Paragrafta Anlam

1. Bir öğrenci, teknoloji dergisinden aldığı yukarıdaki paragrafı sunumunda kullanacaktır. Bu paragrafın ana düşüncesi hangi seçenekte verilmiştir?

• A) Çeviri programları artık insan çevirmene duyulan ihtiyacı ortadan kaldırmıştır.
• B) Makine çevirisi çok yol almış olsa da edebî metinlerde insan çevirmenin yerini alamamaktadır.
• C) Eski çeviri programları dil bilgisi kurallarını hiçbir biçimde gözetmiyordu.
• D) Deyimlerin bir dilden başka bir dile aktarılması her zaman imkânsızdır.

Doğru cevap: B — Paragrafta önce programların ilerlemesi anlatılmış, son cümlede “Yine de… hâlâ insan çevirmenin işi.” denilerek asıl vurgu yapılmıştır. Ana düşünce bu iki yönü birlikte veren seçenektir.

1. Paragrafın ilk yarısı eski programların eksikliğini, ikinci yarısı yeni yöntemlerin başarısını anlatıyor.
2. Son cümledeki “Yine de” bağlacı bir sınırlama getiriyor.
3. Bu sınırlama, edebî metinlerde insan çevirmenin gerekli olduğudur.
4. Hem ilerlemeyi hem sınırı birlikte veren seçenek B olduğu için cevap B.

2. Aynı paragrafı okuyan bir öğrenci metinden çıkardığı bilgileri sıralamıştır. Buna göre paragrafta aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

• A) Eski çeviri programlarının sözcük temelli çalıştığına
• B) Yeni yöntemlerin cümlenin bütününü hesaba kattığına
• C) Çeviri programlarının hangi ülkelerde geliştirildiğine
• D) Edebî metinlerde insan çevirmene ihtiyaç duyulduğuna

Doğru cevap: C — Paragrafta programların çalışma biçimi, gelişimi ve sınırı anlatılmıştır; ancak bu programların hangi ülkede ya da hangi kurumda geliştirildiğine dair tek bir bilgi verilmemiştir.

1. A seçeneğinin karşılığı “kalın sözlükler gibi çalıştı” ifadesidir.
2. B seçeneğinin karşılığı “cümlenin bütününde ne anlama geldiğini hesaplıyor” cümlesidir.
3. D seçeneğinin karşılığı paragrafın son cümlesidir.
4. Ülke ya da kurum adı paragrafta hiç geçmediği için cevap C olur.

3. Sanat dersinde okunan yukarıdaki paragraf, ebrunun belirli bir özelliğini öne çıkarmaktadır. Buna göre bu paragrafta ebrunun hangi yönü öne çıkarılmıştır?

• A) Her denemenin tek ve yinelenemez oluşu
• B) Öğrenilmesinin çok uzun yıllar alması
• C) Yalnızca belirli şehirlerde yapılabilmesi
• D) Kullanılan boyaların doğal maddelerden elde edilmesi

Doğru cevap: A — Paragrafta “hiçbir desen bir öncekinin aynısı olmaz” ve “düzeltmek, silmek, bir kez daha denemek diye bir şey yoktur” cümleleriyle ebrunun yinelenemezliği vurgulanmıştır.

1. Paragrafta tekrarlanan düşünceyi arayalım.
2. “Hiçbir desen bir öncekinin aynısı olmaz” cümlesi biricikliği anlatır.
3. Son cümlede yeniden denemenin mümkün olmadığı söylenir; bu da aynı düşünceyi pekiştirir.
4. Öğrenme süresi, şehir ve boya bilgisi paragrafta yoktur; cevap A.

4. Öğretmen dört ayrı metinden aldığı yukarıdaki bölümleri sınıfta okuttu. Bu bölümlerin hangisinde öyküleyici anlatım kullanılmıştır?

• A) A bölümünde
• B) B bölümünde
• C) C bölümünde
• D) D bölümünde

Doğru cevap: B — Öyküleyici anlatımda olaylar zaman akışı içinde, birbirini izleyen eylemlerle verilir. B bölümünde “girdi, astı, oturdu” eylemleri art arda sıralanmıştır.

1. A bölümünde renk, biçim ve görünüş anlatılıyor; bu betimleyici anlatımdır.
2. C bölümünde bilgi veriliyor ve tanım yapılıyor; bu açıklayıcı anlatımdır.
3. D bölümünde bir görüş savunulup gerekçelendiriliyor; bu tartışmacı anlatımdır.
4. B bölümünde olaylar sırayla akıyor; öyküleyici anlatım budur, cevap B.

5. Yukarıdaki paragrafta yazar, düşüncesini belirli bir yöntemle geliştirmiştir. Buna göre bu paragrafta hangi düşünceyi geliştirme yolundan yararlanılmıştır?

• A) Tanık gösterme
• B) Benzetme
• C) Karşılaştırma
• D) Sayısal verilerden yararlanma

Doğru cevap: C — Paragraf boyunca radyo ile podcast, program saatini kimin belirlediği ve dinleyicinin özgürlüğü bakımından yan yana konularak aralarındaki fark ortaya konmuştur. Bu yöntem karşılaştırmadır.

1. Paragrafta iki ayrı iletişim aracı ele alınmıştır: radyo ve podcast.
2. “Radyoda… ; podcastte ise…” yapısı iki şeyin yan yana konduğunu gösterir.
3. Bir uzmanın sözüne yer verilmediği için tanık gösterme yoktur.
4. Sayı ya da oran da verilmemiştir; kullanılan yol karşılaştırmadır, cevap C.

6. Yukarıdaki paragrafta cümleler numaralanmıştır; ancak cümlelerden biri konu bütünlüğünü zedelemektedir. Buna göre hangi cümle paragrafın akışını bozmaktadır?

• A) I numaralı cümle
• B) II numaralı cümle
• C) III numaralı cümle
• D) IV numaralı cümle

Doğru cevap: D — Paragrafta elektrikli otobüslerin çevreye ve gürültüye etkisi anlatılmaktadır. IV. cümle bilet fiyatından söz ettiği için konunun dışına çıkar.

1. Paragrafın konusunu belirleyelim: elektrikli otobüslerin yaygınlaşması ve yararları.
2. II. cümle hava kirliliğine, III. cümle gürültüye değinir; ikisi de konuya bağlıdır.
3. IV. cümle ise bilet fiyatını anlatır; çevreyle ilgisi yoktur.
4. Konu bütünlüğünü bozan cümle IV olduğu için cevap D.

7. Yukarıdaki tarih metninde bir cümle çıkarılıp yeri parantezle gösterilmiştir. Bu paragrafta boş bırakılan yere hangi cümle getirilmelidir?

• A) Bu yapılar, bir günlük deve yürüyüşü olan otuz kilometrede bir kurulurdu.
• B) Günümüzde bu yapıların pek çoğu müze olarak ziyarete açılmıştır.
• C) Selçuklular mimaride taş işçiliğine büyük önem vermiştir.
• D) Kervanlarda genellikle ipek, baharat ve değerli taşlar taşınırdı.

Doğru cevap: A — Boşluktan önce kervansarayların yollara “belirli aralıklarla” yapıldığı söylenmiş, boşluktan sonra içeride sunulan hizmetler anlatılmıştır. Aradaki cümle, bu aralığın ne kadar olduğunu açıklamalıdır.

1. Boşluktan önceki cümlede “belirli aralıklarla” ifadesi geçiyor.
2. Bu ifade okurda “Aralık ne kadardı?” sorusunu doğuruyor.
3. A seçeneği bu soruyu doğrudan cevaplar: bir günlük deve yolu, otuz kilometre.
4. Öteki seçenekler konuyu başka yöne çektiği için cevap A olur.

8. Bir sağlık yazısından alınan yukarıdaki paragrafın son cümlesi eksik bırakılmıştır. Buna göre paragrafı tamamlayan cümle hangisi olmalıdır?

• A) Ancak gençlerin akşam saatlerinde telefon kullanması tümüyle yasaklanmalıdır.
• B) Öyleyse ders saatlerini gençlerin uyku düzenine göre yeniden düşünmek yerinde olacaktır.
• C) Bu nedenle uyku düzeni yetişkinler için de büyük önem taşır.
• D) Kısacası okullarda yapılan sınavların sayısı azaltılmalıdır.

Doğru cevap: B — Paragrafta gençlerin biyolojik saati ile okul saatlerinin uyuşmadığı anlatılmış, geciktirme denemesinin olumlu sonuç verdiği söylenmiştir. Sonuç cümlesi bu iki bilgiden çıkan öneriyi taşımalıdır.

1. Paragrafın konusu gençlerin uyku düzeni ile ders saatleri arasındaki uyumsuzluktur.
2. Verilen deneme sonucunda devamsızlık azalmış, puanlar yükselmiştir.
3. Bu sonuçtan çıkan öneri, ders saatlerinin yeniden düzenlenmesidir.
4. Telefon, yetişkin ve sınav sayısı konuları paragrafın dışında kaldığı için cevap B.

9. Okul dergisinin sanat sayfasında yayımlanacak olan bu paragrafın üstüne bir başlık konulacaktır. Paragrafa en uygun başlık hangisidir?

• A) Suyun Sıcaklığı
• B) Ustanın Fırçası
• C) İki Kez Yapılamayan Sanat
• D) Kâğıt ile Boyanın Tarihi

Doğru cevap: C — Başlık paragrafın bütününü kapsamalıdır. Paragrafın her cümlesi ebru desenlerinin bir daha aynı biçimde elde edilemeyeceğini vurguladığı için en kapsayıcı başlık budur.

1. Suyun sıcaklığı paragrafta yalnızca bir ayrıntıdır, başlık olamaz.
2. Ustanın fırçası da tek bir cümlede geçen ayrıntıdır.
3. Kâğıt ile boyanın tarihinden paragrafta hiç söz edilmez.
4. Yinelenemezlik paragrafın bütününe yayıldığı için cevap C.

10. Bir okulda yapılan okuma anketinin sonuçları yukarıdaki infografikte gösterilmiştir. Bu infografiğe dayanarak hangi yargıya ulaşılabilir?

• A) Öğrencilerin yarıdan fazlası her gün ekrandan bir metin okumaktadır.
• B) Öğrencilerin çoğunluğu ayda en az bir kitap bitirmektedir.
• C) Kütüphaneye üye olan öğrenci sayısı her yıl azalmaktadır.
• D) Ekrandan okuyan öğrenciler kitap okumayı tümüyle bırakmıştır.

Doğru cevap: A — Ekrandan okuma oranı yüzde 64’tür; bu oran yarıdan fazlasını gösterir. Kitap bitirme oranı yüzde 38 olduğu için çoğunluk değildir. Azalma ve bırakma konusunda ise infografikte veri yoktur.

1. İlk kutudaki oran yüzde 64’tür; yüzde 50’den büyüktür.
2. İkinci kutudaki yüzde 38 çoğunluk sayılmaz, bu yüzden B yanlıştır.
3. İnfografik tek bir yılın verisidir; yıllara göre değişim göstermez, C çıkarılamaz.
4. Ekrandan okuyanların kitabı bıraktığı bilgisi de yoktur; cevap A.

11. Aynı gazetenin okur köşesinde yukarıdaki iki metin yan yana yayımlanmıştır. Bu iki metnin karşılaştırılmasından hangisi çıkarılabilir?

• A) Her ikisi de bisiklet yollarının uzunluğunun azaldığını savunmaktadır.
• B) Birincisi bisiklet yollarının yararına, ikincisi uygulamadaki eksikliğe değinmektedir.
• C) Her ikisi de bisiklet kullanmanın tehlikeli olduğunu ileri sürmektedir.
• D) Birincisi kişisel bir anıya, ikincisi bilimsel bir araştırmaya dayanmaktadır.

Doğru cevap: B — I. metin bisiklet yollarının artışını ve yararlarını anlatır. II. metin ise yolların yapılış biçimindeki eksikliği eleştirir. İkisi konuyu aynı ama bakışı farklı ele alır.

1. I. metinde “üç katına çıktı”, “azaltıyor” gibi olumlu değerlendirmeler vardır.
2. II. metinde “dar şeritlerden ibaret”, “hazırlıksız bırakıyor” gibi eleştiriler vardır.
3. İkisi de yolların azaldığını ya da bisikletin tehlikeli olduğunu söylemez.
4. Aynı konuya olumlu ve eleştirel iki bakış vardır; cevap B.

12. Bilim kulübü, yukarıdaki paragraf üzerine dört soru hazırlamıştır. Buna göre bu paragrafta hangi sorunun cevabı bulunmamaktadır?

• A) Kent kuşları ötüşlerini niçin değiştirmektedir?
• B) Tiz ötüşlerin kuşlara sağladığı üstünlük nedir?
• C) Ötüşteki bu değişimin olumsuz yanı nedir?
• D) Kent baştankaraları kırsala ne zaman geri döner?

Doğru cevap: D — Paragrafta değişimin sebebi, sağladığı üstünlük ve bedeli anlatılmıştır. Kuşların kırsala dönüp dönmediğine ilişkin ise tek bir cümle bile yoktur.

1. A seçeneğinin cevabı ilk cümledeki “trafik gürültüsünü aşabilmek için” ifadesidir.
2. B seçeneğinin cevabı “daha kolay duyuluyor” cümlesidir.
3. C seçeneğinin cevabı son cümledeki eş seçimiyle ilgili bilgidir.
4. Kırsala dönüş konusu paragrafta hiç geçmez; cevap D.

13. Bir yazar, çocukluğunun sinemasını yukarıdaki paragrafta anlatmıştır. Bu paragrafta yazarın anlatımına egemen olan duygu hangisidir?

• A) Özlem
• B) Öfke
• C) Korku
• D) Şaşkınlık

Doğru cevap: A — Yazar eski sinemanın kusurlarını sevgiyle anmakta, bugünün kusursuz salonlarında eksik olanı aramaktadır. “Bazen o gıcırtıyı arıyorum.” cümlesi açıkça özlem bildirir.

1. Paragrafta geçmişteki sahneler ayrıntılı ve sıcak bir dille anlatılıyor.
2. Bugünkü salonlar üstün olsa da yazar bir eksiklikten söz ediyor.
3. Son cümlede “arıyorum” sözcüğü geçmişe duyulan istek anlamı taşıyor.
4. Öfke, korku ya da şaşkınlık belirten hiçbir ifade yok; cevap A.

14. İletişim tarihini özetleyen yukarıdaki paragraf bir sunumun giriş bölümüne konulmuştur. Bu paragrafta asıl anlatılmak istenen nedir?

• A) Telgraf, iletişim tarihinin en önemli buluşu sayılmalıdır.
• B) Geçmişte haberin bir yerden bir yere ulaşması çok uzun sürerdi.
• C) İletişim hızlandıkça iletilerin niteliği aynı ölçüde artmamıştır.
• D) Günümüzde insanlar birbirine mektup yazmayı tümüyle bırakmıştır.

Doğru cevap: C — Paragrafın ilk dört cümlesi hızlanmayı anlatır; son cümledeki “Ne var ki” bağlacı asıl vurguyu getirir: hız artmış, ancak sözün derinliği artmamıştır.

1. Paragrafın büyük bölümü iletişimin hızlanmasını örneklerle anlatıyor.
2. Son cümle “Ne var ki” diyerek bir karşıtlık kuruyor.
3. Bu karşıtlık, hızın niteliği artırmadığını söylüyor.
4. Asıl ileti bu karşıtlıkta saklı olduğu için cevap C.

15. Bir çevre dergisinden alınan yukarıdaki paragrafın hemen ardından bir cümle daha gelecektir. Buna göre paragrafın devamında hangisi yer almalıdır?

• A) Deniz çayırlarının yaprakları ince, uzun ve parlak yeşildir.
• B) Balıkçılar teknelerini kıyıya yanaştırırken daha dikkatli olmalıdır.
• C) Okyanuslar yeryüzünün yaklaşık dörtte üçünü kaplamaktadır.
• D) Bu azalmanın başlıca sebepleri arasında kıyı yapılaşması ve tekne çapaları sayılıyor.

Doğru cevap: D — Paragrafın son cümlesi çayırların azaldığını söyleyerek okurda “Niçin azalıyor?” sorusunu doğurur. Devam cümlesi bu sorunun cevabını vermelidir.

1. Paragrafın son cümlesi bir sorunu ortaya koyuyor: çayırlar azalıyor.
2. Bir paragrafta ortaya konan sorunu genellikle sebepleri izler.
3. A ve C seçenekleri geriye dönüp ayrıntı verir, akışı ilerletmez.
4. D seçeneği azalmanın sebeplerini sıraladığı için doğru devamdır.