
• B) Fevzi Çakmak
• C) İsmet İnönü
• D) Kazım Karabekir

Doğru cevap: C — Özet cevap: Atatürk'ün vefatının hemen ardından Anayasa gereği toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yapılan oylama sonucunda İsmet İnönü Türkiye Cumhuriyeti'nin ikinci Cumhurbaşkanı seçilmiştir. Doğru seçenek A'dır.

1. Mustafa Kemal Atatürk'ün 10 Kasım 1938'deki vefatı üzerine, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası gereğince devletin en üst makamı olan Cumhurbaşkanlığı için yeni bir seçim süreci başlatılmıştır.
2. Türkiye Büyük Millet Meclisi, 11 Kasım 1938 tarihinde olağanüstü toplanarak yeni Cumhurbaşkanını belirlemek üzere anayasal yetkisini kullanmıştır.
3. Mecliste gerçekleştirilen gizli oylama sonucunda, millî mücadele yıllarının kahramanı ve Atatürk'ün uzun süre başbakanlığını yürüten İsmet İnönü oy birliğiyle Türkiye'nin ikinci Cumhurbaşkanı olmuştur.
4. Verilen seçenekler incelendiğinde, Fevzi Çakmak Genelkurmay Başkanı, Celâl Bayar o dönemin başbakanı, Kazım Karabekir ise Meclis Başkanı olarak görev yapmış olup ikinci Cumhurbaşkanı olan isim C seçeneğindeki İsmet İnönü'dür.

14. Orta 7 — Atatürk'ün Vefatı ve Sonrası

• A) Fevzi Çakmak
• B) İsmet İnönü
• C) Celâl Bayar
• D) Ali Fethi Okyar

Doğru cevap: B — Özet cevap: 10 Kasım 1938'de Atatürk'ün vefatının ardından anayasa gereği toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde yapılan seçim sonucunda Türkiye Cumhuriyeti'nin ikinci cumhurbaşkanı İsmet İnönü olmuştur. Doğru cevap B seçeneğidir.

1. 1923 yılında kurulan Türkiye Cumhuriyeti'nde, Cumhurbaşkanının vefatı veya görevden ayrılması durumunda anayasal kurallar gereği Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından yeni bir cumhurbaşkanı seçilmesi gerekiyordu.
2. 10 Kasım 1938 tarihinde Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk'ün vefat etmesinin hemen ardından devlet mekanizması ve meclis bu hukuki süreci hızla işletmiştir.
3. 11 Kasım 1938'de toplanan TBMM Genel Kurulu'nda gerçekleştirilen gizli oylama sonucunda, millî mücadele dönemi ve Cumhuriyetin kuruluşunda önemli görevler üstlenmiş olan İsmet İnönü Türkiye'nin ikinci cumhurbaşkanı olarak seçilmiştir.
4. Bu doğrultuda verilen şıklar incelendiğinde, doğru cevabın "İsmet İnönü" olduğu anlaşılır ve doğru seçenek B şıkkı olarak belirlenir.

15. Zor 8 — Atatürk'ün Vefatı ve Sonrası Gelişmeler

• A) Yalnız I
• B) I, II ve III
• C) II ve III
• D) I ve II

Doğru cevap: D — Doğru cevap D seçeneğidir (I ve II). Atatürk'ün vefatının ardından anayasal düzen bozulmadan TBMM tarafından hızlıca yeni cumhurbaşkanı seçilmiş ve Hatay'ın ana vatana katılması süreci kararlılıkla sürdürülmüştür; ancak dış politikada Milletler Cemiyeti ile bağlar koparılmamıştır.

1. Öncül I incelendiğinde, Atatürk'ün vefatı sonrasında Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin anayasaya uygun olarak oy birliğiyle yeni cumhurbaşkanını seçmesi, rejim ve devlet yönetiminde herhangi bir boşluğa veya kaosa izin verilmediğinin, demokratik ve hukuki düzenin korunduğunun açık bir kanıtıdır.
2. Öncül II incelendiğinde, Türkiye'nin dış politikadaki en önemli milli davalarından biri olan Hatay'ın ana vatana katılması hedefinden ödün verilmeden diplomatik mücadelenin aynı kararlılıkla devam ettirilmesi, devlet sürekliliğinin ve dış politikadaki istikrarın korunduğunu gösterir.
3. Öncül III incelendiğinde, Türkiye Cumhuriyeti bu süreçte Milletler Cemiyeti ile bağlarını koparmamış, aksine uluslararası barışçı çizgisini ve teşkilatlarla olan diyalogunu sürdürmeye devam etmiştir; dolayısıyla bu öncül yanlıştır.
4. Sonuç olarak I ve II numaralı öncüller devlet sürekliliğini ve demokratik düzenin korunduğunu kanıtladığından doğru cevap D seçeneğidir.

16. Kolay 9 — Atatürk'ün Vefatı ve Sonrası

• A) Fevzi Çakmak
• B) İsmet İnönü
• C) Celâl Bayar
• D) Kâzım Özalp

Doğru cevap: B — 10 Kasım 1938'de Atatürk'ün vefatının ardından Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından yapılan seçimle cumhurbaşkanlığı makamına İsmet İnönü getirilmiştir. Doğru cevap B şıkkıdır.

1. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk, 10 Kasım 1938 tarihinde Dolmabahçe Sarayı'nda hayata gözlerini yummuştur.
2. Anayasamız gereği devlet başkanlığı makamının boşalması üzerine Türkiye Büyük Millet Meclisi en kısa sürede yeni cumhurbaşkanını seçmek için toplanmıştır.
3. 11 Kasım 1938 tarihinde gerçekleştirilen meclis toplantısında, Millî Mücadele'nin önde gelen komutanlarından ve eski başbakanlardan İsmet İnönü oy birliğiyle Türkiye'nin ikinci cumhurbaşkanı seçilmiştir.
4. Bu doğrultuda, seçenekler incelendiğinde doğru yanıtın B seçeneğinde yer alan "İsmet İnönü" olduğu anlaşılmaktadır.

17. Orta 10 — Atatürk'ün Vefatı ve Sonrası Gelişmeler

• A) Kazım Karabekir
• B) Fevzi Çakmak
• C) Celâl Bayar
• D) İsmet İnönü

Doğru cevap: D — Özet cevap: Atatürk'ün vefatının ardından anayasa gereği toplanan Türkiye Büyük Millet Meclisi, aynı gün İsmet İnönü'yü Türkiye Cumhuriyeti'nin ikinci cumhurbaşkanı olarak seçmiştir. Doğru seçenek D şıkkıdır.

1. 1982 veya daha önceki Anayasa dönemlerinde, cumhurbaşkanının makamının boşalması durumunda Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin hızlı bir şekilde yeni cumhurbaşkanı seçmesi anayasal bir zorunluluktu.
2. 10 Kasım 1938'de Mustafa Kemal Atatürk'ün vefat etmesinin ardından devlet mekanizmasının aksamaması ve hukuki istikrarın korunması amacıyla Meclis vakit kaybetmeden toplanmıştır.
3. Aynı gün gerçekleştirilen oylama sonucunda, Millî Mücadele'nin önde gelen komutanlarından ve eski başbakanlardan İsmet İnönü cumhurbaşkanlığı görevine getirilmiştir.
4. Bu bilgiler doğrultusunda, soruda adı geçen ve Atatürk'ün ardından bu makama seçilen devlet adamı İsmet İnönü olup doğru seçenek D şıkkında verilmiştir.

18. Zor 11 — Atatürk'ün Vefatı ve Sonrası Gelişmeler

• A) Hükümet istifa etmiş ve anayasa gereği olağanüstü hal ilan edilerek yönetim orduya devredilmiştir.
• B) Meclis başkanı, geçici olarak devlet başkanlığı görevini üstlenmek üzere halk oylaması kararı almıştır.
• C) Türkiye Büyük Millet Meclisi, oy birliğiyle İsmet İnönü'yü yeni Cumhurbaşkanı seçmiştir.
• D) Cumhurbaşkanlığı seçimi için uluslararası devlet adamlarının arabuluculuğunda bir komisyon kurulmuştur.

Doğru cevap: C — Atatürk'ün vefatının hemen ardından Anayasa'nın öngördüğü kurallar eksiksiz işletilmiş, TBMM tarafından gerçekleştirilen oylama sonucunda İsmet İnönü oy birliğiyle Türkiye Cumhuriyeti'nin ikinci Cumhurbaşkanı seçilmiştir.

1. Mustafa Kemal Atatürk'ün 10 Kasım 1938'deki vefatı üzerine, Türkiye Cumhuriyeti'nin anayasal düzeni ve devletin sürekliliği anayasa kuralları çerçevesinde hızla harekete geçirilmiştir.
2. Türkiye Büyük Millet Meclisi, cumhurbaşkanlığı seçimi için olağan gündemiyle toplanmış ve demokratik süreçleri aksatmadan işletmiştir.
3. Yapılan oylama sonucunda, millî mücadelenin önemli ismi ve eski başbakanlardan İsmet İnönü, Meclis'in oy birliğiyle Türkiye'nin yeni Cumhurbaşkanı olarak seçilmiştir.
4. Bu hızlı ve anayasal geçiş süreci, rejimin kararlılığını ve devletin gücünü tüm dünyaya göstermiş; doğru seçenek A olarak belirlenmiştir.