Küresel Ticaret

1. Tabloda ticaret merkezi olmanın koşulları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan açıklama hangisidir?

• A) Yüksek nüfus
• B) Zengin madenler
• C) Geniş yüzölçümü
• D) Öngörülebilir hukuk, istikrar ve işleyen bir finans dizgesi
• E) Uygun iklim

Doğru cevap: D — Eksik koşul kurumsal ortamdır: öngörülebilir hukuk, siyasal istikrar ve işleyen bir finans dizgesi.

1. Tablodaki dolu satırlar fiziksel koşulları veriyor: konum (deniz ve kara yolları) ve altyapı (liman, havalimanı, depo, finans kurumu).
2. Boş satırın başlığı "Kurumsal ortam"; yani yapı değil, kurallar ve güven soruluyor.
3. Ticaret uzun vadeli sözleşmeye dayanır; tüccar sözleşmenin uygulanacağından ve parasını alacağından emin olmalıdır. Bu güveni hukukun öngörülebilirliği, istikrar ve finans dizgesi sağlar.
4. Denetleyelim: konum ve altyapısı iyi ama hukuku belirsiz bir limanda yatırımcı mal bırakmaktan kaçınır ✓ — eksik satır kurumsal güveni anlatıyor.

2. Dünya ticaretinin ağırlıkça büyük bölümünün deniz yoluyla yapılmasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Denizlerin geniş olması
• B) Deniz yolunun büyük hacimli yükü en düşük birim maliyetle taşıması
• C) Gemilerin hızlı olması
• D) Limanların çok olması
• E) Diğer türlerin bulunmaması

Doğru cevap: B — Deniz yolu, büyük hacimli yükü en düşük birim maliyetle taşıdığı için dünya ticaretinin ağırlıkça büyük bölümünü üstlenir.

1. Soru "ağırlıkça" diyor; demek ki ham madde, tahıl, petrol, konteyner gibi hacimli yükler hesaba giriyor.
2. Bir gemi tek seferde on binlerce ton yük taşır; yakıt, mürettebat ve liman giderleri bu büyük yüke bölününce ton başına maliyet çok düşer.
3. Kara, demir ve hava yolu daha hızlı olabilir ama aynı yükü taşımak için çok daha fazla araç ve enerji gerekir.
4. Denetleyelim: hava yoluyla daha çok pahalı ve hafif ürünler (ilaç, elektronik) taşınır, maden ve tahıl ise gemiyle gider ✓ — belirleyici olan birim maliyettir.

3. Süveyş ve Panama gibi kanalların dünya ticaretindeki önemi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Deniz yolculuğunu binlerce kilometre kısaltarak zaman ve yakıt maliyetini büyük ölçüde düşürmesi
• B) Kanalların kısa olması
• C) Kanalların derin olması
• D) Kanalların ücretsiz olması
• E) Kanalların yeni olması

Doğru cevap: A — Süveyş ve Panama kanalları deniz yolculuğunu binlerce kilometre kısaltarak zaman ve yakıt maliyetini büyük ölçüde düşürür.

1. Süveyş Kanalı olmasa Asya’dan Avrupa’ya giden gemi Afrika’nın güneyini, Ümit Burnu’nu dolaşmak zorunda kalır.
2. Panama Kanalı olmasa Atlas ve Büyük Okyanus arasında giden gemi Güney Amerika’nın ucunu dolaşır.
3. Kısalan yol daha az yakıt, daha az gün ve daha az ücret demektir; bu da taşınan malın fiyatına yansır.
4. Denetleyelim: kanallardan birinin tıkandığı dönemlerde gemilerin uzun yola sapması ve navlunun artması, önemin kısaltmadan geldiğini gösterir ✓.

4. Tabloda tarihî ticaret yolları verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan ürün hangisidir?

• A) Kömür
• B) Kereste
• C) Demir
• D) Buğday
• E) Karabiber, tarçın, karanfil gibi baharatlar

Doğru cevap: E — Baharat Yolu’nda karabiber, tarçın, karanfil gibi baharatlar taşınırdı; yol adını bu üründen alır.

1. Tablodaki örnek yol olan İpek Yolu adını en ünlü ürünü ipekten alıyor; aynı mantık Baharat Yolu için de geçerli.
2. Güzergâh Hindistan ve Güneydoğu Asya’dan batıya uzanıyor; bu bölgeler karabiber, tarçın, karanfil ve muskat gibi baharatların yetiştiği yerlerdir.
3. Baharat hem yemeğe tat vermek hem de soğutucunun olmadığı çağda yiyeceği korumak için kullanıldığından Avrupa’da çok değerliydi.
4. Denetleyelim: az hacimde yüksek değer taşıyan baharat, uzun ve pahalı bir yolculuğa değerdi ✓ — tabloya uyan ürün budur.

5. Tarihî ticaret yollarının Anadolu’dan geçmesinin bu topraklara etkisi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Etkisi bulunmaması
• B) Nüfusun azalması
• C) Kervansaray ve han gibi yapıların ortaya çıkması, kentlerin gelişmesi, kültürel etkileşimin artması
• D) Ticaretin durması
• E) Kentlerin küçülmesi

Doğru cevap: C — Tarihî ticaret yolları Anadolu’da kervansaray ve hanların kurulmasına, kentlerin gelişmesine ve kültürel etkileşimin artmasına yol açtı.

1. Kervanlar günde belli bir mesafe gidebildiği için yol boyunca konaklama ve güvenlik gereksinimi doğar.
2. Bu gereksinim, özellikle Selçuklu döneminde belli aralıklarla kervansaray ve hanların yapılmasıyla karşılandı.
3. Konak yerlerinde pazarlar kuruldu, zanaat gelişti ve Konya, Sivas, Kayseri gibi kentler büyüdü; tüccarla birlikte dil, inanç ve teknik bilgi de dolaştı.
4. Denetleyelim: bugün Anadolu’da yol güzergâhları üzerinde sıralanan kervansaray kalıntıları bu etkinin somut izidir ✓.

6. Coğrafi keşiflerden sonra tarihî ticaret yollarının öneminin azalmasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Ürünlerin tükenmesi
• B) Okyanus yollarının bulunmasıyla ticaretin kara yollarından deniz yollarına kayması
• C) Ticaretin yasaklanması
• D) Nüfusun azalması
• E) İpeğin bulunamaması

Doğru cevap: B — Coğrafi keşiflerle okyanus yolları bulununca ticaret kara yollarından deniz yollarına kaydı; tarihî yolların önemi azaldı.

1. Keşiflerle Avrupalılar Afrika’yı dolaşarak Hindistan’a ve Asya’ya doğrudan deniz yoluyla ulaştı.
2. Deniz yolunda mal yol boyu el değiştirmez; aracıların payı ve kara yolundaki gümrük ile vergiler ortadan kalkar, gemi de kervandan çok daha fazla yük taşır.
3. Böylece ipek ve baharat daha ucuza Atlas kıyısındaki limanlara gelmeye başladı; kara yolları ve onlara bağlı Akdeniz limanları gözden düştü.
4. Denetleyelim: ürünler hâlâ üretiliyor ve taşınıyordu, yalnız güzergâh değişmişti ✓ — önem kaybının nedeni yolun değişmesidir.

7. Türkiye’deki ticaret merkezlerinin ürün akış yönleri üzerindeki etkisi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Etkisi bulunmaması
• B) Merkezlerin gereksiz olması
• C) Ürünlerin yerinde kalması
• D) Akışın rastgele olması
• E) Üretim alanlarından toplanan ürünlerin bu merkezlerde birleşip iç pazara ve limanlar üzerinden dış pazarlara yönelmesi

Doğru cevap: E — Ticaret merkezleri, üretim alanlarından toplanan ürünlerin birleşip iç pazara ve limanlar üzerinden dış pazara yöneldiği düğüm noktalarıdır.

1. Üretim dağınıktır: fındık Karadeniz kıyısında, pamuk Çukurova’da, sanayi ürünleri Marmara’da üretilir.
2. Ürünler önce yakın ticaret merkezinde toplanır, ayrılır, depolanır ve alıcı bulur.
3. Buradan iki yöne akar: iç pazardaki tüketim kentlerine ve Mersin, İzmir, İstanbul gibi limanlar üzerinden dış pazarlara.
4. Denetleyelim: merkezin yeri değişseydi ürünlerin gittiği yol da değişirdi ✓ — akış yönünü merkezin konumu belirler.

8. İstanbul’un tarih boyunca önemli bir ticaret merkezi olmasının coğrafi nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Yalnız nüfusunun çok olması
• B) Yalnız yüzölçümü
• C) İki kıtayı ve iki denizi birleştiren geçiş noktasında bulunması; doğal liman olanaklarına sahip olması
• D) Yalnız iklimi
• E) Yalnız tarım alanları

Doğru cevap: C — İstanbul, iki kıtayı ve iki denizi birleştiren geçiş noktasında bulunduğu ve doğal liman olanaklarına sahip olduğu için ticaret merkezi olmuştur.

1. Kent, İstanbul Boğazı’nın iki yakasında kurulmuştur; Avrupa ile Asya’yı birleştirir.
2. Boğaz, Karadeniz ile Marmara’yı, oradan Çanakkale Boğazı üzerinden Akdeniz’i bağlar; kuzey-güney deniz trafiği buradan geçmek zorundadır.
3. Doğu-batı kara yolları da burada kesişir; Haliç ise gemilere korunaklı bir doğal liman sağlar.
4. Denetleyelim: deniz ve kara yollarının kesiştiği, korunaklı limanı olan bir nokta hem denetim hem alışveriş merkezi olur ✓.

9. Tabloda Türkiye’nin dış ticaret yapısı verilmiş, biri boş bırakılmıştır. Tabloda eksik kalan ürün grubu hangisidir?

• A) Enerji (petrol, doğal gaz), ara malı ve yüksek teknolojili ürünler
• B) Hazır giyim
• C) Gıda ürünleri
• D) Tarım ürünleri
• E) Mobilya

Doğru cevap: A — Türkiye’nin ithalatında enerji (petrol, doğal gaz), ara malı ve yüksek teknolojili ürünler öne çıkar.

1. Tablonun dolu satırında ihracat var: otomotiv, tekstil-hazır giyim, makine, gıda ve tarım ürünleri; bunlar ülkenin sattığı ürünlerdir.
2. İthalat satırında ülkenin yeterince üretemediği ürünler yer almalı. Türkiye petrol ve doğal gazda büyük ölçüde dışa bağımlıdır.
3. Sanayi de üretimde kullandığı ara mallarının (kimyasal, çelik yarı mamulü, elektronik parça) ve yüksek teknolojili ürünlerin önemli bir bölümünü dışarıdan alır.
4. Denetleyelim: ithalat kalemleri ihracat kalemleriyle çakışmamalı ✓ — hazır giyim, gıda ve tarım zaten ihracat satırında.

10. Dış ticaret açığının oluşmasının nedeni ve etkisi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) İhracatın fazla olması
• B) Üretimin artması
• C) Ticaretin durması
• D) İthalatın ihracattan büyük olması; bu farkın döviz gereksinimi yaratması
• E) Açığın etkisiz olması

Doğru cevap: D — Dış ticaret açığı, ithalatın ihracattan büyük olmasıdır; bu fark ülkede döviz gereksinimi yaratır.

1. Tanım: dış ticaret dengesi = ihracat − ithalat. Sonuç eksi çıkıyorsa, yani ithalat daha büyükse açık vardır.
2. İthal edilen mal döviz ile ödenir, ihracat ise döviz kazandırır. İthalat daha büyükse kazanılan döviz ödemeye yetmez.
3. Aradaki fark turizm geliri, yabancı yatırım ya da borçlanma gibi başka kaynaklarla kapatılmak zorunda kalır.
4. Denetleyelim: 250 birim ithalat ve 200 birim ihracatta 50 birimlik döviz başka yerden bulunmalıdır ✓ — açığın etkisi döviz gereksinimidir.

11. Bir ülkenin dış ticaretinde yüksek teknolojili ürünlerin payının artmasının önemi sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Birim başına elde edilen gelirin yükselmesi ve ekonominin fiyat dalgalanmalarına karşı daha dayanıklı hâle gelmesi
• B) Ürün sayısının artması
• C) İhracatın azalması
• D) Maliyetin artması
• E) Etkisinin olmaması

Doğru cevap: A — Yüksek teknolojili ürünlerin payı arttığında birim başına gelir yükselir ve ekonomi fiyat dalgalanmalarına karşı daha dayanıklı olur.

1. Bir ton buğday ile bir ton elektronik aygıtın değeri arasında kat kat fark vardır; teknoloji düzeyi birim değeri belirler.
2. Aynı miktar ürün satılarak daha çok gelir elde edilir; yani ihracatın değeri, miktarından hızlı büyür.
3. Ham madde ve tarım ürünlerinin fiyatı hava koşulları ve dünya piyasasıyla sert oynarken nitelikli teknoloji ürünlerinde fiyat ve talep daha kararlıdır.
4. Denetleyelim: yalnız ham madde satan bir ülke, o ham maddenin fiyatı düştüğünde gelirinin büyük bölümünü birden kaybeder ✓ — teknoloji payı bu riski azaltır.

12. Bir ülkenin dış ticaretinde ortak çeşitliliğinin önemli sayılmasının nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Ortak sayısının önemsiz olması
• B) Çeşitliliğin maliyet artırması
• C) Tek bir pazara bağımlılığın, o pazardaki bir daralmada ihracatın tümüyle sarsılmasına yol açması
• D) Ticaretin durması
• E) Ortakların aynı olması

Doğru cevap: C — Tek bir pazara bağımlı olan ülkenin ihracatı, o pazardaki bir daralmada bütünüyle sarsılır; ortak çeşitliliği bu riski dağıtır.

1. Ortak çeşitliliği, ihracatın kaç farklı ülkeye ve ne ölçüde dağıldığını gösterir.
2. İhracatın büyük bölümü tek ülkeye gidiyorsa o ülkedeki durgunluk, kur değişikliği ya da gümrük engeli satışları doğrudan düşürür.
3. Satışlar birçok pazara yayılmışsa bir pazardaki kayıp ötekilerle dengelenir; "yumurtaları aynı sepete koymama" ilkesi budur.
4. Denetleyelim: ihracatının %70’i tek ülkeye giden ekonomi ile %20’den fazlası hiçbir ülkeye gitmeyen ekonomi aynı krizde farklı etkilenir ✓.

13. Grafikte bir ülkenin ihracat değerinin yıllara göre değişimi verilmiştir. Bu artışın olası nedenleri hangisidir?

• A) Üretim kapasitesinin düşmesi
• B) Ulaşımın zorlaşması
• C) Pazarların kapanması
• D) Üretim kapasitesinin ve ürün çeşitliliğinin artması, yeni pazarlara açılma ve ulaşım altyapısının gelişmesi
• E) Nüfusun azalması

Doğru cevap: D — İhracattaki sürekli artış; üretim kapasitesinin ve ürün çeşitliliğinin artması, yeni pazarlara açılma ve ulaşım altyapısının gelişmesiyle açıklanır.

1. Grafikteki eğri yıllar boyunca yükseliyor; demek ki satılan ürünün değeri sürekli büyüyor.
2. Daha çok satabilmek için önce daha çok ve daha çeşitli ürün üretmek gerekir: üretim kapasitesi ve ürün çeşitliliği.
3. Üretilen ürünün alıcıya ulaşması için yeni pazarlar ve bu pazarlara malı taşıyacak liman, yol, lojistik altyapısı gerekir.
4. Denetleyelim: seçenekteki dört etkenin her biri ihracatı artırma yönündedir ✓; diğer seçeneklerin tümü ihracatı düşürecek gelişmelerdir.

14. Serbest bölgelerin kurulmasının amacı sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Ticareti kısıtlamak
• B) Vergi ve gümrük kolaylıklarıyla ihracata yönelik üretimi ve yabancı yatırımı özendirmek
• C) İthalatı yasaklamak
• D) Üretimi durdurmak
• E) Limanları kapatmak

Doğru cevap: B — Serbest bölgeler, vergi ve gümrük kolaylıklarıyla ihracata yönelik üretimi ve yabancı yatırımı özendirmek için kurulur.

1. Serbest bölge, ülke sınırları içinde olup gümrük bakımından ayrı sayılan alandır; buraya giren mal gümrük vergisi ödemez.
2. Burada kurulan işletmeler vergi ve bürokrasi kolaylığından yararlanır; bu, özellikle dışa satış yapan üreticiyi çeker.
3. Kolaylıklar yabancı sermayeyi de ülkeye getirir; istihdam, teknoloji aktarımı ve döviz girdisi artar.
4. Denetleyelim: Türkiye’deki serbest bölgelerin büyük bölümünün liman ve havalimanlarına yakın kurulması, amacın dış ticaret olduğunu doğrular ✓.

15. Bir ürünün parçalarının farklı ülkelerde üretilip başka bir ülkede birleştirilmesi olgusunun adı ve nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Yerel üretim; maliyet artışı
• B) El sanatı üretimi; gelenek
• C) Kapalı ekonomi; korumacılık
• D) Tarımsal üretim; iklim
• E) Küresel üretim ağları; her aşamanın en düşük maliyetle yapılabildiği ülkede gerçekleştirilmesi

Doğru cevap: E — Bu olgu küresel üretim ağlarıdır; her üretim aşaması en düşük maliyetle yapılabildiği ülkede gerçekleştirilir.

1. Bir ürünün parçaları farklı ülkelerde üretilip başka ülkede birleştiriliyorsa üretim coğrafi olarak aşamalara bölünmüş demektir.
2. Bu bölünme, ulaşım ve iletişim maliyetlerinin düşmesiyle olanaklı oldu; parçayı dünyanın öbür ucundan getirmek ucuzladı.
3. Her aşama işgücü, ham madde, teknoloji ya da vergi bakımından en elverişli ülkeye kaydırılır: tasarım bir yerde, parça başka yerde, montaj bir başka yerde.
4. Denetleyelim: bir akıllı telefonun işlemcisi, ekranı ve montajının ayrı ülkelerde yapılması bu tanıma birebir uyar ✓.

16. Yukarıdaki gözlemin küresel üretim ağları açısından gösterdiği nedir?

• A) Ağların gereksiz olduğu
• B) Üretimin yerelleştiği
• C) Ağların verimli olduğu kadar kırılgan da olduğu; bir halkadaki aksamanın bütün zinciri etkilediği
• D) Ticaretin durduğu
• E) Kırılganlık bulunmadığı

Doğru cevap: C — Gözlem, küresel üretim ağlarının verimli olduğu kadar kırılgan da olduğunu; bir halkadaki aksamanın bütün zinciri etkilediğini gösterir.

1. Gözlemde tek bir ülkedeki üretim durunca uzak bölgelerdeki fabrikalar da yavaşlamak zorunda kalıyor.
2. Bunun nedeni, o fabrikaların parçayı başka yerden alması ve çoğu kez stok tutmadan tam zamanında üretim yapmasıdır.
3. Zincir maliyeti düşürür ama her halka öbürüne bağımlıdır; bir halka koptuğunda etki bütün zincire yayılır.
4. Denetleyelim: salgın ve doğal afet dönemlerindeki çip ve parça sıkıntıları, otomotiv üretimini birçok ülkede aynı anda yavaşlatmıştı ✓.

17. Türkiye’nin küresel ticarette konumunun sağladığı avantaj sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Yalnız iç pazar büyüklüğü
• B) Yalnız iklimi
• C) Yalnız yüzölçümü
• D) Avrupa, Orta Doğu, Kafkasya ve Orta Asya pazarlarına yakınlığı ile geçiş ülkesi konumu
• E) Yalnız madenleri

Doğru cevap: D — Türkiye’nin avantajı Avrupa, Orta Doğu, Kafkasya ve Orta Asya pazarlarına yakınlığı ve geçiş ülkesi konumudur.

1. Türkiye Avrupa ile Asya arasında, Karadeniz ile Akdeniz arasında yer alır; birden çok büyük pazar kara ve deniz yoluyla birkaç gün uzaklıktadır.
2. Yakınlık taşıma süresini ve maliyetini düşürür; siparişe hızlı yanıt vermek, uzak üreticilere karşı rekabet gücü sağlar.
3. Geçiş konumu ayrıca enerji boru hatlarının ve doğu-batı taşımacılığının Türkiye’den geçmesini sağlar.
4. Denetleyelim: soru "konum" diyor ve doğru seçenek tamamen konumla ilgili ✓; öteki seçenekler konumu değil başka tek bir özelliği anlatıyor.

18. Bir ülkenin dünya pazarlarındaki yerini analiz ederken kullanılacak göstergeler sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) Yalnız ihracat tutarı
• B) Yalnız liman sayısı
• C) Yalnız nüfus
• D) Yalnız yüzölçümü
• E) İhracat ve ithalatın ürün yapısı, dünya ticaretindeki payı, ortak çeşitliliği ve teknoloji düzeyi

Doğru cevap: E — Bir ülkenin dünya pazarlarındaki yeri; ihracat ve ithalatın ürün yapısı, dünya ticaretindeki payı, ortak çeşitliliği ve teknoloji düzeyiyle birlikte analiz edilir.

1. İhracat tutarı tek başına yalnız ölçeği gösterir: ülkenin ne kadar sattığını söyler, ne sattığını söylemez.
2. Ürün yapısı ve teknoloji düzeyi, satılanın ham madde mi yoksa katma değeri yüksek ürün mü olduğunu gösterir.
3. Dünya ticaretindeki pay ülkenin göreli ağırlığını, ortak çeşitliliği ise ne kadar risk taşıdığını ortaya koyar.
4. Denetleyelim: aynı ihracat tutarına sahip iki ülkeden biri petrol, öbürü makine satıyorsa konumları farklıdır ✓ — tek gösterge yetmez.

19. Bir ülkenin ihracat tutarı artmasına karşın dış ticaret açığının büyümeye devam etmesinin olası nedeni sorulmaktadır. Doğru açıklama hangisidir?

• A) İthalatın ihracattan daha hızlı artması; özellikle enerji ve ara malı ithalatının yükselmesi
• B) İhracatın azalması
• C) Ticaretin durması
• D) Üretimin bitmesi
• E) Verilerin yanlış olması

Doğru cevap: A — İhracat artsa bile ithalat ondan daha hızlı artıyorsa açık büyür; özellikle enerji ve ara malı ithalatının yükselmesi bu duruma yol açar.

1. Açık = ithalat − ihracat. Farkın büyümesi için ithalattaki artışın ihracattaki artıştan fazla olması yeterlidir.
2. Örnek: ihracat 100’den 120’ye, ithalat 130’dan 170’e çıkarsa açık 30’dan 50’ye yükselir.
3. Üretim arttıkça fabrikalar daha çok ithal ara malı ve enerji kullanır; bu yüzden ihracat artışı ithalatı da sürükler.
4. Denetleyelim: seçenek hem ihracatın arttığı bilgisiyle hem de açığın büyüdüğü bilgisiyle çelişmiyor ✓.

20. Ticaret merkezleri konum, altyapı ve kurumsal ortamla oluşur; küresel üretim ağları maliyeti düşürür ama kırılganlık yaratır. Bu bilgiye dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

• A) Deniz yolu en düşük birim maliyetli türdür.
• B) İhracat tutarı artan her ülkenin dış ticaret açığı kapanır.
• C) Coğrafi keşifler tarihî yolların önemini azaltmıştır.
• D) Ortak çeşitliliği dış ticarette riski dağıtır.
• E) Kanallar yolculuk mesafesini büyük ölçüde kısaltır.

Doğru cevap: B — Söylenemeyecek yargı "İhracat tutarı artan her ülkenin dış ticaret açığı kapanır." yargısıdır; açık iki büyüklüğün farkıdır.

1. Soru "söylenemez" diye soruyor; doğru bilgileri eleyip yanlış olanı arıyoruz.
2. Deniz yolunun en düşük birim maliyetli olması, keşiflerin tarihî yolları gözden düşürmesi, ortak çeşitliliğinin riski dağıtması ve kanalların yolu kısaltması konunun doğru bilgileridir.
3. İhracat yargısında ise bir hata var: açık ithalat ile ihracatın farkıdır; ithalat daha hızlı artarsa ihracat artsa da açık büyüyebilir.
4. Denetleyelim: ihracatı 100’den 110’a, ithalatı 150’den 180’e çıkan ülkede açık 50’den 70’e yükselir ✓ — "her ülkenin" genellemesi yanlıştır.